Yaşlı bireylerde malnütrisyon, dehidratasyon ve depresyon arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between malnutrition, dehydration, and depression in older adults
- Tez No: 1019905
- Danışmanlar: PROF. DR. KAMİLE MARAKOĞLU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Geriatri, Aile Hekimliği, Geriatrics, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Malnütrisyon, Dehidratasyon, Depresyon, Malnutrition, Dehydration, Depression
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Yaşlı bireylerde malnütrisyon, dehidratasyon ve depresyon sık karşılaşılan, birbirini etkileyen ve önemli sağlık sonuçlarına yol açan klinik durumlardır. Bu çalışma ile aile hekimliği biriminde izlenen yaşlı bireylerde malnütrisyon, dehidratasyon ve depresyon sıklığının belirlenmesi ve bu üç durum arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Etik kurulunun 24.09.2024 tarihli 2024/473 sayılı kararı ile onaylandı. Araştırma Konya ili Karatay 03 No'lu Aile Sağlığı Merkezi'nde yürütüldü. Çalışmaya 65 yaş ve üzeri toplam 243 birey dahil edildi. Çalışmanın verileri, üç bölümden oluşan bir anket formu aracılığıyla yüz yüze toplandı. Birinci bölümde 15 sorudan oluşan Sosyodemografik Bilgi Formu, ikinci bölümde malnütrisyon durumunu belirlemek için Mini Nutrisyonel Değerlendirme (MND), üçüncü bölümde yaşlı bireylerin ruhsal belirtilerini taramak amacıyla Geriatrik Depresyon Ölçeği- Kısa Form (GDÖ-15) yer almaktaydı. Yaşlı bireylerin son bir hafta içerisinde rutin kan tetkikleri sırasında alınmış olan kandan dehidratasyonun değerlendirilmesi için plazma ozmolaritesi [1.86 × (Na⁺ + K⁺) + 1.15 × Glukoz + Üre + 14] formülü ile hesaplandı. Veriler, Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) versiyon 25.0 istatistik paket programında değerlendirildi. İstatistiksel anlamlılık p<0,05 olarak kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya katılan yaşlı bireylerin yaş ortalaması 72,82 ± 6,35 yıl idi. Yaşlı bireylerin %43,6'sı (n=106) erkek, %56,4'ü (n=137) kadındı. Bireylerin %27,2'si (n=66) malnütrisyon riski altında, %2,4'ü (n=6) malnütre olarak sınıflandırıldı. Yaşlı bireylerin %37,4'ü (n=91) dehidrate, %54,7'sinde depresyon semptomu mevcuttu. Malnütrisyon, kadınlarda erkeklere göre 1,8 kat (OR = 1,843; GA: 1,037–3,273), bekârlarda evli olanlara göre 2,3 kat (OR = 2,289; GA: 1,298–4,038), okuryazar olmayanlarda okuryazar olanlara göre 2,9 kat (OR = 2,857; GA: 1,502–5,443), polifarmasi varlığında olmayanlara göre 3,2 kat (OR = 3,227; GA: 1,822–5,714), diyabeti olanlarda olmayanlara göre 2,2 kat (OR = 2,171; GA: 1,238–3,807) ve hipertansiyonu olanlarda olmayanlara göre 2,6 kat (OR = 2,647; GA: 1,346–5,206) anlamlı derecede daha yüksek bulundu. Depresyon ise kadınlarda erkeklere göre 2,4 kat (OR = 2,434; GA: 1,447–4,095), okuryazar olmayanlarda okuryazar olanlara göre 2,5 kat (OR = 2,452; GA: 1,304–4,612), çalışmayan bireylerde çalışanlara göre 1,7 kat (OR = 1,734; GA: 1,033–2,911), egzersiz yapmayanlarda yapanlara göre 1,9 kat (OR = 1,898; GA: 1,133–3,179) ve hipertansiyonu olanlarda olmayanlara göre 1,8 kat (OR = 1,798; GA: 1,040–3,109) daha yüksek saptandı. Malnütrisyon riski olan yaşlı bireylerde depresyon semptomu görülme olasılığı, normal nütrisyonel durumda olanlara kıyasla 8,73 kat daha yüksekti (OR = 8,732; GA: 4,192–18,191). Ayrıca polifarmasi malnütrisyon, dehidratasyon ve depresyon için risk faktörüydü. Sonuç: Bu çalışma, yaşlı bireylerde malnütrisyon, dehidratasyon ve depresyonun önemli düzeyde yaygın olduğunu ve bu üç durum arasında anlamlı ilişkiler bulunduğunu göstermiştir. Kadın cinsiyet, düşük eğitim düzeyi, kronik hastalıklar ve polifarmasi başlıca risk faktörleri olarak ortaya çıkmıştır. Özellikle malnütrisyon riski bulunan bireylerde depresyon görülme olasılığının belirgin şekilde artmış olması, bu iki durumun birlikte değerlendirilmesinin gerekliliğini vurgulamaktadır. Bulgular, birinci basamakta yaşlı bireylere yönelik düzenli tarama ve bütüncül bakım yaklaşımlarının önemini desteklemektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: Malnutrition, dehydration, and depression are common clinical conditions among older adults, often interacting with one another and leading to significant health consequences. This study aimed to determine the prevalence of malnutrition, dehydration, and depression in older individuals followed in a family medicine unit and to evaluate the relationships among these three conditions. Materials and Methods: This study was approved by the Ethics Committee of Selçuk University Faculty of Medicine (24.09.2024, decision no: 2024/473). The research was conducted at Karatay No. 03 Family Health Center in Konya, Türkiye. A total of 243 individuals aged 65 years and older were included. Data were collected face-to-face using a three-part