Çocuk edebiyatı metinleriyle kurgulanan yaratıcı drama etkinliklerinin öğrencilerin okuduğunu anlama ve öyküleyici metin yazma başarısına etkisi
The effect of creative drama activities based on children's literature texts on students' reading comprehension and narrative writing achievement
- Tez No: 1019778
- Danışmanlar: PROF. DR. CANAN ASLAN, PROF. DR. ÖMER ADIGÜZEL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Güzel Sanatlar Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çocuk edebiyatı ürünlerinin estetik ve anlamsal zenginliği ile yaratıcı dramanın etkileşimli yapısı, öğrencilerin dilsel becerilerini bütüncül biçimde geliştirmeye uygun bir öğrenme ortamı yaratabilir. Bu araştırmanın amacı, öykü ve masal türündeki çocuk edebiyatı ürünleriyle kurgulanan yaratıcı drama etkinliklerinin ortaokul 6. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama ve öyküleyici metin yazma başarısına etkisini incelemek, bu etkinliklere ilişkin öğrenci ve öğretmen görüşlerini almaktır. Araştırma, karma yöntem yaklaşımıyla yürütülmüştür. Deney grubunda çocuk edebiyatı ürünleriyle kurgulanan yaratıcı drama etkinlikleri uygulanmış, kontrol grubunda ise dersler mevcut Türkçe dersi öğretim programı doğrultusunda sürdürülmüştür. Veri toplama araçları; okuduğunu anlama testi, öyküleyici metin yazma görevleri ve bu metinlerdeki başarı düzeyini belirlemeye yönelik dereceli puanlama anahtarı, öğrenci ve öğretmen görüşleri ile araştırmacı günlüklerinden oluşmaktadır. Bulgular, çocuk edebiyatı ürünlerinden yararlanılarak oluşturulmuş yaratıcı drama etkinliklerinin öğrencilerin okuduğunu anlama ve öyküleyici metin yazma başarılarını anlamlı biçimde artırdığını göstermiştir. Öğrencilerle yapılan görüşmeler, uygulamaların öğrencilerin metinleri daha kolay anlamlandırmalarını, olay örgüsüne ilişkin tahminlerde bulunmalarını ve kendi öyküleyici metinlerini oluşturmalarını desteklediğini göstermiştir. Uygulamaları izleyen öğretmen ise yapılan etkinliklerin öğrencilerin metinleri daha iyi anlamalarını, olaylar ve karakterler arasında daha rahat ilişki kurmalarını sağladığını, derse ilgilerini artırdığını belirtmiştir. Araştırmacı günlüklerinden elde edilen veriler de benzer biçimde, süreç içinde öğrencilerin derse ilgi ve katılımının arttığını, okudukları metinleri daha derinlikli çözümlediklerini, buna koşut olarak daha planlı metinler ortaya koyduklarını göstermiştir. Sonuç olarak bu çalışmada, çocuk edebiyatı ürünleriyle yapılandırılmış yaratıcı drama etkinliklerinin öğrencilerin okuduğunu anlama ve öyküleyici metin yazma başarılarının geliştirilmesine önemli katkı sağladığı görülmüştür. Araştırmanın sonuçlarından hareketle çocuk edebiyatı ürünleriyle yapılandırılmış yaratıcı drama etkinliklerini etkili biçimde planlayıp uygulayabilmeleri için öğretmenlerin, program geliştiricilerin ve ders kitabı yazarlarının bu alandaki bilgi ve becerilerinin geliştirilmesi; uygulamaların farklı yaş gruplarında ve farklı metin türleriyle denenmesi, ayrıca etkilerinin uzun süreli ve karşılaştırmalı araştırmalarla ayrıntılı biçimde incelenmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The aesthetic and semantic richness of children's literature, together with the interactive nature of creative drama, can provide a learning environment conducive to the holistic development of students' language skills. The aim of this study is to examine the effects of creative drama activities designed around children's literature in the genres of stories and fairy tales on the reading comprehension and narrative writing achievement of sixth-grade middle school students, and to investigate the views of students and the teacher regarding these activities. The study was conducted using a mixed methods research design. Creative drama activities based on children's literature were implemented in the experimental group, whereas the control group received instruction in accordance with the existing Turkish Language Curriculum. The data collection instruments included a reading comprehension test, an analytic scoring rubric developed to assess narrative writing performance, student and teacher interviews, and the researcher's reflective journals. The findings revealed that creative drama activities developed using children's literature significantly improved students' reading comprehension and narrative writing achievement. Student interviews indicated that the activities helped students better comprehend texts, make predictions about the plot, and produce their own narrative texts. The teacher who observed the implementation stated that the activities enabled students to understand texts more effectively, establish connections among events and characters more easily, and increase their interest in the lessons. Similarly, the findings obtained from the researcher's reflective journals demonstrated that students' interest in and participation during the lessons increased throughout the implementation process, that they analyzed the texts more deeply, and consequently produced more organized and well-structured narrative texts. In conclusion, the findings of this study indicate that creative drama activities structured around children's literature make significant contributions to improving students' reading comprehension and narrative writing achievement. Based on the findings of the study, it is recommended that teachers, curriculum developers, and textbook authors enhance their knowledge and skills in order to effectively design and implement creative drama activities structured around children's literature. It is also recommended that these activities be applied to different age groups and various text genres, and that their effects be examined through long-term and comparative studies.
Benzer Tezler
- Türkçe öğretiminde çocuk edebiyatı metinleriyle kurgulanan yaratıcı drama etkinliklerinin anlatma becerilerine etkisi
The effect of creative drama activities on children?s narration skills set up with child literature texts in Turkish teaching
MURTAZA AYKAÇ
Doktora
Türkçe
2011
Güzel SanatlarAnkara ÜniversitesiEğitimin Kültürel Temelleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE ÇAKIR İLHAN
- Dede Korkut Destanlarının Türk tiyatro oyunlarında işlenişi
The process of Dede Korkut Epics in Turkish theatre plays
VAHDET YASİN AKYÜZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Sahne ve Görüntü SanatlarıAtatürk ÜniversitesiSahne Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. A. PINAR ARAS
- Hayat bilgisi öğretiminde çocuk edebiyatı ile yapılandırılmış dramaya ilişkin sınıf öğretmenlerinin görüşleri ve bir uygulama önerisi
Primary teacher's perspective and a structured drama proposal throuch children's literature in teaching life studies
AYŞEGÜL GÜLCÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HADİYE KÜÇÜKKARAGÖZ
- Fantastik kurmaca çocuk metinlerinde dini unsurlar
Religious elements in fantastic children's fiction texts
MELEK DEMİRDÖĞEN
Doktora
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıKahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE FARSAKOĞLU EROĞLU
- Melike Günyüz'ün çocuk kitaplarındaki kahramanların karakter özelliklerinin incelenmesi
Analysis of the characteristics of the protagonists in Melike Günyüz's children's books
TEVFİK DIVRAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimErzincan Binali Yıldırım ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MAHMUT ABDULLAH ARSLAN