Farklı lokalitelerden toplanan Mentha longifolia (L.) L. subsp. typhoides (Briq.) Harley (Yarpuz) türünden zenginleştirilmiş ursolik- oleanolik asitleri içeren ekstrelerin hazırlanması ve in vitro enzim aktivitelerinin belirlenmesi
Preparation of enriched extracts containing ursolic and oleanolic acids from Mentha longifolia (L.) L. subsp. typhoides (Briq.) Harley (Yarpuz) collected from different localities and determination of their in vitro enzyme activities
- Tez No: 1019328
- Danışmanlar: PROF. DR. ABDULSELAM ERTAŞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Biyokimya, Eczacılık ve Farmakoloji, Kimya, Biochemistry, Pharmacy and Pharmacology, Chemistry
- Anahtar Kelimeler: Mentha longifolia, GC-MS, LC-MS/MS, Ursolik asit, Oleanolik asit, Mentha longifolia, GC-MS, LC-MS/MS, Ursolic acid, Oleanolic acid
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dicle Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Analitik Kimya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada, tıbbi ve ekonomik açıdan değerli Lamiaceae familyasına ait Mentha longifolia subsp. typhoides türünün fitokimyasal profili incelenmiş; özellikle triterpen yapısındaki ursolik asit (UA) ve oleanolik asit (OA) bakımından zengin optimum ekstraksiyon koşullarının belirlenmesi ve bu iki triterpenin zenginleştirilmiş ekstrelerinin hazırlanması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Türkiye'nin doğusundan seçilen 14 lokaliteden toplanan 17 bitki örneği, farklı polaritelere sahip çözücüler kullanılarak maserasyon yöntemiyle ekstre edilmiştir. Elde edilen ekstreler kolon kromatografisi ile zenginleştirilmiş; uçucu yağ bileşenleri GC-MS/FID analizleriyle, polifenolik içerikler ise LC-MS/MS ile karakterize edilmiştir. Ayrıca zenginleştirilen 2 ekstrenin in vitro enzim aktiviteleri belirlenmiştir. Bulgular: GC-MS analizleri, diklorometan ve etanol ekstrelerinin UA ve OA bakımından zengin olduğunu göstermiştir. LC-MS/MS sonuçları, etanol ekstrelerinde 67,31 mg/g düzeyinde rosmarinik asit ile birlikte acacetin, naringenin ve sinarozit gibi polifenolik bileşiklerin yüksek miktarlarda bulunduğunu ortaya koymuştur. En yüksek ekstraksiyon verimi (% 6,70) etanol ile elde edilmiştir. Optimum koşullar 35 °C ve pH 7 olarak belirlenmiştir. GC-MS ve İTK analizleri sonucunda, bileşenlerin özellikle yaprak ve çiçek kısımlarında yoğunlaştığı belirlenmiştir. Çalışmanın ikinci aşamasında, GC-MS verilerine dayanarak içerik açısından en zengin dört lokaliteden farklı vejetatif dönemlerde (çiçeklenme öncesi, çiçeklenme dönemi ve çiçeklenme sonrası) örnekler toplanmış ve optimize koşullarda ekstre edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda, en yüksek toplam triterpenik asit (UA + OA) miktarı 609,68 mg/g ekstre olarak Mardin-Beyazsu lokalitesinden toplanan BH-5 çiçek ekstresinde saptanmıştır. Kolon kromatografisi ile yapılan zenginleştirme çalışmaları sonucunda UA ve OA içerikleri yaklaşık %85 oranına yükseltilmiştir. Ayrıca yapılan toprak analizlerinin PCA ile değerlendirilmesi, özellikle Cu ve Na düzeylerindeki farklılıkların UA ve OA birikimini etkilediğini ortaya koymuştur. Elde edilen zenginleştirilmiş ekstrelerin hem elastaz hem kolajenaz enzim aktivitelerinin inhibisyon açısından çok yüksek olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Mentha longifolia türü, triterpenik asitler ve polifenolik bileşikler açısından zengin bir doğal kaynak olup kozmetik endüstrisi için dikkate değer bir potansiyel taşımaktadır. Ancak bu potansiyelin etkin biçimde değerlendirilebilmesi için orta ölçekli üretime yönelik ileri düzey araştırmalara ihtiyaç duyulmaktadır.
