Genç yetişkinlerin algıladıkları ebeveyn tutumları ve aile aidiyeti deneyimleri
Young adults' perceived parental attitudes and experiences of family belonging
- Tez No: 1019037
- Danışmanlar: PROF. DR. ERHAN TECİM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Sosyoloji, Psychology, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Aidiyet, Aidiyet duygusu, Aile, Aile aidiyeti, Ebeveyn davranışı, Ebeveyn-çocuk ilişkisi, Genç yetişkinler, Belonging, Sense of belonging, Family, Family sense of belonging, Parenting behaviors, Parents-child relation, Young adult
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Aile Danışmanlığı ve Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bireyin dış dünyaya yönelik algısının ve toplumsallaşma sürecinin temelleri, ilk sosyal birim olan aile içerisinde atılmaktadır. Bu süreçte ebeveynlerin çocuklarına karşı sergiledikleri tutumlar; yalnızca bireyin kişilik gelişimini değil, aynı zamanda aile birimiyle kurduğu duygusal bağın niteliğini ve derinliğini de belirlemektedir. Bu bağın en temel tezahürlerinden biri olan aile aidiyeti; bireyin kendisini güvenli, kabul görmüş ve ortak bir belleğin parçası olarak hissetmesini sağlayan kritik bir unsurdur. Bu dinamikler, bireyin aileden özerkleşerek kendi kimliğini inşa ettiği genç yetişkinlik döneminde daha karmaşık bir hal almaktadır. Bu bağlamda çalışma, 18 yaş üzeri, bekar ve ebeveynleri ile aynı evi paylaşan 20 genç yetişkin ile gerçekleştirilmiştir. Nitel araştırma deseniyle kurgulanan çalışmada, katılımcılar ile yapılan derinlemesine görüşmeler aracılığıyla ebeveyn tutum algılarının aile aidiyeti üzerindeki şekillendirici etkisi çözümlenmeye çalışılmıştır. Araştırma, söz konusu iki değişken arasındaki ilişkiyi genç yetişkinlerin öznel deneyimleri üzerinden ele alarak, literatüre nitel veri temelli ve derinlikli bir perspektif sunmayı hedeflemiştir. Katılımcılara yarı yapılandırılmış açık uçlu sorular yöneltilmiş ve fenomenolojik (olgu bilim) desen kullanılmıştır. Elde dilen veriler, nitel veri analizi programlarından Maxqda kullanılarak tematik analiz tekniğiyle çözümlenmiştir. Bu doğrultuda tema, kategori ve kodlar oluşturulmuştur. Ortaya çıkan temalar; Ebeveyn tutumları (Algısal Ebeveynlik İzdüşümü), Aile Aidiyeti (Aidiyet Yansıtımı), Aile Bağları ve İletişim, Toplumsal Değişim ve Ebeveynliktir. Yapılan çözümlemeler sonucunda ebeveyn tutumları ve aile aidiyeti, birbiriyle etkileşim halindeki çok boyutlu kavramlar olarak değerlendirilmiştir. Bulgular, çocukluk döneminde temelleri atılan ebeveynlik algılarının, genç yetişkinlik evresinde aileye yönelik bağlılık ve aidiyet deneyimlerini yapılandırmaya devam ettiğini göstermektedir. Aile aidiyeti; bağlılık, vefa, güven ve koşulsuz kabul ile inşa edilmektedir ve önemsenme, birlikte vakit geçirme, ev içi sorumluluk alma bireyin aidiyet hissini güçlendirmektedir. Kök aile ile kurulan bağ, bireyin partner seçimini doğrudan etkilerken, olumlu ebeveyn tutumları sağlıklı yetişkinlik için temel oluşturmaktadır. Toplumsal değişimler ebeveynlik anlayışında iki uçlu bir tablo ortaya çıkarmıştır. Buna göre günümüz ebeveynlerinin bir kısmı yüksek ilgi ve iletişim seviyesi sergilerken, bir kısmının daha mesafeli ve ilgisiz kaldığı bildirilmiştir. Ebeveyn tutumları, tepkileri, bireyin aile aidiyeti hissi, ebeveyn ile paylaşımda bulunma ve evden ayrılma düşüncesinin, gelişimsel süreçlere ve toplumsal dinamiklere bağlı olarak her dönem değişebilen olgular olduğu bulunmuştur. Sonuçta genç yetişkinlerin aidiyet deneyimlerinin; yalnızca geçmişteki ebeveynlik örüntülerinden değil, aynı zamanda güncel etkileşimlerin niteliğinden ve kuşaklar arası aktarılan kültürel mirasın bugünkü yansımalarından beslenen çok katmanlı bir yapı sunduğu sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
