Grev ve lokavt yasakları
Strike and lockout prohibitions
- Tez No: 1019263
- Danışmanlar: PROF. DR. ERCÜMENT ÖZKARACA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Grev, Lokavt, Yasak, Grevin Ertelenmesi, 6356 sayılı Kanun, Strike, Lockout, Prohibiton, Postponement of Strike, Law No. 6356
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hukuk Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Özel Hukuk Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Grev ve lokavt, işçilerin ve işverenlerin toplu pazarlık sürecindeki temel mücadele araçları olarak kabul edilmekle birlikte, Dünyanın geri kalanında olduğu gibi Türkiye'de de bu araçların kullanımı tarih boyunca çeşitli sınırlamalara ve yasaklamalara tabi tutulmuştur. Özellikle grev hakkının anayasal düzeyde tanınmasına rağmen hakkın fiilen kullanılabilirliğini sınırlandıran erteleme ve yasaklama mekanizmaları, toplu iş ilişkilerinde işveren lehine dengesiz bir yapı yaratmaktadır. Çalışmada, Osmanlı İmparatorluğu'ndan günümüze kadar uzanan süreçte grev ve lokavtın hukuki statüsü ve siyasal-toplumsal etkileri ele alınmış olup 275, 2822 ve 6356 sayılı kanunların karşılaştırmalı analiziyle grev ve lokavt yasaklarının normatif çerçevesi değerlendirilmiş ve gelinen noktada 1982 Anayasası'nın ilgili hükümlerinin yürütme lehine geniş yorumlara açık yapısı ortaya konulmuştur. Ayrıca grev erteleme kararlarının sayısal dağılımı incelenerek, grev hakkının uygulamada nasıl etkisizleştirildiği aktarılmıştır. Bu yönüyle çalışma, örnek olaylar üzerinden grev yasaklarının tarihsel dönüşümünü somutlaştırmakta ve taraf olunan uluslararası belgeler ile karşılaştırmalı hukuktaki normatif düzenlemeler bağlamında Türkiye'nin yükümlülüklerini tartışmaya açmaktadır. Bu itibarla, grev ve lokavt yasaklarının yalnızca birer hukuk normu değil, aynı zamanda demokratik katılım, örgütlenme özgürlüğü ve sosyal diyalog mekanizmalarının işleyişine dair göstergeler olduğu sonucuna varılmaktadır. Sonuç itibarıyla, Türkiye'de grev ve lokavt yasaklarının tarihsel, hukuki ve uygulamalı boyutunun çok yönlü bir analizle incelenmesi suretiyle normatif hukuk ile fiilî uygulama arasındaki ayrışma ortaya konularak grev ve lokavt yasaklarının sendikal hakların kapsamı ve işlevselliği üzerindeki etkileri çok yönlü ve karşılaştırmalı bir yaklaşımla ele alınmıştır.
Özet (Çeviri)
While strikes and lockouts are recognized as fundamental tools of struggle for workers and employers in the collective bargaining process, the use of these tools in Türkiye -as in the rest of the world- has historically been subject to various restrictions and prohibitions. In particular, despite the right to strike being recognized at the constitutional level, mechanisms for postponement and prohibition that limit the practical exercise of this right create an unbalanced structure in collective labor relations that favors employers. This study examines the legal status and political-social impacts of strikes and lockouts from the Ottoman Empire to the present day. Through a comparative analysis of Laws No. 275, 2822, and 6356, and highlights how the relevant provisions of the 1982 Constitution are currently open to broad interpretations in favor of the executive branch. Furthermore, by examining the numerical distribution of strike postponement decisions, the study illustrates how the right to strike is rendered ineffective in practice. In this regard, the study concretizes the historical transformation of strike bans through case studies and opens up a discussion on Türkiye's obligations within the context of the international instruments it has ratified and the normative regulations in comparative law. Accordingly, it is concluded that strike and lockout bans are not merely legal norms but also indicators of the functioning of democratic participation, freedom of association, and social dialogue mechanisms. Ultimately, by examining the historical, legal, and practical dimensions of strike and lockout bans in Türkiye through a multifaceted analysis, the divergence between normative law and actual practice is revealed, and the effects of these bans on the scope and functionality of labor rights are addressed through a multifaceted and comparative approach.
Benzer Tezler
- Türk Hukukunda grev ve lokavt yasakları ve ertelemeleri
Strike and lock-out prohibitions and postpondings in Turkish Law
FİLİZ ATAY
- Türk iş hukukunda lokavt
Lock-out in Turkish labour law
SENA BİNBİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HukukNecmettin Erbakan ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BAKİ OĞUZ MÜLAYİM
- Osmanlı`dan günümüze grev ve lokavt
Strike and lock-out from Ottoman period to present
FATİH SARITAŞOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriGazi ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAMİL TURAN
- Sanayi burjuvazisinin üst örgütü: Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu
Upper organization of the industrial bourgeoisie: Turkish Confederation of Employer Associations
MELTEM TEKEREK
Doktora
Türkçe
2017
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriAnkara ÜniversitesiAtatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAKAN UZUN
- Türkiye'de grev ve lokavt sınırlamaları: Erteleme ve mevzuatın uluslararası normlara uyumu
Restrictions on strike and lock-out in Turkey postponement and compatibility with international norms
YAŞAR SEZİKLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriİstanbul ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEDAT MURAT