Üçüncü basamak bir sağlık kurumundan hizmet alanların birinci basamak sağlık hizmetlerini kullanma durumları ve sağlık okuryazarlığı ilişkisi
The relationship between primary healthcare service utilization status and health literacy among individuals receiving services from a tertiary healthcare institution
- Tez No: 1018339
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEHER YURT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Halk Sağlığı, Hemşirelik, Public Health, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Kent Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sağlık okuryazarlığı, bireylerin sağlıkla ilgili kararlar alabilmeleri ve sağlık sistemini etkin kullanabilmeleri için kritik bir beceridir. Bu çalışma, üçüncü basamak bir sağlık kurumunda yatarak tedavi gören bireylerin sağlık okuryazarlığı düzeylerinin belirlenmesi ve bu durumun birinci basamak sağlık hizmetlerini kullanma davranışları ile ilişkisinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı ve kesitsel tasarımdaki araştırma, Temmuz-Ekim 2025 tarihleri arasında Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Seyrantepe Ek Hizmet Binası'nda 374 gönüllü hasta ile gerçekleştirilmiştir. Veriler; Sosyodemografik Özellikler ve Birinci Basamak Sağlık Hizmetlerini Kullanma Anketi ve Yetişkin Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (YSOÖ) kullanılarak yüz yüze görüşme tekniğiyle toplanmıştır. Verilerin analizinde bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon ve çoklu doğrusal regresyon analizleri kullanılmıştır. Katılımcıların sağlık okuryazarlığı puan ortalaması 10,92±3,96 olarak saptanmıştır. Regresyon analizine göre, eğitim düzeyi ve yerleşim yerinin sağlık okuryazarlığını yordayan en güçlü değişkenler olduğu belirlenmiştir. Aile hekimliği sistemine güven duyan ve bu sistem hakkında yeterli bilgiye sahip olan hastaların sağlık okuryazarlığı puanları anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Yaş, cinsiyet, sosyal güvence, kronik hastalık varlığı ve aile hekimliğinden memnuniyetin ise puanlar üzerinde anlamlı bir etkisi saptanmamıştır. Sonuç olarak; bireylerin sağlık okuryazarlığı ile birinci basamak sağlık hizmetlerine yönelik sistem bilgisi ve güvenleri arasında doğrudan bir ilişki vardır. Bu doğrultuda; sağlık okuryazarlığı düşük risk gruplarının sisteme erişimini kolaylaştırmak amacıyla, birinci basamak sağlık hizmetlerinde tıbbi jargondan arındırılmış, anlaşılır ve görsel materyallerle desteklenen bilgilendirme programlarının geliştirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Health literacy is a critical skill set for individuals to make health-related decisions and effectively utilize the healthcare system. This study was conducted to determine the health literacy levels of individuals receiving inpatient treatment at a tertiary healthcare facility and to examine the relationship between this level and their primary healthcare service utilization behaviors. The descriptive and cross-sectional study was conducted with 374 volunteer patients at the Seyrantepe Annex Building of Şişli Hamidiye Etfal Training and Research Hospital between July and October 2025. Data were collected using a Personal Information Form and the Adult Health Literacy Scale (AHLS) through face-to-face interviews. Independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), Pearson correlation, and multiple linear regression analyses were used to analyze the data. The mean health literacy score of the participants was found to be 10.92±3.96 (close to the moderate level). According to the regression analysis, education level and place of residence were determined to be the strongest predictors of health literacy. Patients who trusted the family medicine system and had sufficient knowledge about it had significantly higher health literacy scores (p<0.05). Age, gender, social security status, presence of chronic disease, and satisfaction with family medicine did not have a significant effect on the scores. In conclusion, there is a direct relationship between individuals' health literacy and their knowledge and trust in primary healthcare systems. Accordingly, it is recommended that health literacy programs be developed in primary healthcare settings to facilitate access to the system for low-risk groups, using clear, visually supported materials and free from medical jargon.
Benzer Tezler
- Sağlık hizmetlerinde kalite ve gebe memnuniyeti
Başlık çevirisi yok
A. VOLKAN ARPACI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1999
Aile HekimliğiÇukurova ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAFİZ BOZDEMİR
- Aile hekimliği uygulamasında hasta memnuniyet düzeyi: Denizli uygulaması
The patient satisfaction level in the family medicine practice: Denizli case
TANCU SÖYLEYİCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Kamu YönetimiPamukkale ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü
YRD. DOÇ. DR. NACİ KARKIN
YRD. DOÇ. DR. SÜLEYMAN YAMAN KOÇAK
- Türkiye'de Aile Hekimliği anabilim dalları ve kliniklerinde yapılmış olan anne sütü ile ilgili tezlerin içerik analizi
Content analysis of thesis related to breast milkwhich was done in family medicine departments andclinics in Turkey
ÖMER ELKIRAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSMAİL KASIM
- Balıkesir il merlezinde çalışan ebelerin iş doyum düzeyleri ve etkileyen etmenler
The job satisfaction level of midwives working in the centrum of balikesir and factors effecting that
AYŞE GÜLAY ŞAHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Halk SağlığıDokuz Eylül ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GAZANFER AKSAKOĞLU
- Tanısal kararlılığın artırılmasına yönelik çok aşamalı topluluk öğrenmesi yaklaşımı: Çocukluk çağı alt solunum yolu enfeksiyonları üzerine bir uygulama
A multi-stage ensemble learning approach for enhancing diagnostic stability: An application to pediatric lower respiratory tract infections
ELİF DABAKOĞLU
Doktora
Türkçe
2026
BiyoistatistikYıldız Teknik Üniversitesiİstatistik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖYKÜM ESRA YİĞİT
DOÇ. DR. YAŞAR TOPAL