Geri Dön

Meme kanseri farkındalığı ve mamografi çektirme davranışında psikolojik etkenler: Kadınlarda anksiyete düzeyinin rolü

Psychological factors in breast cancer awareness and mammography screening behavior: The role of anxiety levels in women

PDF İndir

  1. Tez No: 1018290
  2. Yazar: DUYGU KAYHAN ÖZDOĞAN
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÜMMÜHAN YILMAZ
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Adıyaman Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Çalışmamızın amacı, Adıyaman il merkezinde 40-69 yaş arasındaki kadınlarda anksiyete düzeyleri ile meme kanseri farkındalığı ve mamografi çektirme davranışının ilişkisini incelemektir. Kesitsel ve tanımlayıcı tipteki bu çalışma, Adıyaman il merkezinde belirlenen dört Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran 40-69 yaş arası 245 gönüllü katılımcı ile yürütülmüştür. Veriler, sosyodemografik bilgi formu, Meme Kanseri Farkındalık Ölçeği ve Beck Anksiyete Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. İstatistiksel analizde tanımlayıcı yöntemlerin yanı sıra Spearman korelasyon analizi, Mann Whitney U, Bağımsız Gruplarda t-Testi (Independent Samples t-Test), Kruskal-Wallis, Tek Yönlü Varyans Analizi (One-Way ANOVA), Dunn Testi, Fisher's Exact ve Ki-kare testleri kullanılmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Katılımcıların yaş ortalamasının 48, %84,9'unun evli, %65,3'ünün çalışmıyor, %54,7'sinin gelirinin giderinden az ve %55,1'inin ortaokul ve altı eğitim düzeyine sahip olduğu görülmüştür. Katılımcıların Meme Kanseri Farkındalık Ölçeği (MKFÖ) toplam puan ortanca değerinin 60 olduğu belirlenmiştir. Yüksek puanın yüksek farkındalığa işaret ettiği bu ölçekte, grubun puan ortalaması orta-üst seviyelerde seyretmektedir. Analiz sonuçlarına göre; katılımcıların Beck Anksiyete toplam puanları ile MKFÖ toplam puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı, pozitif yönde ve zayıf düzeyde bir ilişki saptanmıştır (r=0,128; p=0,046). Ölçeğin alt boyutları anksiyete düzeylerine göre değerlendirildiğinde; yalnızca“Faktör 1: Risk Etmenleri Bilgisi”alt boyutunda anlamlı fark tespit edilmiş olup (p=0,011), düşük anksiyete grubunda risk etmenleri bilgisinin eksik olduğu görülmüştür. Çalışmamızın sonucunda, anksiyete ve meme kanseri farkındalığı arasında istatistiksel olarak pozitif yönde anlamlı bir ilişkinin olduğu özellikle orta düzeyde anksiyete varlığının, meme kanseri risk faktörlerine yönelik bilgi düzeyinin yüksekliğiyle anlamlı bir ilişkisinin olduğu tespit edilmiştir. Anksiyete düzeyi ile mamografi çektirme sıklığı arasında anlamlı bir ilişki olmadığı, meme kanseri farkındalık düzeyi ile mamografi çektirme sıklığı arasında ise ileri düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu ve yılda bir düzenli tarama yaptıran kadınların en yüksek farkındalık puanına sahip olduğu saptanmıştır. Bu sonuçlar ışığında, kadınların tarama hizmetlerine erişimini artırmayı amaçlayan müdahalelerin planlanmasına yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Özet (Çeviri)

The aim of our study is to examine the relationship between anxiety levels, breast cancer awareness, and mammography screening behavior among women aged 40-69 in the city center of Adıyaman. This cross-sectional and descriptive study was conducted with 245 volunteer participants aged 40-69 who applied to four designated Family Health Centers in Adıyaman city center. Data were collected using a sociodemographic information form, the Breast Cancer Awareness Scale, and the Beck Anxiety Scale. In the statistical analysis, descriptive methods as well as Spearman correlation analysis, Mann-Whitney U, Independent Samples t-Test, Kruskal-Wallis, One-Way ANOVA, Dunn's Test, Fisher's Exact, and Chi-square tests were used. The significance level was accepted as p<0.05. It was observed that the mean age of the participants was 48, 84.9% were married, 65.3% were not working, 54.7% had an income less than their expenses, and 55.1% had a secondary school and below education level. The median value of the participants' total Breast Cancer Awareness Scale (BCAS) score was determined to be 60. In this scale, where a high score indicates high awareness, the mean score of the group follows a medium-upper level. According to the analysis results; a statistically significant, positive, and weak relationship was saptated between the participants' total Beck Anxiety scores and total BCAS scores (r=0.128; p=0.046). When the sub-dimensions of the scale were evaluated according to anxiety levels; a significant difference was detected only in the“Factor 1: Knowledge of Risk Factors”sub-dimension (p=0.011), and it was seen that the knowledge of risk factors was deficient in the low anxiety group. As a result of our study, it was determined that there is a statistically positive and significant relationship between anxiety and breast cancer awareness, and especially the presence of moderate anxiety is significantly related to the high level of knowledge regarding breast cancer risk factors. It was saptated that there is no significant relationship between anxiety level and frequency of having a mammography, while there is a highly significant relationship between breast cancer awareness level and frequency of having a mammography, and women who have regular screenings once a year have the highest awareness score. In light of these results, recommendations have been made to plan interventions aimed at increasing women's access to screening services.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    797004

    Giresun ilindeki 20-69 yaş arası kadınların meme kanseri tarama yöntemleri hakkında bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi

    Investigating information, attitudes and behaviors about breast cancer screening methods of women aged 20-69 in giresun

    BUSEGÜL ÖZTÜRK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Aile HekimliğiSağlık Bakanlığı

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ARZU AYRALER

    DOÇ. DR. TUĞRUL KESİCİOĞLU

  2. Tez No

    431614

    Kadın doktorların meme kanseri hakkında bilgi, tutum ve davranış ve farkındalığının belirlenmesi

    Evaluation of knowledge, attitude, behaviour and awareness about breast cancer in female doctors

    BEKİR ŞAHİN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    OnkolojiOndokuz Mayıs Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. İDRİS YÜCEL

  3. Tez No

    982427

    Kadınlarda meme kanseri taraması katılımına sağlık anksiyetesinin etkisi

    The effect of health anxiety on women's participation in breast cancer screening

    MERVE KAFALI

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. AYŞE DİDEM ESEN

  4. Tez No

    609547

    Kadınların meme kanseri tarama yöntemleri hakkında bilgi, tutum, davranışları ve meme kanseri risk düzeylerinin değerlendirilmesi

    Evaluation of women's knowledge, attitude, behavior about breast cancer screening methods and breast cancer risk levels

    ÜMMÜ NUR OKUDAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Aile HekimliğiSelçuk Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. KAMİLE MARAKOĞLU

  5. Tez No

    819092

    Bir üniversite hastanesi araştırma görevlilerinin birinci derece yakınlarını mamografiye yönlendirme durumları

    Situations of a university hospital research officers directing the first degree relatives to mamography

    MERVE ÜNSAL ÇALIŞKAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Aile HekimliğiErciyes Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ELİF DENİZ ŞAFAK

Geri Dön