65 yaş ve üzeri bireylerde beslenme durumunun günlük yaşam aktiviteleri ve düşme riski ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Assessment of the relationship between nutritional status and daily life activities and fall risk in individuals aged 65 and over
- Tez No: 1019904
- Danışmanlar: PROF. DR. DUYGU İLKE YILDIRIM
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Geriatri, Family Medicine, Geriatrics
- Anahtar Kelimeler: Yaşlı birey, beslenme durumu, günlük yaşam aktiviteleri, mobilite, düşme riski, Older adults, nutritional status, activities of daily living, mobility, fall risk
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Yaşlanma süreciyle birlikte görülen fizyolojik, psikolojik ve sosyoekonomik değişimler, beslenme durumunu doğrudan etkileyerek bireyin fiziksel işlevselliğinde azalmaya, bağımsızlık düzeyinde düşüşe ve düşme riskinde artışa neden olabilmektedir. Bu çalışma ile yaşlı bireylerin beslenme alışkanlıklarının, günlük yaşam aktivitelerini sürdürebilme yetenekleri ve düşme riskleri üzerindeki etkilerini analiz ederek, yaşlı bireylerin sağlık ve yaşam kalitesini artırmaya yönelik öneriler geliştirmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi etik kurulunun 08.04.2025 tarihli 2025/200 sayılı kararı ile onaylandı. Çalışmanın evrenini Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Polikliniğine 09.04.2025-29.09.2025 tarihleri arasında başvuran 254 yaşlı birey dâhil edildi. Çalışmaya katılmayı kabul eden bireylere onayı alındıktan sonra sosyodemografik anket formu, beslenme durumu Mini Nütrisyonel Değerlendirme (MND), fonksiyonel bağımsızlık düzeyi Barthel Günlük Yaşam Aktiviteleri İndeksi ve Lawton–Brody Enstrümental Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği, mobilite düzeyi Rivermead Mobilite İndeksi ve düşme davranışları Yaşlı Bireylerde Düşme Davranışları Ölçeği (YDDÖ) ) yüz yüze görüşme tekniği ile uygulandı. Veriler SPSS 22.0 programında analiz edilmiştir. Tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra korelasyon, ki-kare, ROC eğrisi ve lojistik regresyon analizleri uygulanmıştır. İstatistiksel anlamlılık p<0,05 olarak kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya dâhil edilen 254 katılımcının yaş ortalaması 70,9±5,7 yıl olarak bulundu. Katılımcıların VKİ ortalaması 28,5±4,8 kg/m² olup, bireylerin %35,0'ı fazla kilolu ve %38,2'si obez olarak saptandı. MND'ye göre bireylerin %78,3'ü normal, %19,7'si malnütrisyon riski altında ve %2,0'si malnütrisyonlu bulundu. MND için ortalama 25,5±2,5, Barthel için ortalama 97,9 ± 4,7, YDDÖ ortalama 2,9±0,5, olarak saptandı. Yaş ile Barthel, Lawton–Brody ve Rivermead puanları arasında negatif; YDDÖ puanı ile pozitif yönde anlamlı korelasyon saptandı (p<0,05). MND, Barthel (r=0,375; p<0,001), LBGYA (r=0,381; p<0,001), RM (r=0,168; p=0,007) ve YDDÖ (r=0,185; p=0,003) ile anlamlı ilişkili saptandı. MND'ye göre değerlendirildiğinde, normal beslenen bireylerin ortalama Barthel (99,0±2,6), Rivermead (14,4±0,6) ve YDDÖ (2,9±0,4) puanlarının; riskli/malnütrisyonlu bireylerden anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptandı (p<0,01). Beslenme durumu açısından BKİ, barthel günlük yaşam aktiviteleri indeksi, lawton brody günlük yaşam aktiviteleri ölçeği, rivermead mobilite indeksi ve yaşlı bireylerde düşme davranışları ölçeği istatistiksel olarak anlamlı düzeyde tanısal performansa sahip bulundu (sırasıyla p=0,014, p<0,001, p<0,001, p=0,004 ve p=0,009). Sonuç: Elde edilen bulgular, yaşlı bireylerde iyi beslenme durumunun günlük yaşam aktivitelerini sürdürme, mobiliteyi artırma ve düşme riskini azaltma açısından belirleyici olduğunu göstermektedir. Bu nedenle, birinci basamak sağlık hizmetlerinde yaşlı bireylerin düzenli olarak beslenme ve fonksiyonel durum yönünden değerlendirilmesi, sağlıklı yaşlanmanın desteklenmesi ve düşmeye bağlı komplikasyonların önlenmesi için büyük önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
