Laboratuvarımızda iki farklı yöntemle çalışılan laktat, glukoz, sodyum, potasyum ve klor testlerinin ölçüm belirsizliği ve total analitik error açısından karşılaştırması
Comparison of measurement uncertainty and total analytical error of lactate, glucose, sodium, potassium, and chloride tests performed by two different methods in our laboratory
- Tez No: 1019488
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUHAMMED SEYİTHANOĞLU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Biyokimya, Biochemistry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Klinik laboratuvarlarda elde edilen test sonuçlarının doğruluğu ve güvenilirliği, hasta tanı ve tedavi süreçleri açısından kritik öneme sahiptir. Laboratuvar analizlerinde performans değerlendirmesi yalnızca doğruluk ve kesinlik ile sınırlı kalmayıp, ölçüm belirsizliği ve Total Analitik Error (TAE) gibi kapsamlı kalite göstergelerini de içermektedir. Özellikle laktat, glukoz, sodyum, potasyum ve klor gibi acil laboratuvarlarda sıklıkla kullanılan parametrelerde farklı analiz yöntemlerinin analitik performanslarının değerlendirilmesi, klinik karar süreçlerinin güvenilirliği açısından gereklidir. Bu çalışmada, laboratuvarımızda iki farklı yöntemle çalışılan söz konusu parametrelerin ölçüm belirsizliği ve TAE açısından karşılaştırılması amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif çalışma, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Acil Biyokimya Laboratuvarı'nda gerçekleştirildi. Çalışmada sodyum, potasyum, klor, glukoz ve laktat parametreleri; Roche Cobas c702 biyokimya analizörü ile Radiometer ABL 800 kan gazı analizörü kullanılarak değerlendirildi. Her iki cihaza ait 04 Mart 2024–03 Mart 2025 tarihleri arasındaki iki düzey iç kalite kontrol (İKK) ve dış kalite kontrol (DKK) verileri retrospektif olarak incelendi. Ölçüm belirsizliği hesaplamaları Nordtest kılavuzuna göre yapıldı. TAE değerleri ise %CV ve bias verileri kullanılarak hesaplandı. Bulgular: Glukoz parametresinde Cobas c702 cihazında TAE değerleri Level 1 ve Level 2 için sırasıyla % 5,98 ve % 6,06, ölçüm belirsizliği ise % 9,45 olarak bulundu. ABL 800 cihazında ise TAE değerleri sırasıyla % 10,79 ve % 9,55, ölçüm belirsizliği % 12,47 olarak hesaplandı. Sodyum parametresinde Cobas c702 cihazında TAE değerleri sırasıyla % 3,57 ve % 3,47, ölçüm belirsizliği % 4,76 olarak saptanırken; ABL 800 cihazında TAE değerleri % 1,40 ve % 1,47, ölçüm belirsizliği % 1,72 olarak bulundu. Potasyum parametresinde Cobas c702 cihazında TAE değerleri sırasıyla % 4,57 ve % 4,07, ölçüm belirsizliği % 6,15 olarak belirlenirken; ABL 800 cihazında TAE değerleri % 3,38 ve % 2,31, ölçüm belirsizliği % 5,52 olarak hesaplandı. Klor parametresinde Cobas c702 cihazında TAE değerleri sırasıyla % 4,21 ve % 4,07, ölçüm belirsizliği % 6,34 olarak bulundu. ABL 800 cihazında ise bu değerler sırasıyla % 3,05 ve % 3,25 olup ölçüm belirsizliği % 5,55 olarak hesaplandı. Laktat parametresinde Cobas c702 cihazında TAE değerleri sırasıyla % 7,87 ve % 5,94, ölçüm belirsizliği % 9,39 olarak bulundu. ABL 800 cihazında ise TAE değerleri % 10,84 ve % 8,72 iken ölçüm belirsizliği % 8,86 olarak hesaplandı. Sonuç: Glukoz analizinde Cobas cihazının TAE ve ölçüm belirsizliği değerlerinin ABL cihazına göre daha düşük olduğu görülmüştür. Sodyum, potasyum ve klor parametrelerinde ise ABL cihazının daha düşük hata ve belirsizlik değerlerine sahip olduğu belirlenmiştir. Laktat ölçümlerinde ABL cihazı ölçüm belirsizliği açısından daha iyi performans gösterirken, TAE açısından Cobas cihazının daha düşük değerlere sahip olduğu bulunmuştur. Sonuç olarak, analizör performansının değerlendirilen parametreye göre değişkenlik gösterdiği ve ölçüm belirsizliği ile TAE verilerinin birlikte değerlendirilmesinin laboratuvar kalite yönetiminde önemli katkılar sağlayabileceği düşünüldü.
