Tanzimat'ın Selanik'te uygulanması : Mali alanda yapılan reformlar (1839-1864)
The implementation of the Tanzimat in Salonica: Fiscal reforms (1839–1864)
- Tez No: 1019779
- Danışmanlar: PROF. DR. YÜKSEL ÇELİK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Tanzimat, Selanik, mali reformlar, Osmanlı taşrası, vergi sistemi, iltizam, bürokratik dönüşüm, merkez-taşra ilişkileri, 19. yüzyıl Osmanlı tarihi, Ekonomi tarihi, Kent tarihi, Osmanlı tarihi, Sosyal tarih, Türk ekonomi tarihi, Türk tarihi, Tanzimat, Salonica, fiscal reforms, Ottoman provinces, taxation system, tax farming, bureaucratic transformation, centre–province relations, nineteenth-century Ottoman history, Economic history, Urban history, Ottoman history, Social history, Turkish history
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Tarihi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışması, Osmanlı İmparatorluğu'nun önemli merkezlerinden biri olan Selanik'te 1839–1864 yılları arasında Tanzimat'ın mali alanda uygulanma sürecini incelemektedir. Çalışma, merkezde planlanan reformların taşrada homojen ve kesintisiz bir biçimde uygulanmadığını; yerel koşullar, idari kapasite ve toplumsal dinamikler doğrultusunda şekillenen esnek ve çok katmanlı bir süreç içinde hayata geçirildiğini ortaya koymaktadır. Selanik'te standart bir Tanzimat uygulamasından söz etmek mümkün değildir. Mali reformlar çoğu zaman deneme-yanılma yoluyla ilerlemiş, uygulamada teorik hedeflerle pratik sonuçlar arasında önemli farklılıklar ortaya çıkmıştır. Kurumsal yapı genişlemiş, yeni bürokratik birimler ve memuriyetler oluşturulmuş ancak nitelikli personel eksikliği ve mali kaynak yetersizliği yüzünden bu dönüşümün etkinliği sınırlı kalmıştır. Vergi sistemine ilişkin bulgular, her yerde aynı şekilde işleyen vergi dağıtım ve tahsil sistemi kurulamadığını, sürecin oldukça karmaşık ve çok değişken şekilde yürütüldüğünü göstermektedir. Yine Tanzimat'ın ön gördüğü vergi adaleti ve düzeni hedefinin bölgede sınırlı ölçüde gerçekleştiği anlaşılmaktadır. Eksik tahrirler, keyfi uygulamalar ve yerel ekonomik zorluklar vergi sisteminin işleyişini zayıflatmıştır. Tez ayrıca, yolsuzluk, personel yetersizliği, altyapı eksiklikleri ve güvenlik sorunlarının mali reformların etkinliğini sınırladığını; diğer taraftan özellikle mali gelirleri arttırmak için hükümetin bölgede alt yapı ıslah çabalarında bulunduğunu, ancak yüksek maliyetler, planlama hataları ve nitelikli personel yoksunluğundan dolayı istenen verimin alınamadığını ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This dissertation examines the implementation of the Tanzimat fiscal reforms in Salonica, one of the major provincial centres of the Ottoman Empire, between 1839 and 1864. The study demonstrates that the reforms designed by the central government were not implemented in the provinces in a homogeneous and uninterrupted manner; rather, they were put into practice through a flexible and multilayered process shaped by local conditions, administrative capacity, and social dynamics. It is therefore not possible to speak of a standard model of Tanzimat implementation in Salonica. Fiscal reforms frequently progressed through a process of trial and error, and significant discrepancies emerged in practice between their theoretical objectives and actual outcomes. The institutional structure expanded with the establishment of new bureaucratic offices and administrative posts; however, the effectiveness of this transformation remained limited owing to the shortage of qualified personnel and insufficient financial resources. The findings concerning the taxation system indicate that a uniform system of tax assessment and collection was not established throughout the province and that the process was conducted in a highly complex and variable manner. Likewise, the Tanzimat's objective of establishing fiscal justice and order was achieved only to a limited extent in the region. Incomplete cadastral surveys, arbitrary practices, and local economic difficulties weakened the functioning of the taxation system. The dissertation further demonstrates that corruption, shortages of personnel, inadequate infrastructure, and security problems limited the effectiveness of the fiscal reforms. At the same time, the government undertook infrastructure improvement efforts in the region, particularly with the aim of increasing fiscal revenues; however, these initiatives failed to achieve the intended results because of high costs, planning deficiencies, and the shortage of qualified personnel.
Benzer Tezler
- 1840-1912 yılları arasında İzmir ve Selanik'teki kentsel ve mimari değişim
Urban and architectural transformation in İzmir and Thessaloniki between 1840-1912
CEYLAN İREM GENÇER
- II. Meşrutiyet döneminde Balkanlarda belediyecilik faaliyetleri (Selanik, Kosova ve Manastır)
Municipal activities in the Balkans during the Constitutional Monarchy II (Thessaloniki, Kosovo and Bitola)
ABDULSAMET KOÇ
- Selanik Ziraat Mektebi (1889-1912)
Selanik Agricultural School (1889-1912)
EZGİ DEDE
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
TarihÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ÖZKAN KESKİN
- Bir kentin kimlik değişimi -Selanik- (1908-1928)
Identity change of a city -Thessaloniki- (1908-1928)
VEYSEL ÇOLAKER