Okul öncesi dönemde arkadaşlık becerilerini geliştirme programının akran zorbalığını önlemede etkisi
The impact of a friendship skills development program in preventing peer bullying among preschool children
- Tez No: 1019036
- Danışmanlar: PROF. DR. İBRAHİM TANRIKULU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gaziantep Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, Okul Öncesi Dönemde Arkadaşlık Becerilerini Geliştirme Programı'nın akran zorbalığını önleme üzerindeki etkisi incelenmiştir. Bu psikoeğitim programı, okul öncesi çocuklarda arkadaşlık becerilerinin gelişimini desteklemek amacıyla bilişsel davranışçı yaklaşımın ilkeleri temel alınarak geliştirilmiştir. Araştırma karma yöntem desenine dayalı olarak yürütülmüş; nicel ve nitel değerlendirme stratejileri kullanılmıştır. Nicel aşamada deney grubundan bir öğretmen ve kontrol grubundan bir öğretmen araştırmaya katılmıştır. Ayrıca deney grubundaki ve kontrol grubundaki çocukların ebeveynleri araştırmada yer almıştır. Nitel aşamada ise deney ve kontrol grubu öğretmenleri ile her gruptan üç anneyle yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Öğretmen değerlendirmelerine dayalı nicel bulgular, programın çocukların arkadaşlık ilişkilerini geliştirdiğini ve akran zorbalığı davranışlarını azalttığını göstermiştir. Ayrıca programın uygulanmasının ardından gözlenen gelişmelerin izleme sürecinde de sürdüğü belirlenmiştir. Buna karşılık ebeveyn değerlendirmelerine dayalı nicel bulgularda, çocukların arkadaşlık ilişkilerine dair ön test ve son test puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Öğretmen ve ebeveyn görüşlerinden elde edilen nitel bulgular ise çocukların paylaşma, işbirliği ve olumlu akran etkileşimlerinde gelişim gösterdiğine işaret etmiştir. Araştırma sonuçları, okul öncesi dönemde olumlu sosyal etkileşimleri destekleyen önleyici müdahalelerin akran zorbalığının azaltılmasında etkili olabileceğini göstermektedir. Zorbalıkla mücadele kapsamında okul psikolojik danışmanlarının sosyal beceri temelli önleyici programlar geliştirmesi, erken önleyici müdahaleler gerçekleştirmesi ve öğretmen–ebeveyn işbirliğini desteklemesi önerilmektedir. Ayrıca, okul öncesi eğitim ile sosyal beceri temelli programların daha sistematik biçimde bütünleştirilmesinin, zorbalık davranışlarının etkili şekilde önlenmesi ve bu davranışlara müdahale edilmesi açısından gerekli olduğu düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
The impact of the Friendship Skills Development Program in the prevention of peer bullying was examined in this research. This psychoeducational program was developed in accordance with the principles of the cognitive-behavioral approach to promote the development of friendship skills among preschool children. Based on the mixed research design, quantitative and qualitative assessment strategies were conducted. In the quantitative phase, a teacher from the experimental group and a teacher from the control group participated in the study. Additionally, the parents of the children in the experimental group and control group participated in the study. In the qualitative phase, semi-structured interviews were conducted with the teachers of the experimental and control groups and three mothers from each group. Quantitative findings based on teacher reports indicated that the program improved children's friendship relationships and reduced peer bullying behaviors. Furthermore, the improvements observed following the implementation of the program were maintained during the follow-up process. In contrast, quantitative findings based on parent evaluations revealed no statistically significant difference between children's pretest and posttest scores regarding friendship relationships. Qualitative findings derived from teacher and parent reports suggested that children demonstrated improvement in sharing, cooperation, and positive peer interactions. The results of the study suggest that preventive interventions supporting positive social interactions during the preschool period can be effective in reducing peer bullying. To fight against bullying, school counselors should develop social skills–based preventive programs, implement early preventive interventions, and promote teacher–parent collaboration. Integrating social skills–based programs more systematically is required to effectively prevent and intervene in bullying incidents in preschool education.
Benzer Tezler
- Okul öncesi öğretmenlerinin gelişime uygun uygulamalara yönelik inançlarının sınıflarındaki 3-6 yaş arası çocukların sosyal becerilerine etkisinin boylamsal olarak incelenmesi
Effect of preschool teachers' developmentally appropriate beliefs on 3-6 year-old children's social skills: A longitudinal study
HAYRİYE SOYALP
Doktora
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İKBAL TUBA ŞAHİN SAK
- Cezaevi anaokuluna devam eden 36-72 aylık çocuklar ile ilkokul bünyesinde bulunan ana sınıfına devam eden 36-72 aylık çocukların sosyal beceri düzeylerinin karşılaştırılması
Comparison of the social skills level of 36-72 monthly children continuing the primary school with 36-72 monthly children and the primary school with continuing prison school
TUĞBA ERYİĞİT
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve Öğretimİstanbul Aydın Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AYLİN SÖZER ÇAPAN
- Okul öncesi dönemde çocukların sosyal değerleri ile sosyal becerileri arasındaki ilişki
The relationship between social values and social skills of children in preschool
SÜMEYYE DİŞÇİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimTrakya ÜniversitesiTemel Bilimler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DEMİRALİ YAŞAR ERGİN
- Gelişimsel bibliyoterapi temelli etkinlik programının okul öncesi çocuklarının sosyal becerilerine etkilerinin incelenmesi
Developmental bibliotherapy based activity program for preschool children examining the effects of social skills
GAYE TECİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimAnadolu ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ASLI YILDIRIM
- 'Gelecek Bizim' , '365 Gün' ve 'Eğitime Erken Başla' kitap setlerinin OSBEP temelli sosyal beceri analizi ve sözsüz kitapların öğretmen uygulamaları yoluyla değerlendirilmesi
Social skills analysis based on OSBEP of the 'Gelecek Bizim', '365 Gün', and 'Eğitime Erken Başla' preschool book sets and the evaluation of wordless books through teacher implementations
HAYRANUR ÇİL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimSakarya ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA BETÜL KÖLEMEN