ENDÜLÜSLÜ İBN EBİ'R-REBÎʿ VE ARAP DİLİNE KATKILARI
Ibn Abi al-Rabīʿ of al-Andalus and His Contributions to the Arabic Language
- Tez No: 1018692
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HÜSEYİN ERSÖNMEZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Din, Linguistics, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İbn Ebi'r-Rebîʿ, 599/1203 yılında, bugünkü İspanya sınırları içinde yer alan Endülüs'ün İşbîliyye (Sevilla) şehrinde dünyaya gelmiştir. İlk eğitimini doğduğu yerde İşbîliyye'de almıştır. İlk eğitimini tamamlamasının ardından yine İşbîliyye'de dil ve edebiyat alanında dönemin önde gelen isimleri arasında yer alan Ebû Alî eş-Şelevbîn (öl. 645/1247) ve Ebû'l-Hasen Alî ed-Debbâc (öl. 646/1248) gibi âlimlerin ders halkalarına katılmış; onlardan nahiv, sarf, belagat ve edebiyat derslerini alarak ilmî kişiliğini inşa etmiştir. 646/1248 senesinde İşbîliyye'nin Hristiyan Krallıklar tarafından işgal edilmesiyle önce Şeriş'e (Cádiz) buradan da çok geçmeden Sebte'ye (Ceuta) geçerek vefatına kadar ilmî faaliyetlerini burada sürdürmüştür. Sebte, Endülüs'ün kültürel faaliyetlerinin Afrika'ya oradan da Doğu'ya intikalinde bir köprü vazifesi gördüğü için İbn Ebi'r-Rebîʿ'nin şöhretini duyan öğrenciler, Mağrib'in merkezi başta olmak üzere Endülüs'ün dört bir yanından gelerek onun ders halkasına ilgi göstermişlerdir. İbn Ebi'r-Rebîʿ, Sebte'de yetiştirdiği onlarca öğrencinin yanı sıra nahivle alakalı ele aldığı“el-Kâfî fî'l-İfsâh ʿan Nuketi Mesâʾili Kitâbi'l-Îzâh”ve“el-Basît fî Şerhi Cumeli'z-Zeccâcî”adlı eserleriyle bu alandaki otoritesini ispat etmiş ve Endülüs dil ekolünün önemli isimlerinden biri haline gelmiştir. İbn Ebi'r-Rebîʿ'nin, Endülüs dil ekolünün eğilimine uyarak genellikle ihtilaflı konularda Basra ekolünün yaklaşımını benimsediği görülmekle birlikte kendisinin ortaya özgün görüşlerinin olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışmada, İbn Ebi'r-Rebîʿ'in nahivle ilgili düşüncelerinin incelemesi, hayatı, eserleri ve bu alana yaptığı katkıların sistematik bir şekilde ortaya konması amaçlanmaktadır.
Özet (Çeviri)
Ibn Abi'r-Rebīʿ was born in 599 AH/1203 CE in Ishbīliya (Seville), a city in Al-Andalus, located within the borders of modern-day Spain. He received his primary education in his birthplace, Ishbīliya. After completing his primary education, he joined the study circles of scholars in Ishbīliya who were among the leading figures in the fields of language and literature of the time, such as Abū Alī al-Shalawbīn (d. 645/1247) and Abū'l-Hasan Alī al-Dabbāj (d. 646/1248). He studied syntax, morphology, rhetoric, and literature with them, thereby building his scholarly foundation. In 646/1248, when Ishbīliya was invaded by the Christian kingdoms, he first moved to Sharish (Jerez) and then shortly after to Sabta (Ceuta), where he continued his scholarly activities until his death. Since Sabta served as a bridge for the transfer of Andalusian cultural activities to Africa and thence to the East, students who heard of Ibn Abi'r-Rebīʿ's reputation came from all over Al-Andalus, primarily from the centers of the Maghreb, to attend his study circles. In Sabta, Ibn Abi'r-Rebīʿ proved his authority in the field of Arabic syntax and became one of the prominent figures of the Andalusian school of grammar, not only through the dozens of students he educated but also through his works on syntax,“al-Kāfī fī al-Ifsāh ʿan Nukat Masāʾil Kitāb al-Īḍāh”and“al-Basīt fī Sharh Jumal al-Zajjājī”. Although it is observed that Ibn Abi'r-Rebīʿ, following the tendency of the Andalusian grammatical school, generally adopted the approach of the Basran school in controversial matters, it has been determined that he also put forward original opinions of his own. This study aims to systematically present an analysis of Ibn Abi'r-Rebīʿ's thoughts on Arabic syntax, his life, his works, and his contributions to this field.
Benzer Tezler
- Endülüslü fakîh İbn Abdilberr en-Nemerî ve el-Kâfî fi'l-Fıkh isimli muhtasarı
Andalusian jurist Ibn Abd al-Barr an-Namari and his mukhtasar titled al-Kafi fi'l-Fiqh
NUR ZENGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
DinMarmara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERTUĞRUL BOYNUKALIN
- Endülüs Arap edebiyatında İbn 'Abdirabbih'in yeri el-'Ikdu'l-Ferîd örneği
Ibn 'Abdirabbih's place in Andalusia arabic literature example of al-'Iqd al-Farîd
TUBA ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Doğu Dilleri ve EdebiyatıÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET YILMAZ
- İbn Seb'in'in hayatı, eserleri ve felsefi görüşleri
Ibn SAab'in?s life, works and philosophical views
BİRGÜL BOZKURT GÜLMEZ
Doktora
Türkçe
2008
DinAnkara ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAYRANİ ALTINTAŞ
- Abdülmelik b. Habib es-Sülemi'nin hayatı ve hadisçiliği
Biography of Abdülmelik b. Habib and his contribution to prophet?s tradition (hadith)
FATİME ERMİŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
DinSakarya ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYHAN TEKİNEŞ
- Muhammed b. Vaddâh'ın hayatı ve hadisçiliği
Biography of Muhammed b. Vaddâh and his contribution to prophet?s tradition (Hadith)
ESRA ŞENOCAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
DinSakarya ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HAYATİ YILMAZ