İbnü'l-Vezîr'in Tenkîhu'l-Enzâr fî Ma'rifeti Ulûmi'l-Asâr isimli hadis usûlü eserinin incelenmesi
An analysis of Ibn al-Wazir's hadith methodology work titled Tanqih al-Anzar fi Ma'rifat Ulum al-Athar
- Tez No: 1019264
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NİLÜFER KALKAN YORULMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: İbnü'l-Vezîr, Tenkîhu'l-enzâr, Muhtasar, Hadis usulü, Ibn al-Wazir, Tenkîh al-anzâr, Mukhtasar, Hadith methodology
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hadis Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Hicrî 9. asırda Yemen'in önemli alimlerinden biri olup Zeydî bir çevrede yetişmesine rağmen öze dönme, taklitten uzaklaşıp Kur'an ve sünnete yönelme çağrısı yaparak Selefî bir bakış açısı benimseyen ve bu yönde pek çok eser telif eden İbnü'l-Vezîr (ö. 840/1436) daha çok itikadî görüşleri ile öne çıkmış olmakla birlikte farklı alanlarda da çalışmalar yapmıştır. Ehl-i sünnet savunusu olarak değerlendirilen hacimli eserler yanında Tenkîhu'l- enzâr fî ma'rifeti ulûmi'l-âsâr adını verdiği müstakil bir hadis usulü eseri yazmış, ayrıca İbn Hacer'in (ö. 852/1449) Nuhbetü'l- fiker'i üzerine de el-Muhtasar fî ulûmi'l-hadis ismi ile bir ihtisar kaleme almıştır. Bu çalışmada İbnü'l-Vezîr'in söz konusu alana dair mezkûr iki eseri, Tenkîhu'l-enzâr merkeze alınarak incelenmiş ve bu çok yönlü alimin eserdeki hadis usulü anlayışı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Müellifin, ehl-i sünnetin temel hadis usulü eserlerine dayanmakla birlikte zaman zaman fıkıhçıların, usulcülerin, Zeydi ulemanın ve hatta Mu'tezilî âlimlerin de görüşlerine yer vererek birden fazla bakış açısı sunduğu, tercihler yaparak kendi görüşlerini de serdettiği görülmektedir. Bu bağlamda eser özellikle Zeydî-Selefî bir alimin alana dair görüşlerinin ortaya konulması yanında müstakil mustalahu'l-hadis eserleri yazma geleneği olmayan Zeydîyyenin görüşlerinin bir hadis usulü eserinde yer alması açısından da önem arz etmektedir.
Özet (Çeviri)
Ibn al-Wazir (d. 840/1436), one of Yemen's leading scholars in the hijri 9th century despite being raised in a Zaydi environment, adopted a Salafi perspective, calling for a return to the origins, moving away from imitation and towards the Quran and Sunnah. He authored numerous works in this direction. He was primarily known for his theological views, but also worked in various fields. In addition to his voluminous works considered a defense of the Ahl al-Sunnah, he also wrote a separate book on the methodology of hadith entitled Tanqīh al-anzar fī ma'rifeti ulūmi'l-āsār. He also wrote an abridgement on Ibn Hajar's (d. 852/1449) Nuhbat al-Fikar entitled al-Mukhtasar fī ulūmi'l-hadith. In this study, the two works of Ibn al-Wazir on the subject were examined, focusing on Tanqīh al-anzar, and the understanding of hadith methodology of this versatile scholar was tried to be revealed. It is seen that the author, while relying on the basic works of the Sunni hadith methodology, occasionally included the views of fiqh scholars, methodology scholars, Zaydi scholars and even Mu'tazili scholars, presenting more than one point of view and introducing his own views by making choices. In this context, the work is particularly important not only because it reflects the views of a Zaydi-Salafi scholar on the field but also because it includes the views of the Zaydiyya, who do not have a tradition of writing independent mustalahu'l-hadith works, in a work on hadith methodology.
Benzer Tezler
- İbnü'l-Vezir'in hayatı, şahsiyeti, metodu ve kelami görüşleri
Ibnu'l- Vezir's lifex, personality, methodand islamic theological idea
HAŞİM EMİRDAĞI
Doktora
Türkçe
2009
BiyografiErciyes ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHİTTİN BAĞÇECİ
- Yemen'de sünnet müdafaası İbnü'l-Vezîr el-Yemânî (H. 775-840) örneği
The defence of sunnah in Yemen the case of Ibn al-Wazir (H. 775-840) al-Yamani
ENES ÇALIK
Doktora
Türkçe
2020
Dinİstanbul ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA KARATAŞ
- İbnü'l-Vezîr el-Yemânî (Ö. 840/1436) hayatı ve hadîsçiliği
Ibnu'l-Vezîr el-Yemânî's (D. 840/1436) life and his view of hadith
AHMET ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
DinErciyes ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AHMET UYAR
- Zeydilik ve Selefilik arasında İbnü'l-Vezir
Ibnu'l-Vezir between Zaydiyya and Salafism
MUHAMMET RAŞİT BATUR
Doktora
Türkçe
2016
DinAtatürk ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ZEKİ İŞCAN
- Abbâsîlerin çöküş sürecinde Vezir İbnü'l-Furât
The Vizier Ibnu'l-Furât during the collapse of Abbasids
ABDULLAH BURGU