Türkiye'de yerel zincir süpermarketlerde lojistik süreçlerin dijitalleşmesi ve yapay zeka kullanımı: Nitel bir araştırma
Digitalization of logistics processes and the use of artificial intelligence in local chain supermarkets in Turkey: A qualitative study
- Tez No: 1019303
- Danışmanlar: PROF. DR. EZGİ UZEL AYDINOCAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası Ticaret, International Trade
- Anahtar Kelimeler: Elektronik lojistik, İnsan-yapay zeka etkileşimi, Elektronic logistic, Human-artificial intelligence interaction
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Beykoz Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Programlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası Ticaret ve Finansman Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Uluslararası Ticaret ve Lojistik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma Türkiye'de faaliyet gösteren yerel zincir süpermarketlerde lojistik süreçlerin dijitalleşme düzeyini ve yapay zeka kullanımına yönelik yönetsel değerlendirmeleri incelemeyi amaçlamaktadır. Sipariş yönetimi, stok kontrolü, dijital raporlama altyapıları ve otomasyon uygulamalarının yerel perakende lojistiğindeki dönüşümü ile yapay zeka uygulamalarının mevcut kullanım düzeyi ve geleceğe yönelik beklentiler çalışmanın temel odak noktalarını oluşturmaktadır. Araştırma nitel paradigma çerçevesinde fenomenolojik bir desenle yürütülmüş; veriler yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler aracılığıyla toplanmıştır. Amaçlı örnekleme yöntemiyle belirlenen, İstanbul, Tekirdağ ve Trabzon illerinde faaliyet gösteren yerel zincir süpermarketlerde görev yapan 7 yönetici ile görüşülmüştür. Veriler MAXQDA programı kullanılarak tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiş ve dört ana tema altında yapılandırılmıştır: Lojistik Süreçler ve Dijitalleşme; Yapay Zeka Kullanımı ve Potansiyeli; İnsan Kaynağı ve Organizasyonel Adaptasyon; Algılar, Tutumlar ve Stratejik Baskılar. Bulgular dijitalleşmenin özellikle dijital sipariş sistemleri, otomatik stok takibi ve veri temelli karar alma mekanizmaları üzerinden güçlendiğini ortaya koymaktadır. Yapay zeka uygulamalarının henüz kurumsal entegrasyon düzeyine ulaşmadığı; ağırlıklı olarak raporlama ve karar destek süreçlerinde bireysel düzeyde kullanıldığı görülmüştür. Katılımcılar yapay zekayı çalışanların yerini alan bağımsız bir sistem olarak değil; insan kontrolüyle çalışan destekleyici bir araç olarak konumlandırmıştır. Gelecekte stok optimizasyonu, talep tahmini ve müşteri analizi alanlarında kullanımın yaygınlaşacağı öngörülmektedir. Yatırım maliyetleri, veri güvenliği, çalışan adaptasyonu ve organizasyonel hazırlık düzeyi ise dönüşüm sürecinin temel kısıtlayıcı faktörleri olarak öne çıkmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the level of digitalization in logistics processes and managerial evaluations regarding artificial intelligence usage in local chain supermarkets operating in Turkey. The transformation of order management, inventory control, digital reporting infrastructures, and automation applications within local retail logistics, along with the current level of AI adoption and future expectations, constitute the primary focus of the research. The study was conducted within a qualitative paradigm using a phenomenological design, and data were collected through semi-structured in-depth interviews. Seven managers working in local chain supermarkets operating in Istanbul, Tekirdağ, and Trabzon were selected through purposive sampling. The data were analyzed using thematic analysis with the MAXQDA software and structured under four main themes: Logistics Processes and Digitalization; AI Usage and Potential; Human Resources and Organizational Adaptation; Perceptions, Attitudes, and Strategic Pressures. The findings reveal that digitalization has been strengthened particularly through digital ordering systems, automated inventory tracking, and data-driven decision-making mechanisms. AI applications have not yet reached full institutional integration and are predominantly used at the individual level for reporting and decision support processes. Participants positioned AI not as an autonomous system replacing employees, but as a supportive tool operating under human control. It is anticipated that AI usage will become more widespread in areas such as inventory optimization, demand forecasting, and customer analysis. Investment costs, data security concerns, employee adaptation, and organizational readiness emerged as the primary constraining factors in the digital transformation process.
Benzer Tezler
- Türkiye'de soğuk zincir taşımalarında teknoloji kullanımı üzerine bir uygulama
An application on the use of technology in cold chain transport in Turkey
ÖZGÜN FIRAT ÜNAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Ulaşımİstanbul Arel ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYNUR ACER
- Türkiye'de yerel televizyon yayıncılığı ve sorunları
Local television broadcasting in Turkey and its problems
BURHAN AYTEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
Radyo-TelevizyonMarmara ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. AHMET ŞAHİNKAYA
- Türkiye'deki yerli ve yabancı zincir otellerin stratejik yönetim kavramlarına yaklaşımları ve karşılaştırmaları
Approaches and comparison to strategic management concepts of domestic and foreing chain hotels in Turkey
HALİL ÖZEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
TurizmKütahya Dumlupınar ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HARİKA ÖZKAN
- Yerel makarnalık buğday çeşitlerinin makarna kalitesini etkileyen gama-gliadin genleri bakımından moleküler ve biyokimyasal analizleri
Molecular and biochemical analysis of local Turkish durum wheat cultivars for gama-gliadin genes affecting pasta quality
TUĞBA ESERKAYA GÜLEÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
ZiraatGaziosmanpaşa ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET YILDIRIM
- Türkiye'nin çeşitli bölgelerindeki ruminantlardan izole edilen Brucella türlerinin tüm genom dizileme temelli analizi
Whole genome sequencing based analysis of Brucella species isolated from ruminants in various regions of Türkiye
SONGÜL ÖTKÜN
Doktora
Türkçe
2023
Veteriner HekimliğiHarran ÜniversitesiVeterinerlik Mikrobiyolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVİL ERDENLİĞ GÜRBİLEK