Acil servise başvuran iş kazalarında maliyet eşitsizliği ve yüksek maliyetli hasta belirleyicileri: Retrospektif tek merkezli çalışma
Cost inequality and determinants of high-cost patients among occupational injury cases presenting to the emergency department: A retrospective single-center study
- Tez No: 1018289
- Danışmanlar: PROF. DR. SERKAN DOĞAN, DR. BİLAL YENİYURT
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Acil Tıp, Emergency Medicine
- Anahtar Kelimeler: iş kazası, acil servis, maliyet eşitsizliği, yüksek maliyetli hasta, Gini katsayısı, çok değişkenli regresyon, iş göremezlik, occupational injury, emergency department, cost inequality, high-cost patient, Gini coefficient, multivariable regression, sick leave
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Acil Tıp Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: İş kazaları gelişmekte olan ülkelerde önemli bir halk sağlığı ve ekonomi sorunudur. Bu çalışmada, üçüncü basamak bir eğitim araştırma hastanesi acil servisine başvuran iş kazası vakalarının demografik, klinik özelliklerini ortaya koymak; doğrudan sağlık harcaması ve iş göremezlik süresi açısından ekonomik yükü değerlendirmek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma, 1 Ocak 2025 – 30 Nisan 2025 tarihleri arasında T.C. Sağlık Bakanlığı İstanbul Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Servisi'ne iş kazası nedeniyle başvuran tüm hastaları kapsayan retrospektif tek merkezli kesitsel bir çalışmadır. Hasta bilgi yönetim sistemi ve Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtları üzerinden demografik veriler, başvuru şekli, travma mekanizması, anatomik lokalizasyon, görüntüleme modaliteleri, konsültasyon durumu, hasta sonlanımı, doğrudan tıbbi maliyet (TL) ve istirahat raporu süresi verileri elde edilmiştir. Sürekli değişkenler dağılım özelliklerine göre ortalama±SS veya medyan (IQR) olarak; kategorik değişkenler frekans ve yüzde olarak sunulmuştur. Grup karşılaştırmalarında Mann–Whitney U ve Kruskal Wallis testleri, sürekli değişkenler arası ilişkide Spearman korelasyon analizi kullanılmıştır. p<0,05 anlamlılık sınırı kabul edilmiştir. Maliyet eşitsizliği Gini katsayısı ile değerlendirildi; yüksek maliyetli hasta (üst %10) ve uzamış istirahat (≥7 gün) sonlanımları için çok değişkenli logistik regresyon, maliyet sürücüleri için doğal logaritması alınmış maliyet üzerinde çok değişkenli lineer regresyon modelleri kuruldu. Model performansı ROC eğrisi altındaki alan (AUC), Brier skoru ve kalibrasyon eğrisi ile değerlendirildi. Bulgular: Toplam 1570 vaka analiz edildi. Erkek %76,1; yaş ortalaması 33,7±11,6 yıl; %57,3'ü 35 yaş altıydı. En sık etkilenen anatomik bölge üst ekstremiteydi (%71,4); vakaların %65,7'sinde birden fazla bölge etkilenmişti. Hastaların %29,1'inde BT içeren ileri görüntüleme yapıldı; %53,1'i konsültasyon istendi; %87,9'u taburcu edildi. Toplam doğrudan tıbbi maliyet 3.872.741 TL; vaka başına medyan maliyet 400,7 TL idi. Maliyet dağılımı aşırı eşitsizdi (Gini = 0,865); en pahalı %1 (n=16) toplam maliyetin %61,5'ini, en pahalı %5'i %77,5'ini oluşturuyordu. Çok değişkenli logistik regresyonda yüksek maliyetli (üst %10) hasta olmanın bağımsız belirleyicileri BT görüntüleme (OR=10,19; 95% GA 6,56–15,84), konsültasyon istemi (OR=10,39; 95% GA 6,10–17,69), batın travması (OR=4,31), erkek cinsiyet (OR=2,70) ve yaş (OR=1,03/yıl) olarak saptandı (AUC=0,860). Log-lineer regresyonda BT %242,8, konsültasyon %94,6, batın travması %50,9 daha yüksek maliyetle bağımsız olarak ilişkili bulundu (R²=0,257). Uzamış istirahat (≥7 gün) için en güçlü bağımsız belirleyici konsültasyon istemiydi (OR=6,06; AUC=0,758). Sonuç: İş kazalarına bağlı acil servis maliyetleri küçük bir ağır vaka azınlığında yoğunlaşmaktadır (Gini=0,865; en pahalı %1 toplamın %61,5'i). BT görüntüleme ve konsültasyon istemi yüksek maliyetin en güçlü bağımsız belirleyicileridir. İş kazası ekonomik yükünün azaltılmasına yönelik stratejilerin, vaka sıklığını genel düşürmek yerine ağır travmalara yol açan mekanizmaların önlenmesine ve klinik karar standardizasyonuna odaklanması daha verimli görünmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: Occupational injuries represent a substantial public health and economic problem in developing countries. This study aimed to characterize the demographic and clinical features of work-related injury cases presenting to a tertiary-care emergency department, and to quantify the resulting economic burden in terms of direct medical costs and work-loss days. Materials and Methods: This retrospective single-center cross-sectional study included all patients who presented to the Emergency Department of the Republic of