İlköğretim okullarındaki dersliklerin pencere tasarımının iç ortam hava kalitesi üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of classroom window design on indoor air quality in elementary schools
- Tez No: 1019491
- Danışmanlar: PROF. DR. İDİL AYÇAM
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Mimari, Mimari analiz, Mimari makaleler, Mimari malzeme, Mimari mekan, Mimari projeler, Mimari tasarım, Mimari çevre, Mimari özellikler, Mimarlık, Architectural, Architectural analysis, Architectural articles, Architectural material, Architectural space, Architectural projects, Architectural design, Architectural environment, Architectural characteristics, Architecture
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İnsanların zamanlarının yaklaşık %90'ını kapalı alanlarda geçirmesi, iç ortam hava kalitesini (İOHK) halk sağlığı ve konforunun temel belirleyicilerinden biri haline getirmiştir. Yüksek yoğunluklu dersliklerde, özellikle sıcak dönemlerde yetersiz havalandırma sonucu artan sıcaklık ve karbondioksit seviyeleri; termal stres, bilişsel gerileme ve sağlık risklerine yol açarak İOHK'yi kritik düzeyde bozmaktadır. Türkiye'deki mevcut yasal mevzuatın“performans dayalı”bir yaklaşım yerine“kural koyucu”boyutsal verilere odaklanması, dersliklerdeki hava kalitesizliğinin kronik bir yapısal problem olarak sürmesine neden olmaktadır. Bu çalışma, eğitim yapılarında doğal havalandırma ile optimize edilmiş bir iç ortam hava kalitesi stratejisi geliştirerek daha sağlıklı öğrenme ortamları oluşturmayı hedeflemektedir. Çalışma kapsamında, Ankara Ostim İlkokulu'nda gerçekleştirilen gerçek zamanlı saha ölçümleri ile Hesaplamalı Akışkanlar Dinamiği (HAD/CFD) modellemesi bütünleşik bir yapıda kurgulanmıştır. Testo 440 ölçüm cihazı ile elde edilen ampirik veriler, ANSYS Fluent yazılımında oluşturulan sayısal modelin kalibrasyonu için kullanılmış; saha ölçümleri ile simülasyon sonuçları arasında %3'ten az sapma sağlanarak modelin güvenilirliği kanıtlanmıştır. Doğrulanmış model üzerinden, derslikteki mevcutta kapalı olarak bulunan üst pencerelerin açılır olduğu farklı kombinasyonlarını içeren 64 alternatif senaryo; PMV, PPD, İç Ortam Hava Kalitesi İndeksi (IAQI), Termal Konfor İndeksi (TCI) ve Entegre İç Hava Kalitesi İndeksi (EIAQI) metrikleri üzerinden nicel olarak test edilmiştir. Elde edilen bulgular, pencerelerin kapalı olduğu mevcut durumda karbondioksit konsantrasyonunun 1500 ppm eşiğini aşarak tehlikeli seviyelere ulaştığını ve termal konforun en kötü düzeyde olduğunu ortaya koymuştur. Yapılan optimizasyon analizleri sonucunda, pencerelerin sadece miktarının değil, mekânsal konumlarının da hava yenilenme etkinliği üzerinde belirleyici bir rol oynadığı saptanmıştır. Tüm pencerelerin açık olduğu senaryoda karbondioksit seviyesi 777 ppm'e düşürülerek ulusal standartlarda öngörülen 800 ppm altı hedefine ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
As people spend approximately 90% of their time indoors, indoor air quality (IAQ) has become a key determinant of public health and comfort. In high-density classrooms, particularly during hot periods, rising temperatures and carbon dioxide levels resulting from inadequate ventilation severely compromise IAQ, leading to thermal stress, cognitive decline, and health risks. The current legal framework in Turkey focuses on 'prescriptive' dimensional data rather than a 'performance-based' approach, which has allowed poor air quality in classrooms to persist as a chronic structural problem. This study aims to create healthier learning environments by developing an indoor air quality strategy optimised through natural ventilation in educational buildings. Within the scope of the study, real-time field measurements conducted at Ankara Ostim Primary School were integrated with Computational Fluid Dynamics (CFD) modelling. Empirical data obtained using the Testo 440 measurement device were used to calibrate the numerical model created in ANSYS Fluent software; the model's reliability was demonstrated by achieving a deviation of less than 3% between the field measurements and the simulation results. Using the validated model, 64 alternative scenarios were generated, incorporating different combinations of the upper windows in the classroom, which are normally kept closed, being opened; they were quantitatively tested using the PMV, PPD, Indoor Air Quality Index (IAQI), Thermal Comfort Index (TCI), and Integrated Indoor Air Quality Index (EIAQI) metrics. The findings revealed that, with the windows closed, carbon dioxide concentrations exceeded the 1500 ppm threshold, reaching hazardous levels, and thermal comfort was at its worst. Optimisation analyses showed that not only the number of windows but also their spatial positioning plays a decisive role in air renewal efficiency. In the scenario where all windows were open, the carbon dioxide level was reduced to 777 ppm, thereby meeting the target of below 800 ppm as stipulated by national standards.
Benzer Tezler
- Görme engelli ilköğretim okullarında müzik dersi sürecine ilişkin öğretmen görüşleri
Teacher views on the process of music lesson in visually impaired primary school
ZEHRA DİLSİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
MüzikGazi ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. YILMAZ ŞENDURUR
- İlköğretim okullarındaki eğitim ortamının eğitim kalitesine etkisi
The Effect of the educational environment to the education quality in the primary schools
SEMRA BİRİNCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. HALİM AKGÖL
- FATİH (Fırsatları Arttırma ve Teknolojiyi İyileştirme Hareketi) Projesinin uygulanma sürecindeki sorunların okul yöneticileri perspektifinden değerlendirilmesi: Tekirdağ / Süleymanpaşa örneği
Assessment by the school administrators'perspective of the issues regarding application process of the FATİH Project: Tekirdağ / Süleymanpaşa example
HARUN ÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
İşletmeNamık Kemal Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT SELİM SELVİ
- Билим, илим жана маданият тармагындагы Кыргызстан менен Түркиянын кызматташтыгы (1992-2012 жж.)
Kırgız Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında eğitim, bilim ve kültürel ilişkiler (1992-2012)
KADRİ AĞGÜN
Doktora
Kırgızca
2016
TarihKyrgyz State Unıversıty Named After I ArabaevTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÖLÖBEK ABDRAHMANOV
- İlköğretim okullarında dersliklerin mekansal niteliklerinin fiziksel konfor koşulları bağlamında irdelenmesi
Examination and analysis of spatial qualties of classes in primary and secondary schools in respect of physical comfort conditions
FÜSUN GÜLOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
MimarlıkYıldız Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. ÇİĞDEM BAYTİN