Akademik yönelimli program dışı oyunsal ve oyun temelli etkinliklerin ortaokul öğrencilerinin motivasyon, öğrenmeye adanmışlık ve katılım üzerindeki etkileri: Sistematik derleme ve keşifsel meta-analiz
The effects of gameful and game-based academically oriented extracurricular activities on middle school students' motivation, engagement, and participation: A systematic review and exploratory meta-analysis
- Tez No: 1018774
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEZAN SEZGİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Eğitsel oyunlar, Educational games
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, ortaokul düzeyinde akademiyle doğrudan ilişkili program dışı etkinliklerde kullanılan oyun temelli ve oyunsal yaklaşımların öğrencilerin motivasyon, öğrenmeye adanmışlık ve katılım çıktıları üzerindeki etkilerini sistematik derleme ve keşifsel meta-analiz yoluyla incelemektir. Bu çalışmada oyun temelli yaklaşımlar; oyunlaştırma, oyun tabanlı öğrenme, dijital/eğitsel oyunlar ve oyunlaştırılmış platformları; oyunsal yaklaşımlar ise robotik yarışmaları, akademik yarışmalar, FeTeMM zenginleştirme programları ve meydan okuma temelli etkinlikler gibi görev, hedef, rekabet, takım çalışması, geri bildirim ve ürün geliştirme süreçleri içeren program dışı öğrenme deneyimlerini kapsamaktadır. Literatür taraması Web of Science, Scopus, ScienceDirect, ProQuest, YÖK Tez ve Google Scholar üzerinden manuel gelişmiş sorgularla; ayrıca Elicit, SciSpace, Consensus, Research Rabbit, Scopus AI ve üretken yapay zekâ destekli araçlarla semantik arama yoluyla yürütülmüştür. İlk aşamada 319 kayda ulaşılmış, ön değerlendirme sonucunda 84 aday çalışma belirlenmiş ve 45 çalışma tam metin düzeyinde incelenmiştir. Tam metin değerlendirmesi sonucunda 32 çalışma sistematik derleme havuzunda tutulmuş; bunların 27'si anlatı sentezinde, 4'ü nicel sentezde değerlendirilmiş, 1 çalışma ise şartlı aday olarak işaretlenmiştir. Motivasyonel-yakın çıktılar için üç çalışma üzerinden keşifsel meta-analiz yapılmış; bir çalışma ise katılım/devam davranışı çıktısı nedeniyle ayrı nicel bulgu olarak raporlanmıştır. Bulgular, program dışı oyunsal akademik etkinliklerin öğrencilerin motivasyonel-yakın çıktıları üzerinde küçük-orta düzeyde pozitif bir eğilim gösterebileceğini ortaya koymuştur. Ancak güven aralığının sıfırı içermesi, çalışma sayısının sınırlı olması ve yöntemsel heterojenlik nedeniyle sonuçlar kesin etkililik kanıtı olarak yorumlanmamıştır. Araştırma, alanın umut verici ancak meta-analitik kanıt açısından sınırlı olduğunu göstermekte ve gelecekte daha güçlü desenlere, standartlaştırılmış ölçümlere ve açık raporlamaya ihtiyaç olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aimed to examine the effects of game-based and gameful academically oriented extracurricular activities on middle school students' motivation, engagement, and participation through a systematic review and exploratory meta-analysis. In this study, game-based approaches refer to gamification, game-based learning, educational/serious games, and gamified digital platforms, whereas gameful approaches refer to extracurricular learning experiences such as robotics competitions, academic competitions, FeTeMM enrichment programs, and challenge-based activities that involve goals, tasks, feedback, competition, collaboration, and product development. The literature search was conducted through advanced manual searches in Web of Science, Scopus, ScienceDirect, ProQuest, the Turkish National Thesis Center, and Google Scholar. In addition, semantic searches were performed using AI-supported literature search tools, including Elicit, SciSpace, Consensus, Research Rabbit, Scopus AI, and several generative AI systems. The initial search yielded 319 records. After preliminary screening, 84 candidate studies were identified, and 45 studies were assessed at the full-text level. Following full-text evaluation, 32 studies were retained in the systematic review pool; 27 were included in the narrative synthesis, 4 were considered for quantitative synthesis, and 1 was marked as a conditional candidate. An exploratory meta-analysis was conducted with three studies reporting motivasyon-related outcomes, while one study reporting participation/attendance was presented as a separate quantitative finding. The results indicated a small-to-moderate positive trend in favor of academically oriented gameful extracurricular activities on students' motivasyon-related outcomes. However, because the confidence interval included zero, the number of studies was limited, and the included studies were methodologically heterogeneous, the findings should not be interpreted as conclusive evidence of effectiveness. Overall, the study shows that this research area is promising but remains limited in terms of meta-analytic evidence. Future studies should employ stronger experimental or quasi-experimental designs, use standardized measures of motivasyon and engagement, clearly define extracurricular contexts, and provide sufficient statistical reporting for effect size estimation.
Benzer Tezler
- A comparative study on the effects of International Baccalaureate and national educational program on students self-directed learning skills
Uluslararası Bakalorya Diploma ve milli eğitim programlarının öz-yönetimli öğrenme becerileri kazandırma etkisi üzerine karşılaştırmalı bir çalışma
ÖZGE ALPASLAN KAYIKÇI
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Eğitim ve ÖğretimMaltepe ÜniversitesiEğitim Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ JALE ONUR
- Motivating and engaging efl learners in e-learning with game elements
İngilizce öğrencilerinin e-öğrenmede oyun ögeleriyle motive edilmesi ve derse katılımı
MAHMUT ÖZKAN
Doktora
İngilizce
2016
Eğitim ve ÖğretimÇukurova Üniversitesiİngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. GÜLDEN İLİN
- Students' performance, skills and perspectives on the combination of national and international curricula for university education in Turkey
Türkiye'de üniversite eğitimi için ulusal ve uluslararası müfredatın kombinasyonu üzerine öğrenci başarıları, becerileri ve bakış açıları
SILA SAGUN
Doktora
İngilizce
2016
Eğitim ve Öğretimİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiEğitim Programları ve Öğretim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MARGARET KATHLEEN SANDS
- Students' and coordinators' views on the effectiveness of the erasmus student exchange program at Middle East Technical University
Orta Doğu Teknik Universitesi'nde erasmus öğrenci değişim programı'nın etkinliğinin öğrencilerin ve koordinatörlerin gözünden değerlendirilmesi
BETÜL BULUT ŞAHİN
Yüksek Lisans
İngilizce
2008
Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik ÜniversitesiEğitim Bilimleri Bölümü
PROF. DR. HASAN ŞİMŞEK
- İlkokullarda program dışı etkinliklere ilişkin okul yöneticisi, öğretmen, öğrenci ve veli görüşleri
Opinions of school administrators, teachers, students and parents on extracurricular activities in primary school
HALİSE ACARTÜRK OLÇAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimOndokuz Mayıs ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CEREN ÇEVİK KANSU