Yoğun bakım hastalarında deliryum değerlendirmesi ve yönetimine ilişkin uygulanan protokolün fiziksel ve kimyasal kısıtlama oranına etkisi
Effect of a delirium assessment and management protocol on physical and chemical restraint rates in intensive care patients
- Tez No: 1019438
- Danışmanlar: PROF. DR. DİLEK ÖZDEN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Deliryum, Fiziksel Kısıtlama, Hemşirelik Deliryum Tarama Ölçeği, Hemşire Eğitimi, Koroner Yoğun Bakım, Delirium, Physical Restraint, Nursing Delirium Screening Scale (NuDESC), Nursing Education, Coronary Intensive Care Unit
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hemşirelik Esasları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Deliryum, yoğun bakım hastalarında sık görülen, hasta güvenliğini ve klinik sonuçları olumsuz etkileyen önemli bir sendromdur. Bu araştırma, yoğun bakım hemşirelerine verilen deliryum değerlendirme ve yönetimi eğitiminin hemşirelerin deliryuma ilişkin bilgi düzeyi ile yoğun bakım hastalarında deliryum ve fiziksel tespit uygulamaları üzerine etkisini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma, yarı deneysel, tek merkezli, kontrol gruplu ön test-son test tasarımında yürütülmüştür. Çalışma, Aralık 2023-Mart 2024 tarihleri arasında girişim öncesi, Eylül 2024-Mart 2025 tarihleri arasında eğitim ve girişim süreci, Nisan 2025-Temmuz 2025 tarihleri arasında ise girişim sonrası veri toplama aşamaları olmak üzere üç aşamada gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya koroner yoğun bakım ünitesinde görev yapan 16 hemşire ile girişim öncesi dönemde 88 ve girişim sonrası dönemde 91 hasta dahil edilmiştir. Hastalar her iki dönemde 30 gün süreyle prospektif olarak izlenmiş, taburcu olan hastaların yerine araştırmaya alınma ölçütlerini karşılayan yeni hastalar örnekleme dahil edilmiştir. Araştırmanın yürütüldüğü klinikte kimyasal tespit uygulamalarının rutin olarak kullanılmaması ve entübe hastaların büyük bölümünün sürekli sedasyon altında bulunması nedeniyle araştırma fiziksel tespit uygulamaları ile sınırlandırılmıştır. Veriler; Hasta Sosyodemografik ve Fiziksel Tespit Özellikleri Formu, Hemşire Tanıtım Formu, Hemşirelik Deliryum Tarama Ölçeği (NuDESC) ve Yoğun Bakım Hemşiresi İçin Deliryum Bilgi Testi kullanılarak toplanmıştır. Araştırma sonucunda hemşirelerin deliryum bilgi puanlarının eğitim sonrasında anlamlı düzeyde arttığı belirlenmiştir (p<0,001; Kendall's W=0,52). Kontrol grubunda deliryum insidansı %17,0, deney grubunda %16,5; fiziksel tespit uygulanma oranı ise sırasıyla %12,5 ve %12,1 olarak belirlenmiş, gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmamıştır (p>0,05). Fiziksel tespit uygulanan hastalarda deliryum görülme oranı %100 iken, fiziksel tespit uygulanmayan hastalarda bu oran anlamlı düzeyde daha düşük bulunmuştur (p<0,001). Ayrıca deliryum gelişen hastaların yoğun bakımda kalış sürelerinin anlamlı düzeyde daha uzun olduğu ve deliryum süresi ile yoğun bakımda kalış süresi arasında pozitif yönde anlamlı ilişki bulunduğu saptanmıştır (r=0,648-0,923; p<0,05). Sonuç olarak, hemşirelere verilen eğitim bilgi düzeyini artırmış, ancak kısa dönemde deliryum insidansı ve fiziksel tespit oranlarında anlamlı değişiklik oluşturmamıştır. Buna karşın fiziksel tespit uygulanan hastaların tamamında deliryum gelişmesi, fiziksel tespitin deliryum açısından önemli bir risk göstergesi olduğunu ortaya koymuştur.
