Geri Dön

Konjenital kataraktın moleküler spektrumu: Yeni nesil dizileme tabanlı tek merkez deneyimi

Molecular spectrum of congenital cataract: A next generation sequencing based single center experience

PDF İndir

  1. Tez No: 1019489
  2. Yazar: BERKAY ULAŞ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. HATİCE TUBA ATALAY
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Genetik, Göz Hastalıkları, Genetics, Eye Diseases
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Gazi Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Konjenital katarakt, çocukluk çağında önlenebilir görme kaybının önemli nedenlerinden biridir. Pek çok hastalıkla ilişkili olabilmesi nedeniyle özellikle bilateral olgularda moleküler etiyolojinin ortaya konulması klinik açıdan önem taşı-maktadır. Bu çalışmada, bilateral konjenital katarakt tanısıyla takip edilen olgularda WES (Whole exome sequencing- Tüm ekzom dizileme) tabanlı genetik değerlendirme sonuçlarının incelenmesi, saptanan varyantların klinik fenotip ile ilişkisinin değerlendirilmesi ve Türk toplumundaki genetik spektruma katkı sağlanması amaçlanmıştır. Ocak 2014–Aralık 2025 tarihleri arasında Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Göz Hastalıkları Anabilim Dalı Pediatrik Oftalmoloji Birimi ve Çocuk Genetik Bilim Dalı'nda takip edilen 53 olgu retrospektif olarak değerlendirildi. WES yapılmış olgularda konjenital kataraktla ilişkili 70 genlik hedef gen listesi kullanıldı. Varyantlar ACMG 2015 kriterlerine göre sınıflandırıldı. Genetik değerlendirmede 28 olguda (%52,8) fenotip ile uyumlu patojenik veya olası patojenik varyant saptandı. 11 olguda (%20,8) fenotiple uyumlu ancak patojenite ölçütlerini tam karşılamayan VUS sınıfında varyant tespit edildi. Patojenik/olası patojenik varyantlar ve fenotiple uyumlu VUS'lar birlikte değerlendirildi-ğinde klinik açıdan anlamlı genetik bulgu oranı %73,6'ya ulaştı. Literatürde ve mevcut veri tabanlarında daha önce bildirilmemiş 9 yeni varyant tespit edildi. Patojenik/olası patojenik varyant saptanan olgular içinde sendromik katarakt genleri en sık grubu oluşturdu. Kristallin genleri ikinci sıklıkta yer almakta olup, membran proteinleri, hücre iskelet proteinleri, gap junction genleri ve daha nadir katarakt genlerinde varyantlar tespit edildi. Akraba evliliği bildirilen olgu-larda otozomal resesif kalıtım modeliyle uyumlu homozigot patojenik/olası patoje-nik varyantların belirgin şekilde daha sık olduğu görüldü. Bulgular, bilateral konjenital kataraktın genetik açıdan heterojen olduğunu ve WES tabanlı değerlendirmenin etiyolojik tanı, genetik danışmanlık ve sistemik izlem açısından önemli katkı sağladığını göstermektedir.

Özet (Çeviri)

Congenital cataract is an important cause of preventable visual impairment in childhood. Since it may be associated with various disorders, identifying the molecular etiology is clinically important, particularly in bilateral cases. This study aimed to evaluate WES (Whole exome sequencing) based genetic findings in patients with bilateral congenital cataract, assess genotype-phenotype relationships, and contribute to the genetic spectrum in the Turkish population. Fifty-three patients followed between January 2014 and December 2025 at the Pediatric Ophthalmology Unit and the Division of Pediatric Genetics, Gazi University Faculty of Medicine, were retrospectively evaluated. In patients who had undergone WES, a 70-gene target list associated with congenital cataract was used, and variants were classified according to the ACMG 2015 criteria. Genetic evaluation identified phenotype compatible pathogenic/likely pathogenic variants in 28 patients (52.8%). In 11 patients (20.8%), phenotype-compatible variants of uncertain significance that did not fully meet pathogenicity criteria were detected. When these variants were evaluated together, the clinically significant genetic finding rate reached 73.6%. Nine previously unreported variants were identified. Among patients with pathogenic/likely pathogenic variants, syndromic cataract genes constituted the most frequent group. Crystallin genes were the second most frequent group, while variants were also detected in membrane protein, cytoskeletal protein, gap junction, and rarer cataract genes. Homozygous pathogenic/likely pathogenic variants compatible with autosomal recessive inheritance were more frequent in patients with reported consanguinity. These findings show that bilateral congenital cataract is genetically hetero-geneous and that WES based evaluation contributes to etiological diagnosis, genetic counseling, and systemic follow-up.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    980576

    Clinical and functional characterization of a new muscular dystrophy caused by novel recessive SNUPN pathogenic variants

    Yeni tanımlanmış resesif SNUPN patojenik varyantlarının neden olduğu kas distrofisinin klinik ve fonksiyonel karakterizasyonu

    MARVAN NASHABAT

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2025

    GenetikKoç Üniversitesi

    Sağlık Bilimleri Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. NATHALİE ESCANDE BEİLLARD

    PROF. HÜLYA KAYSERİLİ KARABEY

  2. Tez No

    620990

    Bilinen metabolik hastalıklar ve sendromlar ile ilişkilendirilemeyen konjenital/gelişimsel kataraktlarda yeni nesil dizileme ile moleküler etiyolojinin araştırılması

    Investigation of molecular ethiology with new generation sequence in congenital / developmental cataracts that cannot be associated with metabolic diseases and syndromes

    HANDE TAYLAN ŞEKEROĞLU

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    GenetikHacettepe Üniversitesi

    Pediatrik Temel Bilimler Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. GÜLEN EDA ÜTİNE

  3. Tez No

    232499

    From genome scan to disease gene identification

    Genom taramasından hastalık geni tanımlanmasına

    SİBEL AYLİN UĞUR İŞERİ

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2008

    GenetikBoğaziçi Üniversitesi

    Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ASLİ TOLUN

  4. Tez No

    79993

    Familyal konjenital kataraktlı ailelerde sitogenetik ve moleküler çalışmalar

    Cytogenetik and molecular studies on the familial congenital cataract families

    ÖZGÜL ALPER

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    1999

    Tıbbi BiyolojiAkdeniz Üniversitesi

    Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. GÜLSEREN BAĞCI

  5. Tez No

    97808

    Konjenital kataraklı hastalarda mutasyon taraması

    Screening of mutations in congenital cataract patients

    BURHAN BOZKURT

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2000

    BiyolojiHacettepe Üniversitesi

    Biyoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ALİ KALAYCIOĞLU

Geri Dön