Acile başvuran CO zehirlenmelerinin 13 yıllık geriye dönük analizi
A 13-year retrospective analysis of emergency department admissions to CO poisoning
- Tez No: 1019492
- Danışmanlar: PROF. DR. ZEYNEP KEKEÇ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Acil Tıp, Emergency Medicine
- Anahtar Kelimeler: Karbonmonoksit zehirlenmesi, karboksihemoglobin, laktat, lökosit, acil servis, Carbon monoxide poisoning, carboxyhemoglobin, lactate, leukocyte, emergency department
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Acil Tıp Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Karbonmonoksit (CO) zehirlenmesi, acil servislerde sık karşılaşılan ve ciddi klinik sonuçlara yol açabilen önemli bir toksikolojik acildir. Bu çalışmada, acil servise CO zehirlenmesi nedeniyle başvuran erişkin hastaların demografik, klinik ve laboratuvar özelliklerinin değerlendirilmesi; COHb düzeyine göre belirlenen zehirlenme şiddeti ile yaş, cinsiyet, ek hastalık, klinik bulgular, laktat ve hematolojik kan değerleri arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, 01.01.2013-31.12.2025 tarihleri arasında acil servise CO maruziyeti veya CO zehirlenmesi ön tanısı ile başvuran 18 yaş ve üzeri hastaların değerlendirildiği tek merkezli, geriye dönük ve gözlemsel bir çalışmadır. Hastaların demografik verileri, maruziyet özellikleri, başvuru şikayetleri, vital bulguları, Glasgow Koma Skalası (GKS), laboratuvar değerleri, COHb düzeyleri, elektrokardiyografi ve görüntüleme bulguları, komplikasyonları, tedavileri ve klinik sonlanımları kaydedildi ve COHb düzeylerine göre zehirlenme yok, hafif, orta ve ağır zehirlenme olarak sınıflandırıldı. Tam kan sayımı, biyokimya, laktat, etkilenim nedeni, yaş, şikayet, tedavi ve sonlanım ile karşılaştırmalar yapıldı. İstatistiksel analizlerde p<0,05 anlamlı kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya 257 hasta dahil edildi. Hastaların 113'ü (%44,0) erkek, 144'ü (%56,0) kadındı. En sık maruziyet etkeni soba (n=150, %58,4), en sık kaza ile maruziyetti(n=245, %95,3). En sık başvuru şikayetleri bulantı/kusma (%37,4), baş ağrısı (%21,8), baş dönmesi (%17,1) ve nefes darlığıydı (%14,8). Ek hastalık 63 hastada (%24,5) saptandı. Komplikasyon 27 hastada (%10,5) gelişti ve en sık komplikasyon CO zehirlenmesine bağlı olarak gelişen sekonder kardiyak etkilenimdi (%8,6). Hiperbarik oksijen tedavisi 12 hastaya (%4,7) uygulandı. COHb düzeyine göre zehirlenme şiddeti ile cinsiyet (p=0,020), yaş grubu (p<0,001), GKS (p=0,006), WBC düzeyi (p=0,039), laktat düzeyi (p=0,004), kan gazı pH düzeyi (p=0,003), nötrofil/lenfosit oranı (NLR) (p=0,008) ek hastalık varlığı (p=0,008), hipertansiyon (p=0,001), koroner arter hastalığı (p=0,011), astım/KOAH (p=0,014), komplikasyon varlığı (p=0,030) ve sekonder kardiyak etkilenim (p=0,030) arasında anlamlı ilişki saptandı. Eritrosit dağılım hacmi(RDW), nötrofil ve lenfosit düzeyleri ile zehirlenme şiddeti arasında anlamlı ilişki bulunmadı. Sonuç: Sonuç olarak, çalışmamızda düşük Glasgow Koma Skoru (GKS), yüksek laktat düzeyi, lökositoz (WBC yüksekliği), artmış nötrofil/lenfosit oranı (NLR), ek hastalık varlığı ve kan gazı verilerindeki bozulmanın karbon monoksit zehirlenmesinde daha yüksek zehirlenme şiddeti ile ilişkili olduğu gösterildi. Ayrıca kadın cinsiyet, hiperbarik oksijen (HBO) tedavisi uygulanması ve PAAC bulguları ile zehirlenme şiddeti arasında anlamlı ilişkiler saptandı. Buna karşın RDW, mutlak nötrofil ve lenfosit değerlerinin akut zehirlenme şiddetini belirlemedeki katkısının sınırlı olduğu görüldü. Çalışmamız sonucunda elde edilen bulgular, karbon monoksit zehirlenmesinin değerlendirilmesinde yalnızca karboksihemoglobin (COHb) düzeyine odaklanmanın yeterli olmadığını; hastaların klinik durumu, nörolojik değerlendirmesi, ek hastalıkları ve metabolik yanıtlarının birlikte ele alınması gerektiğini gösterdi. Özellikle GKS düşüklüğü, laktat yüksekliği, lökositoz ve artmış NLR değerlerinin yüksek riskli hastaların erken dönemde tanınmasına katkı sağlayabilecek önemli belirteçler olduğu düşünülmektedir. Bu çalışma, acil serviste karbon monoksit zehirlenmesi olan hastaların erken risk sınıflandırılmasına ve uygun tedavi yaklaşımlarının zamanında uygulanmasına katkı sağlayabilecek klinik veriler sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Objective: Carbon monoxide (CO) poisoning is an important toxicological emergency frequently encountered in emergency departments and may lead to serious clinical outcomes. This study aimed to evaluate the demographic, clinical, and laboratory characteristics of adult patients presenting to the emergency department with CO poisoning, and to investigate the relationship between poisoning severity, determined according to carboxyhemoglobin (COHb) levels, and age, sex, comorbidities, clinical findings, lactate, white blood cell count, and hematological indices. Materials and Methods: This single-center, retrospective, observational study included patients aged 18 years and older who presented to the emergency department with CO exposure or a preliminary diagnosis of CO poisoning between January 1, 2012, and December 31, 2024. Demographic