questionnaire. The first part consisted of a 15-item sociodemographic information form; the second part assessed nutritional status using the Mini Nutritional Assessment (MNA); and the third part evaluated psychological symptoms using the Geriatric Depression Scale–Short Form (GDS-15). Dehydration was assessed by calculating plasma osmolality using routine laboratory values obtained within the previous week, based on the formula [1.86 × (Na⁺ + K⁺) + 1.15 × Glucose + Urea + 14]. Data were analyzed using the Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) version 25.0, and statistical significance was set at p<0.05. Results: he mean age of the older adults participating in the study was 72.82 ± 6.35 years. Of the participants, 43.6% (n=106) were men and 56.4% (n=137) were women. 27.2% (n=66) were classified as being at risk of malnutrition and 2.4% (n=6) as malnourished. Overall, 37.4% (n=91) of the older adults were dehydrated, and 54.7% exhibited depressive symptoms. Malnutrition was significantly higher in women than in men (1.8-fold; OR=1.843, CI: 1.037–3.273), in single individuals compared with married individuals (2.3-fold; OR=2.289, CI: 1.298–4.038), in illiterate individuals compared with literate individuals (2.9-fold; OR=2.857, CI: 1.502–5.443), in those with polypharmacy compared with those without (3.2-fold; OR=3.227, CI: 1.822–5.714), in those with diabetes compared with those without (2.2-fold; OR=2.171, CI: 1.238–3.807), and in those with hypertension compared with those without (2.6-fold; OR=2.647, CI: 1.346–5.206). Depression was also higher in women than in men (2.4-fold; OR=2.434, CI: 1.447–4.095), in illiterate individuals compared with literate individuals (2.5-fold; OR=2.452, CI: 1.304–4.612), in non-working individuals compared with working individuals (1.7-fold; OR=1.734, CI: 1.033–2.911), in those who did not exercise compared with those who did (1.9-fold; OR=1.898, CI: 1.133–3.179), and in individuals with hypertension compared with those without (1.8-fold; OR=1.798, CI: 1.040–3.109). The likelihood of depressive symptoms among older adults at risk of malnutrition was 8.73-fold higher than among those with normal nutritional status (OR=8.732, CI: 4.192–18.191). In addition, polypharmacy was a risk factor for malnutrition, dehydration, and depression. Conclusion: This study demonstrates that malnutrition, dehydration, and depression are highly prevalent among older adults and that significant relationships exist among these conditions. Female sex, low educational level, chronic diseases, and polypharmacy emerged as major risk factors. The markedly higher likelihood of depression among individuals at risk of malnutrition highlights the need for simultaneous assessment of these conditions. The findings underscore the importance of routine screening and comprehensive care approaches for older adults in primary care settings.
Benzer Tezler
- Demans hastalarında kognitif bozukluk ve disfaji ilişkisinin antropometrik ölçümlerle incelenmesi
Investigation of the relationship between cognitive impairmentand dysphagia in patients with dementia using anthropometricmeasurements
TÜLİN ÇOBANOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Beslenme ve DiyetetikMalatya Turgut Özal ÜniversitesiAnatomi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HIDIR PEKMEZ
- Yaşlı bireylerde kırılganlıkla malnütrisyon, sarkopeni, duygu durumu, günlük yaşam aktivitesi ve beslenme durumunun ilişkisi
The relationship between frailty and malnutrition, sarcopenia, mood, daily living activity and nutritional status in elderly individuals
SERAP İNCEDAL IRGAT
Doktora
Türkçe
2021
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜL KIZILTAN
- Yaşlı bireylerde depresyon ve anksiyetenin malnütrisyon ile ilişkisi
Association of depression and anxiety with malnutrition in elderly individuals
FURKAN YILDIZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YALÇIN HACIOĞLU
DOÇ. DR. SEVDA BAĞ
- Yaşlı bireylerde diyet asit yükü, malnütrisyon ve yaşam kalitesi ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of association between dietary acid load, malnutrition and quality of life in elderly human
ASLI KANBUR USUĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Beslenme ve DiyetetikGazi ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİLÜFER TEK
- Yaşlı bakım merkezinde kalan bireylerde malnütrisyon ve sarkopeninin incelenmesi ve yaşam kalitesi üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Investigation of malnutrition and sarcopenia in individuals staying in the elderly care center and evaluation of its effect on quality of life
CERENAY SARIER
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Beslenme ve DiyetetikLokman Hekim ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYHAN DAĞ