Türkiye Ministry of Health Istanbul Kanuni Sultan Süleyman Training and Research Hospital with occupational injuries between 1 January 2025 and 30 April 2025. Demographic data, mode of arrival, injury mechanism, anatomical localization, imaging modalities, consultation status, patient outcomes, direct medical costs (TRY), and certified sick-leave duration were extracted. Mann–Whitney U and Kruskal–Wallis tests, and Spearman correlation were used as appropriate. p<0.05 was considered statistically significant. Cost inequality was quantified using the Gini coefficient. Multivariable logistic regression models were developed for high-cost patient (top decile) and prolonged sick-leave (≥7 days) outcomes; multivariable linear regression on log-transformed cost was used to identify cost drivers. Model performance was assessed by ROC AUC, Brier score, and calibration curves. Results: A total of 1570 cases were analyzed. Most patients (76.1%) were male; mean age was 33.7±11.6 years and 57.3% were younger than 35. Upper extremity was the most frequently injured region (71.4%); 65.7% had multi-region injury. CT-containing advanced imaging was used in 29.1%; specialty consultation was requested in 53.1%; 87.9% were discharged. Total direct medical cost was 3,872,741 TRY (median per-case 400.7 TRY). Cost distribution was extremely unequal (Gini = 0.865); the top 1% of cases (n=16) accounted for 61.5% and the top 5% for 77.5% of total expenditure. In multivariable logistic regression, independent predictors of high-cost (top-decile) status were CT imaging (OR=10.19; 95% CI 6.56–15.84), specialty consultation (OR=10.39; 95% CI 6.10–17.69), abdominal trauma (OR=4.31), male sex (OR=2.70), and age (OR=1.03 per year), with AUC=0.860. In log-linear regression, CT was independently associated with 242.8% higher cost, consultation with 94.6% and abdominal trauma with 50.9% (R²=0.257). For prolonged sick leave (≥7 days), the strongest independent predictor was consultation (OR=6.06; AUC=0.758). Conclusion: Emergency department costs of occupational injuries are heavily concentrated in a small minority of severe cases (Gini = 0.865; top 1% accounts for 61.5% of total cost). CT imaging and specialty consultation are the strongest independent correlates of high-cost status. Strategies to reduce the economic burden of occupational injuries may be more efficient when targeted at preventing severe-trauma mechanisms and standardizing clinical decision-making rather than reducing overall case frequency.
Benzer Tezler
- İş kazası nedeniyle acil servise başvuran hastaların yaralanma mekanizmaları, klinik özellikleri ve maliyetlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of injury mechanisms, clinical characteristics and costs of patients applying to the emergency department DUE to occupational accidents
YASEMİN GEBEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Acil TıpHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ KARAKUŞ
- Ege üniversitesi acil servisine e-scooter, e-bisiklet ve bisiklet kazaları sonucu başvuran erişkin hastaların prospektif incelenmesi
Investigation of e-scooter, e-bike, and bicycle accidents a prospective, observational study
ALTUĞ KARATAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Acil TıpEge ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERCAN YALÇINLI
DR. ŞADİYE MIDIK
- Başkent Üniversitesi Ankara Hastanesi acil servisine iş kazası nedeniyle başvuran hastaların özellikleri ve maliyet analizi
The characteristics and cost analysis of the patients who applied to Başkent University Ankara Hospital emergency service due to work accidents
HAYATİ ARTUK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
İlk ve Acil YardımBaşkent ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEMİL KAVALCI
- 2000-2010 arası trafik kazası sonrası acil servise başvuran hastaların epidemiyolojik incelenmesi ve maliyet analizi
2000-2010 arasi trafik kazasi sonrasi acil servise başvuran hastalarin epidemiyolojik incelenmesi ve maliyet analizi
GÖKÇE AKGÜL KARADANA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
İlk ve Acil YardımHacettepe ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AKIN ÜZÜMCÜGİL
- Elektrikli scooter kazasına karışan hastaların yaralanma paternlerinin, mortalite-morbiditelerinin ve tanı-tedavi maliyetlerinin araştırılması
Investigation of injury patterns, mortality-morbidities and diagnosis-treatment costs of patients involved in electric scooter accident
TURAB SAMİ ALTAY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
İlk ve Acil Yardımİstanbul Medeniyet ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KURTULUŞ AÇIKSARI
UZMAN VOLKAN ÇELEBİ