Özet (Çeviri)
Delirium is a common syndrome among intensive care unit (ICU) patients that adversely affects patient safety and clinical outcomes. This study was conducted to examine the effect of delirium assessment and management education provided to intensive care nurses on nurses' delirium knowledge and on the incidence of delirium and the use of physical restraints in ICU patients. This quasi-experimental, single-center, controlled pretest-posttest study was conducted in three phases: the pre-intervention period (December 2023–March 2024), the education and intervention period (September 2024–March 2025), and the post-intervention period (April 2025–July 2025). The study included 16 nurses working in a coronary intensive care unit, 88 patients in the pre-intervention period, and 91 patients in the post-intervention period. Patients were prospectively followed for 30 days during each study period. As patients were discharged, newly admitted patients who met the inclusion criteria were consecutively enrolled. Because chemical restraint was not routinely used in the study setting and most mechanically ventilated patients were under continuous sedation, the study was limited to the evaluation of physical restraint practices. Data were collected using the Patient Sociodemographic and Physical Restraint Characteristics Form, the Nurse Information Form, the Nursing Delirium Screening Scale (NuDESC), and the Delirium Knowledge Test for Intensive Care Nurses. Following the educational intervention, nurses' delirium knowledge scores increased significantly (p<0.001; Kendall's W=0.52). The incidence of delirium was 17.0% in the control group and 16.5% in the intervention group, while the rates of physical restraint use were 12.5% and 12.1%, respectively, with no statistically significant differences between the groups (p>0.05). Delirium occurred in all patients who underwent physical restraint (100%), whereas the incidence was significantly lower among patients without physical restraint (p<0.001). In addition, patients who developed delirium had significantly longer ICU stays, and delirium duration was positively correlated with ICU length of stay (r=0.648–0.923; p<0.05). In conclusion, delirium assessment and management education significantly improved nurses' knowledge; however, it did not produce a statistically significant reduction in delirium incidence or physical restraint use during the short-term follow-up period. Nevertheless, the finding that delirium developed in all physically restrained patients indicates that physical restraint may represent an important modifiable risk factor associated with delirium in critically ill patients.
Benzer Tezler
- Nonfarmakolojik yaklaşım eğitiminin yoğun bakım hemşirelerinin deliryumu tanıma ve ele alma durumuna etkisi
The effect of the non-pharmacological approach training on intensive care nurses' ability to recognize and manage delirium
AYŞEGÜL ÖZTÜRK BİRGE
Doktora
Türkçe
2015
HemşirelikCumhuriyet Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE TEL AYDIN
- Yoğun bakım hastalarında deliryumun değerlendirmesi ve yönetimine ilişkin klinik protokol geliştirilmesi
Development of a clinical protocol for the assessment and management of delirium in intensive care patients
DİLARA YANIKLAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Hemşirelikİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RUKİYE PINAR BÖLÜKTAŞ
- Yoğun bakım hemşirelerinin hastaların psikolojik bakım gereksinimlerini belirlemeye ve uygulamaya yönelik görüşlerinin incelenmesi
Examination of intensive care nurse's wiews about to determine and to implement the patient's needs of psychological care
YELİZ AKTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Hemşirelikİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. LEYLA BAYSAN ARABACI
- Yoğun bakım hemşirelerine verilen deliryum risk yönetimi eğitiminin etkinliğinin incelenmesi
Investigation of the effectiveness of training on delirium risk management given to intensive care nurses
ASLI KAYHI
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
HemşirelikÜsküdar ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYDAN AKKURT YALÇINTÜRK
- Anestezi derinliği monitörizasyonundaki median frequency spectral edge frequency oranının postoperatif kognitif fonksiyonlar üzerinde prediktif etkinliği
Predictive effectiveness of the median frequency to spectral edge frequency ratio in anesthesia depth monitoring on postoperative cognitive functions
YEKTA BEKTAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Anestezi ve ReanimasyonAnkara ÜniversitesiAnesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BAŞAK CEYDA MEÇO