data, exposure characteristics, presenting complaints, vital signs, Glasgow Coma Scale (GCS) scores, laboratory values, COHb levels, electrocardiographic and imaging findings, complications, treatments, and clinical outcomes were recorded. Patients were classified according to COHb levels as having no poisoning, mild poisoning, moderate poisoning, or severe poisoning. A p value of <0.05 was considered statistically significant. Results: A total of 257 patients were included in the study. Of these, 113 (44.0%) were male and 144 (56.0%) were female. The most common source of exposure was coal stove use (n=150, 58.4%), and the most common cause of exposure was accidental exposure (n=245, 95.3%). The most frequent presenting complaints were nausea/vomiting (37.4%), headache (21.8%), dizziness (17.1%), and dyspnea (14.8%). Comorbidities were present in 63 patients (24.5%). Complications developed in 27 patients (10.5%), with secondary cardiac involvement being the most common complication (8.6%). Hyperbaric oxygen therapy was administered to 12 patients (4.7%). No mortality was observed. A statistically significant relationship was found between COHb-based poisoning severity and sex (p=0.020), age group (p<0.001), GCS group (p=0.006), white blood cell count (p=0.039), lactate level (p=0.004), blood gas pH levels (p=0.003), the neutrophil-to-lymphocyte ratio (NLR) (p=0.008) presence of comorbidity (p=0.008), hypertension (p=0.001), coronary artery disease (p=0.011), asthma/COPD (p=0.014), presence of complications (p=0.030), and secondary cardiac involvement (p=0.030). No significant relationship was found between poisoning severity and RDW, neutrophil count, or lymphocyte count. Conclusion: In conclusion, our study demonstrated that a lower Glasgow Coma Scale (GCS) score, elevated lactate levels, leukocytosis, an increased neutrophil-to-lymphocyte ratio (NLR), the presence of comorbidities, and abnormalities in blood gas parameters were associated with greater severity of carbon monoxide (CO) poisoning. In addition, male sex, the administration of hyperbaric oxygen (HBO) therapy, and abnormal posteroanterior chest radiography (PAAC) findings were significantly associated with poisoning severity. In contrast, RDW, absolute neutrophil count, and lymphocyte count showed limited value in determining the severity of acute CO poisoning. These findings suggest that assessment of patients with CO poisoning should not rely solely on carboxyhemoglobin (COHb) levels. Instead, clinical status, neurological evaluation, comorbid conditions, and metabolic responses should be considered collectively. In particular, a low GCS score, elevated lactate levels, leukocytosis, and an increased NLR may serve as valuable indicators for the early identification of high-risk patients. The results of this study provide clinically relevant data that may contribute to early risk stratification and timely therapeutic decision-making in the emergency department management of patients with carbon monoxide poisoning.
Benzer Tezler
- 2014-2019 yılları arası Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi çocuk acil servisine başvuran zehirlenme vakalarının epidemiyolojik, demografik özeliklerinin ve klinik izlemlerinin incelenmesi
Examination of epidemiological, demographic and clinical features of poisoning cases admitted to Kirikkale University, Faculty of Medicine, pediatric emergency service between 2014-2019
OĞUZHAN ŞENSES
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıKırıkkale ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SERKAN TURSUN
- Eskişehir bölgesinde çocukluk çağı zehirlenmelerinin retrospektif değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
YILDIZ AKBAY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2002
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıEskişehir Osmangazi ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Çocuk acil polikliniğine başvuran akut zehirlenme olgularının retrospektif değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
BİRGÜL MUTLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2006
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıOndokuz Mayıs ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. AYHAN DAĞDEMİR
- Karbonmonoksit zehirlenmesi nedeniyle 2014-2018 yılları arasında Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi acil servisine başvuran olguların adli tıp açısından değerlendirilmesi
Evaluation of the patients admitted to the Selcuk University Faculty of Medicine emergency department between 2014 and 2018 in terms of forensic Medicine DUE to carbon monoxide poisoning
ALPER DOĞAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Adli TıpSelçuk ÜniversitesiAdli Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAMİL HAKAN DOĞAN
- Karbonmonoksit (CO) zehirlenmelerinde CRP/Albumin oranının prognozu öngörmedeki rolü
The role of CRP/Albumin ratio in prediction of prognosis in carbon monoxide (CO) poisoning
BEYZA DURAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Acil TıpSağlık Bilimleri ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RAMAZAN KÖYLÜ