Özet (Çeviri)
Introduction and Aim: The accuracy and reliability of test results obtained in clinical laboratories are of critical importance for patient diagnosis and treatment processes. Performance evaluation in laboratory analyses is not limited to accuracy and precision alone but also includes comprehensive quality indicators such as Measurement Uncertainty and Total Analytical Error (TAE). Particularly for parameters such as lactate, glucose, sodium, potassium, and chloride, which are frequently used in emergency laboratories, the evaluation of the analytical performance of different analytical methods is necessary for the reliability of clinical decision-making processes. In this study, it was aimed to compare the aforementioned parameters analyzed by two different methods in our laboratory in terms of measurement uncertainty and TAE. Materials and Methods: This retrospective study was conducted in the Emergency Biochemistry Laboratory of Kahramanmaraş Sütçü İmam University Faculty of Medicine Hospital. In the study, sodium, potassium, chloride, glucose, and lactate parameters were evaluated using the Roche Cobas c702 biochemistry analyzer and the Radiometer ABL 800 blood gas analyzer. Two-level internal quality control (IQC) and external quality control (EQC) data of both analyzers between March 4, 2024, and March 3, 2025, were retrospectively evaluated. Measurement uncertainty calculations were performed according to the Nordtest guideline. TAE values were calculated using %CV and bias data. Results: For the glucose parameter, the TAE values on the Cobas c702 analyzer were 5.98% and 6.06% for level 1 and level 2, respectively, while the measurement uncertainty was found to be 9.45%. On the ABL 800 analyzer, the TAE values were 10.79% and 9.55%, respectively, and the measurement uncertainty was calculated as 12.47%. For the sodium parameter, the TAE values on the Cobas c702 analyzer were determined to be 3.57% and 3.47%, respectively, while the measurement uncertainty was 4.76%; on the ABL 800 analyzer, the TAE values were 1.40% and 1.47%, and the measurement uncertainty was found to be 1.72%. For the potassium parameter, the TAE values on the Cobas c702 analyzer were determined to be 4.57% and 4.07%, respectively, while the measurement uncertainty was 6.15%; on the ABL 800 analyzer, the TAE values were calculated as 3.38% and 2.31%, and the measurement uncertainty was 5.52%. For the chloride parameter, the TAE values on the Cobas c702 analyzer were 4.21% and 4.07%, respectively, while the measurement uncertainty was found to be 6.34%. On the ABL 800 analyzer, these values were 3.05% and 3.25%, respectively, and the measurement uncertainty was calculated as 5.55%. For the lactate parameter, the TAE values on the Cobas c702 analyzer were 7.87% and 5.94%, respectively, while the measurement uncertainty was found to be 9.39%. On the ABL 800 analyzer, the TAE values were 10.84% and 8.72%, while the measurement uncertainty was calculated as 8.86%. Conclusion: In glucose analysis, the Cobas analyzer was found to have lower TAE and measurement uncertainty values than the ABL analyzer. In the sodium, potassium, and chloride parameters, the ABL analyzer was determined to have lower error and measurement uncertainty values. In lactate measurements, the ABL analyzer showed better performance in terms of measurement uncertainty, whereas the Cobas analyzer was found to have lower TAE values. In conclusion, analyzer performance was found to vary according to the parameter evaluated, and it was considered that the combined evaluation of measurement uncertainty and TAE data could provide important contributions to laboratory quality management.
Benzer Tezler
- Investigation of surface forces on solid surfaces in the precence of crystalline and dissolved Tris-HCl using scanning probe microscopy techniques
Katı yüzeyler üzerindeki yüzey kuvvetlerinin kristal ve çözelti halindeki Tris-HCl varlığında taramalı uç mikroskopisi ile incelenmesi
ŞEYMA ŞÜKRAN NAYIR
Yüksek Lisans
İngilizce
2017
Fizik ve Fizik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiFizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ALEXANDR JONAS
- Klinik biyokimya laboratuvarında analitik dönem altı sigma düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of analytical period six sigma levels in theclinical biochemistry laboratory
BURAK TANRIVERDİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
BiyokimyaKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiTıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMED SEYİTHANOĞLU
- Kolistin dirençli klebsiella pneumoniae izolatlarında plazmid aracılı direnç mekanizmalarının araştırılması
Investigation of plasmid mediated resistance mechanisms in colistin resistant klebsiella pneumoniae isolates
FATMA ERDOĞAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
MikrobiyolojiZonguldak Bülent Ecevit ÜniversitesiTıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FÜSUN CÖMERT
- Voltammetric determination of water based on quinonoid compounds
Kinon bileşiklerine dayalı suyun voltametrik yöntemle tayini
VİLDAN HACER AYDOĞAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2015
Kimyaİstanbul Teknik ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL YILMAZ
- Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi Tıbbi Biyokimya Laboratuvarında ölçüm belirsizliğinin hesaplanması
Determination of measurement uncertainty in Clinical Biochemistry Laboratory of Kartal Dr. Lütfi Kirdar City Hospi̇tal
İDRİS ÖNEM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
BiyokimyaSağlık Bilimleri ÜniversitesiTıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM ÇAKIR MADENCİ