Afet ve acil durum toplanma alanlarının yeterlilik ve uygunluklarının coğrafi bilgi sistemleri destekli analizi: Malatya merkez örneği
Geographic information systems based analysis of the adequacy and suitability of disaster and emergency assembly areas: A case study of Malatya city center
- Tez No: 1019558
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN TAHSİN BOSTANCI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mühendislik Bilimleri, Engineering Sciences
- Anahtar Kelimeler: Afet yönetimi, Afetler, Doğal afetler, Disaster management, Disasters, Natural disasters
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gümüşhane Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkiye'nin coğrafi konumu ve jeolojik yapısı; ülkeyi deprem, sel ve heyelan gibi doğal afetlere karşı yüksek riskli bir bölge haline getirmektedir. Bu risk, toplumsal direnci artırmaya yönelik etkili bir afet yönetim stratejisinin geliştirilmesini zorunlu kılmaktadır. Afet yönetiminin en kritik aşamalarından biri de afetlere yönelik hizmet alanlarının doğru ve ihtiyacı karşılayacak şekilde belirlenmesidir. Ancak yaşanan afetler sonucu ortaya çıkan durum, Türkiye'de bunun henüz başarılamadığı göstermektedir. Bu noktadan hareketle bu tez çalışmasında mevcut mevzuat ve yer seçimi yaklaşımları çerçevesinde belirlenmiş olan afet hizmet alanlarının yeterlilik ve uygunluklarının, Afet ve Acil Durum Toplanma Alanları (AADTA) esas alınarak, Coğrafi Bilgi Sistemleri destekli analizlerle belirlenmesi amaçlanmıştır. Daha anlamlı bir sonuç ortaya koyabilmek adına Şubat 2023 depremlerinden önemli ölçüde etkilenen Malatya ilinin kent merkezi çalışma alanı olarak belirlenmiştir. Ayrıntılı bir literatür ve mevzuat incelemesi sonucunda belirlenen;“Erişilebilirlik, Kapasite ve Yeterlilik Durumu”,“Topografik Özellikler”,“Ulaşım, Teknik Altyapı ve Arazi Kullanımı Durumu”,“Güvenlik ve Çevresel Risk Durumu”ve“Alansal Doluluk ve Kullanılabilirlik Durumu”ana başlıkları altındaki parametreler kullanılarak çalışma alanındaki AADTA'nın yeterlik ve uygunlukları analiz edilerek değerlendirilmiştir. Buna göre; mevcut AADTA'nın 500 m'lik erişilebilirlik mesafesi için çalışma alanındaki ihtiyacın en iyimser durumda ancak %27'sini karşılayabildiği, tanımlı alanlar ve 2.5 (kişi/m2) kullanımı esas alındığında 188808 kişilik toplam kapasitenin 500 m erişim mesafesindeki potansiyel nüfus açısından yeterli olduğu ancak AADTA'lar bazında sadece 2 tanesinin kapasite yönüyle yeterli olduğu, birleşik erişim alanları esas alındığında ise en çok 6 AADTA'nın kapasite yönüyle yeterli olduğu ve ayrıca alansal doluluk, kullanılabilirlik ve diğer parametreler açısında sorun ve yetersizliklerin olduğu belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
Turkey's geographic location and geological structure make it a high-risk area for natural disasters such as earthquakes, floods, and landslides. This risk makes it imperative to develop an effective disaster management strategy aimed at increasing social resilience. One of the most critical stages of disaster management is the precise identification of disaster response service areas to effectively meet operational needs. However, the consequences of recent disasters indicate that this objective has not yet been fully realized in Turkey. Based on this, this thesis aims to evaluate the adequacy and suitability of disaster service areas-identified within the framework of existing legislation and site selection approaches-through GIS-supported analyses, with a focus on Disaster and Emergency Assembly Areas (DEAA). In order to produce more meaningful results, the city center of Malatya Province-which was significantly affected by the February 2023 earthquakes-has been selected as the study area. Following a comprehensive review of the literature and relevant legislation, parameters were established under five main headings: 'Accessibility, Capacity, and Adequacy,' 'Topographic Characteristics,' 'Transportation, Technical Infrastructure, and Land Use,' 'Safety and Environmental Risk,' and 'Spatial Occupancy and Usability.' These parameters were then utilized to analyze and evaluate the adequacy and suitability of the DEAA in the study area. Accordingly, the existing DEAA can meet only 27% of the demand within the 500-meter accessibility radius under the most optimistic scenario. Based on a utilization rate of 2.5 (persons/m²), the total capacity of 188808 is sufficient for the potential population within the 500-meter radius; however, only two DEAA are adequate in terms of capacity individually. When aggregated access areas are considered, this number increases to a maximum of six sites. Furthermore, it was determined that there are significant issues and shortcomings regarding spatial occupancy, usability, and other parameters.
Benzer Tezler
- Deprem sonrası toplanma alanı olarak kentsel açık ve yeşil alanların önemi: Erzurum ili Haydar Aliyev Parkı örneği
The importance of urban open and green areas as gathering areas after the earthquake: Example of Haydar Aliyev Park in Erzurum province
EBRU KARAÇUHALILAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Peyzaj MimarlığıAtatürk ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NESLİHAN DEMİRCAN
- Tekirdağ ili Süleymanpaşa ilçesi'nde yer alan toplanma alanlarının yeterliliklerinin belirlenmesi ve toplanma alanları ile ilgili görüşlerin değerlendirilmesi
Determining the qualifications of the assembly areas in Tekirdag province Süleymanpaşa district and evaluation of the opinions about the assembly areas
KADİR CAN ÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiAfet Eğitimi ve Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EBRU İNAL ÖNAL
- Bütünleşik afet yönetim sistemi çerçevesinde acil toplanma alanları planlama kriterlerinin incelenmesi: Malatya-Battalgazi örneği
An evaluation of emergency assembly areas based on the planning criteria within the framework of the integrated disaster management system: The case of Battalgazi, Malatya
GAMZE DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Şehircilik ve Bölge PlanlamaErciyes ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YASİN BEKTAŞ
- Coğrafi bilgi sistemleri ile afet ve acil durum toplanma alanlarının erişilebilirlik analizi: Esenyurt örneği
Geographic information system-based accessibility analysis of disaster and emergency assembly areas: The case of Esenyurt district
EZGİ ŞENOL TANRIVERDİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ADALET DERVİŞOĞLU
- Sel ve deprem bağlamında geçici afet barınma alanlarının mevcut durum değerlendirmesi: Antalya kenti
Current situation assessment of temporary disaster shelters in the context of flood and earthquake: Antalya
AYŞE KIRKPINAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Peyzaj MimarlığıAkdeniz ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MERYEM ATİK