Geri Dön

Yeni Türk sinemasında akuzmatik sesin anlam yaratma pratikleri

Acousmatic voice using practises in new Turkish cinema

  1. Tez No: 1019860
  2. Yazar: ŞEMSETTİN YALÇINKAYA
  3. Danışmanlar: PROF. DR. BURAK MEDİN
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Sahne ve Görüntü Sanatları, Radyo-Televizyon, Performing and Visual Arts, Radio and Television
  6. Anahtar Kelimeler: Sinema dili, Sinematografi, Cinema language, Cinematography
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Erciyes Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Radyo, Sinema ve Televizyon Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu tez çalışması, sinema sanatının temel öğelerinden biri olan sese odaklanmakta ve kaynağı görüntü alanında yer almadan işitilen akuzmatik ses kavramını merkezine almaktadır. Çalışmanın temel amacı, Yeni Türk Sineması kapsamında değerlendirilen filmlerde, akuzmatik ses aracılığıyla kurulan anlam katmanlarını incelemektir. Nitel araştırma deseninin benimsendiği çalışmada, amaçlı örnekleme tekniğiyle seçilen Yazı Tura (2004), Korkuyorum Anne (2004), Üç Maymun (2008), Yeraltı (2012), Yol Kenarı (2017), Kaygı (2017) ve Kelebekler (2018) filmleri örneklem olarak belirlenmiştir. Araştırma sürecinde akuzmatik ses nesneleri; görsel-işitsel senkronun sorgulanması, kör izleme ve zorla evlendirme teknikleriyle tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular, sekans, sahne ve çekim düzeyinde; kare kare, sosyolojik ve psikanalitik film eleştirisi yöntemleriyle çözümlenmiştir. Analizler sonucunda, Yeni Türk Sineması'nda kaynağı görünmeyen bir işitsel unsur olan akuzmatik sesin, anlatının düşünsel ve estetik yapısını inşa eden asli bir sinematografik öğe olduğu saptanmıştır. Bu işitsel formun, diğer sinematografik imkânlarla inşa edilmesi pek mümkün olmayan soyut anlamları yaratmak, karakterlerin iç dünyalarını görünür kılmak, filmsel mekânı genişletmek ve izleyicinin anlamlandırma sürecini yönlendirmek için stratejik biçimde kullandığı tespit edilmiştir. Bu bağlamda araştırma, akuzmatik sesi sinemasal anlamın temel kurucularından biri olarak konumlandırarak alanyazına özgün bir katkı sunmaktadır.

Özet (Çeviri)

This thesis focuses on sound as one of the fundamental elements of cinema and centers on the concept of acousmatic sound, which refers to sound heard without its source being visible within the visual field. The main aim of the study is to examine the layers of meaning constructed through acousmatic sound in films considered within the scope of New Turkish Cinema. Adopting a qualitative research design, the study employs purposive sampling to select Yazı Tura (2004), Korkuyorum Anne (2004), Three Monkeys (Üç Maymun, 2008), Inside (Yeraltı, 2012), Sideway (Yol Kenarı, 2017), Inflame (Kaygı, 2017), and Butterflies (Kelebekler, 2018) as its sample. During the research process, acousmatic sound objects were identified through the questioning of audiovisual synchrony, blind listening, and forced marriage techniques. The findings were analyzed at the levels of sequence, scene, and shot through shot-by-shot, sociological, and psychoanalytic film criticism methods. As a result of the analyses, it was determined that acousmatic sound, as an auditory element whose source remains unseen in New Turkish Cinema, functions as a fundamental cinematographic component that constructs the intellectual and aesthetic structure of the narrative. It was found that this auditory form is used strategically to create abstract meanings that are hardly possible to construct through other cinematographic means, to render characters' inner worlds perceptible, to expand cinematic space, and to guide the viewer's process of meaning-making. In this context, the study offers an original contribution to the literature by positioning acousmatic sound as one of the primary constitutive elements of cinematic meaning.

Benzer Tezler

  1. Yeni Türk sinemasında İstanbul kent imgeleri

    Urban images of İstanbul in recent Turkish cinema

    TUĞÇE KAYAARASI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2011

    Sahne ve Görüntü Sanatlarıİstanbul Kültür Üniversitesi

    İletişim Tasarımı Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. FATOŞ ADİLOĞLU

  2. Yeni Türk sinemasında kadına yönelik sosyal kontrol kodlarının dönüşümü: Feminist açıdan bir inceleme

    Transition of social control codes of women in new Turkish cinema: A study from the feminist approach

    BERİL UĞUZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2013

    Sahne ve Görüntü SanatlarıAnkara Üniversitesi

    Sosyoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. EROL DEMİR

  3. Yeni Türk sinemasında“Öteki”nin temsili: Milliyetçiliğin eril dili

    The representation of the“Other”in new Turkish cinema: masculine language of Nationalism

    EMEL UZUN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    İletişim BilimleriMarmara Üniversitesi

    Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. FİLİZ AYDOĞAN BOSCHELE

  4. Yeni Türk sinemasında Sartre varoluşçuluğu

    Sartre's existentialism in the new Turkish cinema

    MUSTAFA KEMAL SANCAR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    Sahne ve Görüntü SanatlarıGazi Üniversitesi

    Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. GÜLCAN SEÇKİN

  5. Yeni Türk Sinemasında biçem

    Stylistics in the new Turkish Cinema

    SERHAT KOCA

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    Sahne ve Görüntü SanatlarıAnadolu Üniversitesi

    Sinema Televizyon Ana Bilim Dalı

    PROF. ZAUR MUKARRAM