The foundations of an individual's perception of the external world and their socialization process are laid within the family, the primary social unit. The attitudes exhibited by parents during this process determine not only the individual's personality development but also the quality and depth of the emotional bond established with the family unit. Family belonging, one of the most fundamental manifestations of this bond, is a critical element that allows the individual to feel secure, accepted, and part of a collective memory. These dynamics acquire a more complex structure during young adulthood, a period in which the individual strives to achieve autonomy from the family while constructing their own identity. In this context, the study was conducted with young adults over the age of 18, who are single and cohabiting with their parents. Adopting a qualitative research design, the study aimed to analyze the formative influence of perceived parenting attitudes on family belonging through in-depth interviews with the participants. The research sought to offer a profound, qualitative data-driven perspective to the literature by examining the relationship between these two variables through the subjective experiences of young adults. A phenomenological design was employed, and data were gathered using semi-structured open-ended questions. The obtained data were analyzed via thematic analysis using Maxqda qualitative data analysis software, through which themes, categories, and codes were established. The analyses revealed that parenting attitudes and family belonging are multidimensional concepts that interact with one another. The findings indicate that perceptions of parenting, which are established during childhood, continue to shape individuals' experiences of attachment and belonging to the family during emerging adulthood. Family belonging is constructed through attachment, loyalty, trust, and unconditional acceptance, while feeling valued, spending time together, and assuming responsibilities within the household strengthen individuals' sense of belonging. The bond established with the family of origin directly influences partner selection, and positive parenting attitudes provide a foundation for healthy adulthood. Social changes have produced a dual-sided picture regarding parenting practices. Accordingly, while some contemporary parents were reported to display high levels of involvement and communication, others were described as more distant and disengaged. Parenting attitudes, parental reactions, individuals' sense of family belonging, communication with parents, and thoughts of leaving home were found to be phenomena that may change over time depending on developmental processes and social dynamics. Consequently, it was concluded that young adults' experiences of belonging represent a multilayered structure shaped not only by past parenting patterns, but also by the quality of current interactions and the contemporary reflections of cultural heritage transmitted across generations.
Benzer Tezler
- Algılanan helikopter ebeveyn tutumunun genç yetişkinlikte kendini sabote etme ve benlik saygısı düzeyine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of perceived helicopter parent attitude on the level of self-handi̇cappi̇ng and self-esteem in young adult
ALEYNA ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiAile Danışmanlığı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YASEMİN OZAN
- Genç yetişkinlerde algılanan aile ikliminin psikolojik esneklik, anksiyete ve umutsuzluk düzeyleri açısından incelenmesi
Investigation of the perceived family climate in young adults in terms of psychological flexibility, anxiety and hopelessness levels
YAĞMUR GÜNGÖRDÜ ALHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiTekirdağ Namık Kemal ÜniversitesiKadın ve Aile Çalışmaları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEYNEP TEKKUŞ SET
- 21-25 yaş arası gençlerde benlik saygısına etki eden ebeveyn tutumları
Parental attitudes affecting self esteem in youth between aged 21-25
AYGÜL KARAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sosyal HizmetManisa Celal Bayar ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞEYDA YILDIRIM
- Algılanan ebeveyn tutumları, psikolojik sağlamlık ve mükemmeliyetçilik arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Examining the relationships between perceived parenting styles, psychological resilience, and perfectionism
BETÜL CEVİZLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Psikolojiİstanbul Gedik ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN DUMAN
- Genç yetişkinlerin sosyal kaygıları ve algıladıkları ebeveyn tutumları arasındaki ilişkide çocukluk çağı travmaları ve benlik saygısının aracılık rolünün incelenmesi
Investigation of the mediating role of childhood traumas and self-esteem in the relationship between social anxiety and perceived parental attitudes of young adults
CEMRENUR KARAASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikolojiDicle ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM TOLAN