Özet (Çeviri)
Aim: In this study, the phytochemical profile of Mentha longifolia subsp. typhoides, a species belonging to the Lamiaceae family with significant medicinal and economic value, was investigated; the aim was to determine the optimum extraction conditions for triterpenic compounds, particularly ursolic acid (UA) and oleanolic acid (OA), and to prepare enriched extracts. Material and Method: Seventeen plant samples collected from 14 localities in Eastern Turkey were extracted by maceration using solvents with different polarities. The obtained extracts were enriched by column chromatography; volatile oil components were characterized by GC-MS/FID analyses, while polyphenolic contents were determined by LC-MS/MS. In addition, the in vitro enzyme activities of the two enriched extracts were determined. Results: GC-MS analyses revealed that dichloromethane and ethanol extracts were rich in ursolic acid (UA) and oleanolic acid (OA). LC-MS/MS results demonstrated that ethanol extracts contained 67.31 mg/g of rosmarinic acid, along with high amounts of polyphenolic compounds such as acacetin, naringenin, and cynaroside. The highest extraction yield (6.70%) was obtained with ethanol, and the optimum conditions were determined as 35 °C and pH 7. GC-MS and TLC analyses indicated that the components were predominantly concentrated in the leaves and flowers. In the second stage of the study, based on GC-MS data, samples from the four richest localities were collected at different vegetative stages (pre-flowering, flowering, and post-flowering) and extracted under optimized conditions. The analyses showed that the highest total triterpenic acid (UA + OA) content, 609.68 mg/g extract, was obtained from the BH-5 flower extract collected from the Mardin-Beyazsu locality. Enrichment studies performed by column chromatography increased UA and OA contents to approximately 85%. Furthermore, soil analyses evaluated by PCA revealed that variations in Cu and Na levels significantly influenced the accumulation of UA and OA. The enriched extracts obtained were found to have very high elastase and collagenase enzyme activities. Conclusion: Mentha longifolia subsp. typhoides is a rich natural source of triterpenic acids and polyphenolic compounds, possessing considerable potential for the cosmetic industry. However, to effectively harness this potential, advanced research directed toward medium-scale production is required.
Benzer Tezler
- Farklı lokalitelerden toplanan Salvia multicaulis Vahl. ve Mentha longifolia (L.) L.subsp. Typhoides(briq.) harley türlerinin etanol çözücüsü ile hazırlanan ekstrelerinin antidiyabetik özelliklelerinin belirlenmesi
Determination of antidiabetic properties of extracts prepared in ethanol solvent of Salvia multicaulis Vahl. and Mentha longifolia (L.) L. subsp Typhoides (Briq.) Harley species collected from different localities
EMİR HASAN OSMANOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
BiyokimyaDicle ÜniversitesiAnalitik Kimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET HÜSEYİN ALKAN
PROF. DR. ABDULSELAM ERTAŞ
- Bazı Mentha longifolia ssp. türlerinin uçucu yağ içerikleri ve biyolojik aktivitelerinin belirlenmesi
Determination of essential oil contents and biological activities of some Mentha longifolia ssp. species
NURULLAH KARADENİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eczacılık ve FarmakolojiDicle ÜniversitesiAnalitik Kimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULSELAM ERTAŞ
DR. ÖĞR. ÜYESİ SERKAN YİĞİTKAN
- Muğla yöresinde doğal olarak yayılışı gösteren bazı Lamiaceae türlerinin antimikrobiyal etkisinin belirlenmesi
The determination of antimicrobial effect of some Lamiaceae species which growing wild in Muğla region
NURDAN SARAÇ
- Gaziantep ilinin farklı lokalitelerinden toplanan mentha Longifolia L. Hudson ssp. Longifolia'nın bazı ekolojik özellikleri ile biyoaktivitelerinin belirlenmesi
Determination bioactive and some ecological features of mentha Longifolia L. Hudson ssp. Longifolia that collected from different localities of the city of Gaziantep
MUSTAFA SEVİNDİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
BiyolojiGaziantep ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HASAN AKGÜL
YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA PEHLİVAN
- Farklı lokalitelerden toplanan Gypsophila perfoliata L. var. perfoliata'nın antioksidan ve antibakteriyel aktivitesinin belirlenmesi
Determination of antioxidant and antibacterial activity of Gypsophila perfoliata L. var. perfoliata's collected from different localities
SUNA KAYIHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
BiyolojiPamukkale ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ ÇELİK
YRD. DOÇ. DR. MEHMET ÇİÇEK