Anadolu'ya ait kültürel unsurların modern seramik sanatına yansımaları
Reflections of anatolian cultural elements on modern ceramic art
- Tez No: 1018789
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ALİ GÖKDEMİR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dicle Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Görsel Sanatlar Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
“Anadolu'ya Ait Kültürel Unsurların Modern Seramik Sanatına Yansımaları”başlıklı bu yüksek lisans tezi, Anadolu'nun kadim kültürel mirasının çağdaş Türk seramik sanatı üzerindeki yansımalarını ve bu mirasın sanatsal sürekliliğe katkısını akademik bir çerçevede incelemektedir. Araştırmanın temel amacı, geleneksel sembolizmin ve yerel kültürel unsurların modern seramik sanatına ve kişisel uygulamalara nasıl uyarlandığını kuramsal ve pratik boyutta ortaya koymaktır. Çalışmanın kapsamı, seramiğin Neolitik dönemden günümüze uzanan tarihsel gelişimini, geleneksel çömlekçiliği, çini sanatını ve halı-kilim motiflerinin sembolik derinliklerini içermektedir. Ayrıca mezar taşı süslemeleri, hat, tezhip ve ebru gibi Anadolu'ya ait kültürel imgelerin çağdaş seramik formlarıyla olan ilişkisi irdelenmiştir. Araştırmada literatür taraması yoluyla seramik sanatının tarihsel süreci analiz edilerek Türk Seramik sanatının öncülerinden on sanatçısının eserleri kültürel motif kullanımı açısından değerlendirilmiştir. Daha sonra araştırmacının kişisel uygulamaları da Betimsel analiz yoluyla analiz edilerek sunulmuştur. Uygulama aşamasında, araştırmacı tarafından hazırlanan ve Anadolu kültürüne ait sembollerin çağdaş bir plastik dille yorumlandığı sekiz adet kişisel çalışma analiz edilmiştir. Bu uygulamalarda“Akika Kurbanı”,“Şahmeran”,“Çift Başlı Kartal”,“Diyarbakır Kalkan Balığı”ve“Güvercin”gibi temalar doğrultusunda kompozisyonlar oluşturulmuş, ayrıca bu çalışmaların yüzeylerinde farklı dekor teknikleri kullanılarak Anadolu kültürüne ait motifler özgün birer dışavurum aracı olarak işlenmiştir. Araştırmada, Anadolu'nun zengin motif dünyasının yaratıcı bir dönüşümle çağdaş formlar üzerinden geleceğe taşınabileceği ve kültürel belleğin korunmasında seramiğin önemli bir rol üstlendiği sonucuna varılmıştır. Ayrıca seramiğin sadece teknik bir malzeme değil, insanlık tarihini ve toplumsal kimliği yansıtan bir“kültürel belge”sahip olduğu saptanmıştır. Bu çalışma, geleneksel sembollerin modern plastik dille yeniden kurgulanması, kültürel belleğin korunması ve sürdürülebilirliğine kritik katkılar sunduğunu ortaya koymaktadır. Başka bir ifadeyle seramik sanatının özgün ve çağdaş bir dilin inşasında Anadolu'nun kültürel mirasının vazgeçilmez bir kaynak olduğunu ortaya koymaktadır
Özet (Çeviri)
This master thesis, titled“Reflections of Anatolian Cultural Elements on Modern Ceramic Art ”examines the reflections of Anatolia's ancient cultural heritage on contemporary Turkish ceramic art and its contribution to artistic continuity within an academic framework. The primary objective of the research is to demonstrate, both theoretically and practically, how traditional symbolism and local cultural elements are adapted into modern ceramic art and personal practices. The scope of the study encompasses the historical development of ceramics from the Neolithic period to the present, traditional pottery, the art of tiles (çini), and the symbolic depths of carpet and rug motifs. Additionally, the relationship between contemporary ceramic forms and Anatolian cultural imagery—such as tombstone decorations, calligraphy, illumination, and marbling—is examined. Through a literature review, the historical process of ceramic art was analyzed, and the works of ten pioneering Turkish ceramic artists were evaluated in terms of their use of cultural motifs. Subsequently, the researcher's personal applications were presented through descriptive analysis. In the application phase, eight personal works produced by the researcher, which interpret Anatolian symbols through a contemporary plastic language, were analyzed. Compositions were created based on themes such as“Aqiqah Sacrifice,”“Shahmaran,”“Double-Headed Eagle,”“Diyarbakır Pufferfish,”and“Dove.”Furthermore, Anatolian motifs were processed as unique means of expression on the surfaces of these works by employing various decoration techniques. The research concludes that Anatolia's rich world of motifs can be carried into the future through contemporary forms via a creative transformation, and that ceramics plays a vital role in preserving cultural memory. Moreover, it was determined that ceramics is not merely a technical material, but a“cultural document”reflecting human history and social identity. This study demonstrates that reshaping traditional symbols with a modern plastic language provides critical contributions to the preservation and sustainability of cultural memory. In other words, it reveals that Anatolia's cultural heritage is an indispensable resource for constructing a unique and contemporary language in ceramic art.
Benzer Tezler
- Arkaik Dönemde Batı Anadolu ve Karadeniz arasındaki anakent koloni ilişkileri
Metropolis and colony connections of the Black Sea and Western Anatolia in Archaic Period
CELİL SAMET HARMANDAR
- Besni (Adıyaman) ilçesinin beşeri ve ekonomik coğrafyası
Human and economic geography of Besni (Adıyaman) district
YEŞİM ORTAÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
CoğrafyaKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiCoğrafya Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NADİRE KARADEMİR
- Türk Cumhuriyetlerinden gelen yükseköğrenim öğrencilerinin Türk milliyetçiliği algısı: Ardahan Üniversitesi örneği
The Turkish nationalism perception by the higer education students that come from Turkic Republics: Case of Ardahan University
UĞUR BİLGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Uluslararası İlişkilerArdahan ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KUTAY ÜSTÜN
- Sosyo-ekonomik ilişkiler bağlamında İzmir gecekondularında kimlik yapılanmaları: Karşıyaka-Onur Mahallesi ve Yamanlar Mahallesi örnekleri
The Structuring of identity within the context of socio-economical relations in squatter settlements of İzmir: A specific case study on Karşıyaka-Onur and Yamanlar districts
HAYAT ÜNVERDİ
Doktora
Türkçe
2002
Şehircilik ve Bölge PlanlamaDokuz Eylül ÜniversitesiŞehir Planlama Ana Bilim Dalı
PROF.DR. SEZAİ GÖKSU