Liberal değerler çerçevesinde Türkiye'nin sosyo-politik dönüşümü 2000-2025: Din ve vicdan özgürlüğü, etnisite ve azınlık politikaları
Turkey's socio-political transformation (2000–2025) within the framework of liberal values: Freedom of religion and conscience, ethnicity, and minority policies
- Tez No: 1019446
- Danışmanlar: PROF. DR. BEKİR BERAT ÖZİPEK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Siyasal Bilimler, Political Science
- Anahtar Kelimeler: Azınlık hakları, Etnisite, Kürt sorunu, Minority rights, Ethnicity, Kurdish question
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Medipol Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Türkiye'de 2000–2025 yılları arasında yaşanan sosyo-politik dönüşümün din ve vicdan özgürlüğü, etnik kimlik politikaları ve azınlık hakları ekseninde nasıl şekillendiğini liberal demokrasi çerçevesinde analiz etmektedir. Cumhuriyetin tek parti döneminde devletin uyguladığı politikalar, din ve vicdan hürriyeti, azınlık hakları ve etnik kimliklerle ilgili bir çatışma alanı ortaya çıkmış ve bu sorunlarla birlikte gelişen çatışmalar, gerilimli bir sosyo-politik atmosferin 2000'li yıllara kadar taşınmasına neden olmuştur. Yirminci Yüzyılın sonlarında, 1990'larda yaşanan ekonomik krizler, toplumsal talepler ve siyasi kırılmalar sonucunda oluşan ortam, 2002 yılında Adalet ve Kalkınma Partisi'nin iktidara gelmesine zemin hazırlamıştır. Bu dönemde Avrupa Birliği üyelik süreci ve küresel normlarla uyum arayışları bağlamında din, etnisite ve azınlık konularında önemli reformlar gerçekleştirilmiştir. Ancak özellikle 2013 sonrası dönemde otoriterleşme eğilimlerinin güçlenmesi, toplumsal kutuplaşma, yargı bağımsızlığının aşınması ve çoğulculuğun daraltılması gibi gelişmelerle bu süreç aynı şekilde devam etmemiş, söz konusu sorunlarla ilgili haklar alanında atılan adımlar sorunları bütünüyle çözmeyi beraberinde getirmemiştir. Bu çalışma, Türkiye'de son yüz yılda sürekli gündemde olan üç sorun alanı üzerinden ortaya çıkan gelişmelerin son 25 yıldaki durumunu analiz ederek, her üç sorun alanında çözümün tamamlanması bakımından atılması gereken adımları somutlaştırmayı konu almaktadır. Bu bağlamda tez, analitik bir yaklaşımla, bu üç temel konu ekseninde liberal perspektiften ülkenin dumunu betimlemeye katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Bunu yaparken, Türkiye'nin demokratikleşme sürecinde liberal değerlerin kurumsallaşmasının önündeki engelleri de tartışmakta ve çözüm önerileri sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study analyzes how the socio-political transformation that took place in Turkey between 2000 and 2025 has been shaped within the framework of liberal democracy, focusing on the axes of freedom of religion and conscience, ethnic identity politics, and minority rights. During the single-party period of the Republic, state policies generated a field of conflict concerning freedom of religion and conscience, minority rights, and ethnic identities. The tensions and confrontations that emerged from these issues persisted and contributed to a strained socio-political atmosphere well into the 2000s. Towards the end of the twentieth century, the economic crises, social demands, and political ruptures of the 1990s created the conditions that paved the way for the rise to power of the Justice and Development Party (AKP) in 2002. In this period, significant reforms were undertaken in matters related to religion, ethnicity, and minority rights within the context of Turkey's European Union accession process and its aspiration to align with global norms. However, especially after 2013, the strengthening of authoritarian tendencies, increasing social polarization, the erosion of judicial independence, and the narrowing of pluralism disrupted this trajectory. Consequently, the reforms introduced in these areas did not fully resolve the long-standing issues. This study examines the trajectory of developments across three persistent issue areas that have been at the forefront of Turkey's political agenda for the past century, analyzing their status over the last twenty-five years and identifying the concrete steps required to achieve a comprehensive resolution in each domain. In this regard, the thesis adopts both normative and analytical perspectives to contribute to a liberal interpretation of the country's current condition through the lens of these three fundamental issues. In doing so, it also discusses the obstacles to the institutionalization of liberal values within Turkey's democratization process and offers proposals for reform.
Benzer Tezler
- İstanbul'da eğitim donatımlarının planlanmasına ve uygulanmasına yönelik model araştırması
Model research on planning and application of education infrastructures in Istanbul
SUAT ÇABUK
Doktora
Türkçe
2003
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YÜCEL ÜNAL
- Development as an apparatus of liberal governmental intervention: USA and Türkiye in the early cold war period
Liberal yönetimsel müdahalenin aygıtı olarak kalkınma: Erken soğuk savaş döneminde ABD ve Türkiye
MUHAMMET SALİH KAHRAMAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Siyasal Bilimlerİstanbul Teknik ÜniversitesiSiyaset Çalışmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. UMUT UZER
- Neo-liberal politikalar ve kamu medya yayıncılığı: Kırgızistan devlet televizyonu'na yönelik analitik bir çalışma
Неолибералдык политикалар жана коомдук медиа: утркга карата жүргүзүлгөн аналитикалык изилдөө
EMİN AKIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Radyo-TelevizyonKırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesiİletişim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. Sezer AKARCALI
- Türkiye'de sosyal bilgiler ile Almanyada değerler ve normlar derslerinde değer eğitiminin çoklu durum çalışmasıyla karşılaştırılması
Comparison of value education in social studies course in Turkey and values and norms course in Germany through multiple case study
ŞÜKRÜ BİLİCİ
Doktora
Türkçe
2018
Eğitim ve Öğretimİstanbul ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM TURAN