21. yüzyılda mutluluk söylemi: Mutluluk bilimi, mutluluk ekonomisi ve terapi kültürü üzerinden bir analiz
Happiness discourse in the 21st century: An analysis through the science of happiness, the happiness economy and therapeutic culture
- Tez No: 1018338
- Danışmanlar: PROF. DR. İSMAİL COŞKUN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, küresel mutluluk söyleminin Türkiye'de hangi kavramlarla, hangi meşruiyet zemininde ve hangi pratik çerçeveler içinde inşa edildiğini ve bu inşanın mutluluğun tarihsel-felsefi mirasıyla kurduğu ilişkiyi incelemektedir. Çalışma, mutluluğu bireylerin gerçekte mutlu olup olmadığı sorusundan değil, söylemin nasıl oluştuğu sorusundan hareketle ele alır ve psikologları bu söylemin merkezindeki aktör olarak konumlandırır. Araştırma, inşacı gömülü kuram yaklaşımına dayanan nitel bir çalışmadır. Psikologlarla yürütülen yarı yapılandırılmış derinlemesine mülakatlar ile yüksek takipçili psikologların kısa video deşifreleri olmak üzere iki veri seti çözümlenmiştir. Sekülerleşme, psikolojikleşme, duygusal kapitalizm ve terapi kültürü kavramlarından örülen katmanlı kuramsal çerçeve, saha verisine yönelik hassaslaştırıcı kavramlar olarak işlev görmüştür. Bulgular, bilimsellik iddiasına yaslanan bir epistemik otoritenin mutluluğu ölçülebilir, öğrenilebilir ve geliştirilebilir bireysel bir beceri olarak tanımladığını ortaya koymaktadır. Çalışmanın merkezî kavramı olan“etik-normatif ufkun daralması”, mutluluğu erdem, gaye ve aşkın olana referansla düşünmeye imkân tanıyan anlam ufkunun daralmasını ifade eder. Erdem ve saadet gibi kavramlar psikoloji disiplininin epistemolojik çerçevesi içinde meşru ve sistematik bir ifadeye kavuşamamakta, bu sebeple ya dışarıda bırakılmakta ya da kapsamları daraltılmaktadır.“Huzur”kavramının aşkın olana yönelik gönderisinden soyutlanarak tek boyutlu bir ölçeğe indirgenişi bu daralmaya bir örnek teşkil eder. Tez, söz konusu daralmanın psikoloji disiplininin gramatik sınırından kaynaklanmadığını, olgu ile değer arasındaki bağı çözen daha köklü bir modern dönüşümün sonucu olduğunu ileri sürmekte ve eleştirel mutluluk çalışmalarına etik-normatif ekseni dâhil eden bir katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This dissertation examines the conceptual sources, grounds of legitimacy, and practical frameworks through which the global discourse of happiness is constructed in Turkey, as well as the relationship of this construction with the historical-philosophical heritage of happiness. It approaches happiness not as a question of whether individuals are happy, but of how the discourse is constructed, positioning psychologists as its central actors. Adopting a constructivist grounded theory approach, this qualitative study derives its data from semi-structured in-depth interviews conducted with eighteen psychologists and the social media content of psychologists who have large numbers of followers. The findings show that an epistemic authority claiming to be“scientifically proven”recasts happiness as a measurable, learnable, and improvable individual skill. The study's central concept, the narrowing of the ethical-normative horizon, denotes the contraction of the horizon of meaning that makes it possible to think happiness with reference to virtue, telos, and the transcendent. Concepts such as virtue and saadet (felicity) are excluded and their scope reduced, without attaining a legitimate and systematic articulation within the discipline's framework. The reduction of“huzur”to a one-dimensional scale, losing its transcendental reference, exemplifies this narrowing. The dissertation argues that the narrowing does not merely result from the technical limits of the discipline of psychology but the outcome of a broader modern transformation dissolving the bond between fact and value. Thereby, the thesis offers a contribution that incorporates the ethical-normative axis into the critical happiness studies.
Benzer Tezler
- Leisure as criticism in architectural texts
Mimarlık metinlerinde bir eleştiri aracı olarak Leisure kavramı
BERNA GÖL
Doktora
İngilizce
2017
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BELKIS ULUOĞLU
PROF. DR. BÜLENT TANJU
- Siberpsikoloji çağında mutluluk belleği: Deneyimlenen mutluluğun sosyal medyada dönüşümü
Happiness memory in the age of cyberpsychology: Transformation of experienced happiness in social media
RABİYA SALTİK
Doktora
Türkçe
2021
Sahne ve Görüntü SanatlarıMarmara ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞEYDA BARLAS BOZKUŞ
- Akdeniz bölgesindeki devlet üniversitelerinin AHP boyutlu incelenmesi
The analysis of the state universities in mediterrenean region within the framework of analytic hierarchy process
YEKTA HALICI
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
İşletmeSüleyman Demirel Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ORHAN ADIGÜZEL
- Sosyal medya ve sosyalleşme: Lisans öğrencileri üzerine bir araştırma-Afyon Kocatepe Üniversitesi örneği
Social media and socialization: A research on university students- a sample of Afyon Kocatepe University
SELÇUK ŞİMŞEK
- 24. dönem TBMM'de grubu olan siyasi partilerin sosyal politika yaklaşımları
Social policy approaches of the political parties which have the group in TGNA during 24th period
KADRİYE ESRA AYGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Siyasal BilimlerYeni Yüzyıl ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLHAN YAŞAR HACISALİHOĞLU