Yapay zeka ve ekonomik büyüme ilişkisinin bibliyometrik olarak incelenmesi
A bibliometric examination of the relationship between artificial intelligence and economic growth
- Tez No: 1018671
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ALPER GEDİK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Bilim ve Teknoloji, Bibliyografya, Ekonomi, Science and Technology, Bibliography, Economics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Yönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yönetim Bilişim Sistemleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yapay zekâ (YZ) teknolojilerindeki hızlı ilerleme ve dijitalleşme süreçleri, ülkelerin ekonomik yapılarında ve sistemlerinde köklü dönüşümlere yol açmaktadır. İş süreçlerini otomatikleştirerek verimliliği artıran yapay zekâ, aynı zamanda yeni iş alanlarının ortaya çıkmasını teşvik ederek birçok sektörde yapısal değişikliklere neden olmaktadır. Modern makroekonomik büyümenin en önemli itici güçlerinden biri haline gelen bu teknoloji; üretim süreçlerini optimize etme, maliyetleri düşürme ve küresel rekabette avantaj sağlama potansiyeliyle ekonomik dinamikleri yeniden şekillendirmektedir. Bu çalışma, yapay zekâ ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi bibliyometrik bir yaklaşımla incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında, literatürdeki temel eğilimler, öne çıkan temalar, yazarlar arası iş birlikleri ve gelecekteki potansiyel araştırma alanları sistematik bir şekilde değerlendirilmiştir. Çalışmanın veri seti, akademik geçerliliği yüksek olan Web of Science (WoS) veri tabanından elde edilen makale, derleme ve bildiri gibi bilimsel belgelerden oluşmaktadır. Analiz sürecinde VOSviewer profesyonel yazılımlar kullanılarak atıf analizi, ortak yazarlık haritalaması ve anahtar kelime eş-oluşum analizleri gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulguları, yapay zekâ ve ekonomik büyüme konusundaki akademik ilginin son yıllarda ivme kazandığını ve yayın sayısının 2025 yılında 236 yayınla zirveye ulaştığını göstermektedir. Coğrafi açıdan yapılan incelemede, Çin Halk Cumhuriyeti hem yayın sayısı hem de aldığı atıf miktarıyla (372 atıf) bu alanda küresel bir lider konumundadır. Onu sırasıyla Amerika Birleşik Devletleri ve Güney Afrika takip etmektedir. En üretken yazarlar arasında Saba CS ve Liu J ön plana çıkarken, kurumsal düzeyde Azerbaycan Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı ve Bükreş Ekonomik Çalışmalar Üniversitesi en çok katkı sağlayan kurumlar arasındadır. Tematik analiz sonuçlarına göre, çalışmaların ağırlıklı olarak“Ekonomi”ve“Çevre Bilimleri”kategorilerinde yoğunlaştığı görülmüştür. Özellikle sürdürülebilirlik, yeşil büyüme ve Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri (özellikle SKH 9: Sanayi, Yenilikçilik ve Altyapı) ile yapay zekâ arasındaki kesişim kümesi literatürün en canlı araştırma alanını oluşturmaktadır. Sonuç olarak bu tez, yapay zekânın ekonomik büyüme üzerindeki etkilerini bütüncül bir perspektifle ortaya koymakta ve gelecekteki çalışmalar için işgücü dönüşümü ile etik yönetişim gibi alanlara odaklanılması gerektiğini önermektedir.
Özet (Çeviri)
The rapid progress in Artificial Intelligence (AI) technologies and digitalization processes is driving fundamental transformations in the economic structures and systems of nations. By automating business processes and enhancing productivity, AI not only increases efficiency but also catalyzes structural changes across various sectors by fostering the emergence of new industries. As a primary driver of modern macroeconomic growth, this technology reshapes economic dynamics through its potential to optimize production processes, reduce costs, and provide a competitive advantage in the global arena. This study aims to examine the relationship between artificial intelligence and economic growth through a bibliometric approach. Within the scope of the research, primary trends in the literature, prominent themes, inter-author collaborations, and potential future research areas have been systematically evaluated. The dataset for the study comprises scientific documents such as articles, reviews, and proceedings retrieved from the Web of Science (WoS) database, which maintains high academic validity. During the analysis phase, professional software such as VOSviewer was utilized to conduct citation analysis, co-authorship mapping, and keyword co-occurrence analyses. Research findings indicate that academic interest in AI and economic growth has gained significant momentum in recent years, with the number of publications peaking at 236 in 2025. Geographic analysis reveals that the People's Republic of China holds a global leadership position in this field, both in terms of publication volume and citation impact (372 citations), followed by the United States and South Africa, respectively. Among the most productive authors, Saba, C.S. and Liu, J. stand out, while at the institutional level, the Ministry of Education of the Republic of Azerbaijan and the Bucharest University of Economic Studies are among the top contributors. According to the thematic analysis results, studies are predominantly concentrated in the categories of“Economics”and“Environmental Sciences.”In particular, the intersection of AI with sustainability, green growth, and the Sustainable Development Goals (especially SDG 9: Industry, Innovation, and Infrastructure) constitutes the most vibrant research area in the literature. In conclusion, this thesis presents the impacts of artificial intelligence on economic growth from a holistic perspective and suggests that future studies should focus on fields such as labor force transformation and ethical governance.
Benzer Tezler
- Dijital dönüşüm ve ekonomik büyüme
Digital transformation and economic growth
MUSTAFA FİKRET GÖZÜKÜÇÜK
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Ekonomiİstanbul Ticaret Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLÇİN TAPŞIN
- Yükselen yapay zekâ devriminin istihdam ve gelir üzerine etkisi
The rising artificial intelligence revoluation its impact on employment and income
AYŞE TEKİN BALCI
- Sosyal mühendislik bağlamında bilgi güvenliğinin endüstri 4.0 tabanlı sistemlere uyarlanması
The adaptation of information security to industry 4.0 based systems in the context of social engineering
CEVDET ÖZMEN
- The impact of patents on the economic growth of OECD countries within the framework of Industry 4.0
Endüstri 4.0 çerçevesinde patentlerin OECD ülkelerinin ekonomik büyümesine etkisi
GAMZE ÇALIK
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
EkonomiAnkara Yıldırım Beyazıt Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMED ŞEHİD GÖRÜŞ
- Sürdürülebilir büyüme bağlamında Türkiyenin enerji açığı sorunu: 2012-2020 dönemi enerji açığı projeksiyonu
The energy deficit issue of Turkey in the context of sustainable growth: Energy deficit projection for the period of 2012-2020
ÖMER ESEN