Finansal kurumlarda yapay zekâ kullanımı: Banka çalışanlarının yapay zekâ okuryazarlığı
The use of artificial intelligence in financial institutions: AI literacy of bank employees
- Tez No: 1018247
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUSTAFA CAN SAMİRKAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Bankacılık, İşletme, Yönetim Bilişim Sistemleri, Banking, Business Administration, Management Information Systems
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mersin Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Yönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, Türkiye'de faaliyet gösteren finansal kurumlar arasında önemli bir yere sahip olan bankalarda görev yapan çalışanların yapay zekâ okuryazarlığı düzeylerini belirlemek ve bu düzeyin demografik özellikler, mesleki deneyim ve yapay zekâ araçlarının kullanım sıklığıyla ilişkisini incelemektir. Ayrıca bankacılık sektöründe yapay zekâ teknolojilerinin hangi amaçlarla ve ne ölçüde kullanıldığına dair mevcut durumu ortaya koymak hedeflenmektedir. Finansal kurumlar, özellikle bankacılık sektöründe, dijital dönüşüm sürecinin merkezinde yer almakta ve yapay zekâ tabanlı teknolojiler giderek artan biçimde operasyonel süreçlerde kullanılmaktadır. Müşteri hizmetleri, kredi skorlama, dolandırıcılık tespiti, risk yönetimi ve karar destek sistemleri gibi alanlarda yapay zekâ uygulamaları hem verimlilik hem de doğruluk düzeyini yükseltmektedir. Ancak bu teknolojilerin etkin ve etik biçimde kullanılabilmesi, kurum çalışanlarının yapay zekâ okuryazarlığı düzeyleriyle doğrudan ilişkilidir. Finansal kurumlarda görev yapan çalışanların yapay zekâ teknolojilerine ilişkin bilgi, farkındalık ve kullanım becerileri, kurumların dijital dönüşüm süreçlerini başarıyla yönetebilmesi açısından kritik öneme sahiptir. Türkiye'de bankacılık sektöründe yapay zekâ teknolojilerinin kullanım alanları hızla genişlemesine rağmen, çalışanların bu teknolojilere yönelik okuryazarlık düzeyini ölçen ve analiz eden çalışmalar son derece sınırlıdır. Bu durum, mevcut bilgi eksikliğini giderecek ampirik araştırmaların gerekliliğini ortaya koymaktadır. Bu çalışma, Türkiye'de bankacılık sektöründe görev yapan çalışanların yapay zekâ okuryazarlığı düzeylerini belirlemek, bu düzeyin demografik özellikler, görev türü, deneyim yılı ve yapay zekâ araçlarını kullanım sıklığıyla olan ilişkisini incelemek amacıyla planlanmıştır. Ayrıca bankacılıkta kullanılan yapay zekâ araçlarının türleri ve kullanım amaçlarının belirlenmesiyle sektördeki mevcut durumun bütüncül bir şekilde ortaya konulması hedeflenmektedir. Elde edilecek bulgular, finans sektöründe dijital dönüşüm politikalarına yön verebilecek, çalışan eğitim programlarının geliştirilmesine katkı sağlayacak ve yapay zekâ teknolojilerinin etik, etkin ve sürdürülebilir biçimde benimsenmesine ilişkin öneriler sunacaktır. Bu yönüyle çalışma hem akademik literatüre hem de finansal kurumların uygulamalarına somut katkılar sağlayacaktır.
Özet (Çeviri)
The aim of this research is to determine the level of artificial intelligence literacy among employees working in banks, which are among the most important financial institutions operating in Turkey, and to examine the relationship between this level and demographic characteristics, professional experience, and the frequency of use of artificial intelligence tools. Furthermore, it aims to reveal the current situation regarding the purposes and extent to which artificial intelligence technologies are used in the banking sector. Financial institutions, particularly in the banking sector, are at the heart of the digital transformation process, and AI-based technologies are increasingly being used in operational processes. AI applications in areas such as customer service, credit scoring, fraud detection, risk management, and decision support systems are increasing both efficiency and accuracy. However, the effective and ethical use of these technologies is directly related to the AI literacy level of the institution's employees. The knowledge, awareness, and usage skills of employees working in financial institutions regarding artificial intelligence technologies are critically important for the successful management of the institutions' digital transformation processes. Although the use of artificial intelligence technologies in the banking sector in Turkey is rapidly expanding, studies measuring and analyzing the literacy level of employees regarding these technologies are extremely limited. This situation highlights the need for empirical research to address the existing knowledge gap. This study is planned to determine the artificial intelligence literacy levels of employees working in the banking sector in Turkey and to examine the relationship between this level and demographic characteristics, job type, years of experience, and frequency of use of artificial intelligence tools. Furthermore, it aims to provide a holistic overview of the current situation in the sector by identifying the types and purposes of artificial intelligence tools used in banking. The findings will guide digital transformation policies in the financial sector, contribute to the development of employee training programs, and offer suggestions for the ethical, effective, and sustainable adoption of artificial intelligence technologies. In this respect, the study will make concrete contributions to both the academic literature and the practices of financial institutions.
Benzer Tezler
- A new approach to corporate social responsibility: Corporate digital responsibility, analysis of Turkish banking and e-commerce sectors
Kurumsal sosyal sorumluluğa yeni bir yaklaşım: Kurumsal dijital sorumluluk, Türk bankacılık ve e-ticaret sektörlerinin analizi
CEYDA CİHAN AYDOĞDU
- Menkul kıymet yatırımları açısından sermaye piyasası kanununa göre yayınlanan finansal tablo ve raporların yeterliliği
Başlık çevirisi yok
HAMDİ AYDIN
- Tek düzen genel hesap planı ile standart genel hesap planının karşılaştırılması (bilanço hesapları)
Başlık çevirisi yok
ŞEREF KAVAK