Objective: Physiological, psychological, and socioeconomic changes that occur during the aging process directly affect nutritional status, leading to a decline in physical functionality, a decrease in the level of independence, and an increased risk of falls. This study aimed to analyze the effects of nutritional habits on older adults' ability to perform daily living activities and their risk of falling, and to develop recommendations to improve their health and quality of life. Materials and Methods: This study was approved by the Ethics Committee of Selçuk University Faculty of Medicine (Decision No: 2025/200, dated 08.04.2025). The study included 254 older adults who applied to the Family Medicine Outpatient Clinic of Selçuk University Faculty of Medicine between 09.04.2025 and 29.09.2025. After obtaining informed consent, participants were evaluated using a sociodemographic questionnaire; Mini Nutritional Assessment (MNA) for nutritional status; Barthel Index and Lawton–Brody Instrumental Activities of Daily Living Scale for functional independence; Rivermead Mobility Index for mobility; and the Falls Behavior Scale for the Elderly (FaB) for fall-related behaviors. All assessments were conducted through face-to-face interviews. Data were analyzed using SPSS 22.0, applying descriptive statistics, correlation analysis, chi-square test, ROC curve, and logistic regression analysis. A p-value <0.05 was considered statistically significant. Results: The mean age of participants was 70.9±5.7 years, and the mean BMI was 28.5±4.8 kg/m². Of the participants, 35.0% were overweight and 38.2% were obese. According to the MNA, 78.3% of individuals were well-nourished, 19.7% were at risk of malnutrition, and 2.0% were malnourished. The mean MNA score was 25.5±2.5, Barthel score 97.9±4.7, and FaB score 2.9±0.5. Age showed a negative correlation with Barthel, Lawton–Brody, and Rivermead scores, and a positive correlation with FaB (p<0.05). MNA was significantly correlated with Barthel (r=0.375; p<0.001), Lawton–Brody (r=0.381; p<0.001), Rivermead (r=0.168; p=0.007), and FaB (r=0.185; p=0.003). According to nutritional status, well-nourished individuals had significantly higher mean scores for Barthel (99.0±2.6), Rivermead (14.4±0.6), and FaB (2.9±0.4) than those at risk or malnourished (p<0.01). ROC analysis indicated that BMI, Barthel Index, Lawton–Brody Scale, Rivermead Mobility Index, and FaB Scale had statistically significant diagnostic performance in distinguishing nutritional status (p=0.014, p<0.001, p<0.001, p=0.004, and p=0.009, respectively). Conclusion: The findings demonstrate that good nutritional status in older adults is a key determinant for maintaining daily living activities, enhancing mobility, and reducing fall risk. Therefore, regular evaluation of nutritional and functional status in older adults within primary care services is essential to support healthy aging and prevent fall-related complications.
Benzer Tezler
- Kayseri'de yaşayan altmış beş yaş ve üzeri bireylerde beslenme ile günlük yaşam aktiviteleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Assessment of relationship between nutrition and activities of daily living in individuals living in Kayseri of ages sixty five and over
YUSUF KIRIŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
Aile HekimliğiErciyes ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA MÜMTAZ MAZICIOĞLU
- İnme geçiren yaşlı hastalarda disfaji ve malnütrisyon durumunun değerlendirilmesi
Evaluation of dysphagia and malnutrition status in elderly patients with stroke
DÖNDÜ GÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
İç HastalıklarıSivas Cumhuriyet Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA ÖZKAN TUNCAY
- Tip 2 diabetes mellitusu bulunan geriatrik bireylerin fiziksel fonksiyon, yaşam kalitesi, günlük yaşam aktivitelerinin değerlendirilmesi ve beslenme ile ilişkilendirilmesi
Assessment of physical funcion, quality of life, daily life activities of geiatric individuals with type 2 diabetes mellitus and their relationship with nutrition
MUSTAFA CEMALİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Fizyoterapi ve RehabilitasyonHacettepe ÜniversitesiFizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZAFER ERDEN
- Toplumda ve huzurevinde yaşayan yaşlı bireylerin diyet antioksidan kapasitesi, kırılganlık ve beslenme durumu
Dietary antioxidant capacity, frailty and nutritional status of elderly individuals living in the community and in old age home
ÖMER TURAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Medipol ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ VOLKAN ÖZKAYA
- Kıbrıs Gazimağusa'da yaşayan yaşlı bireylerin yaşam tarzı, beslenme alışkanlıkları ve beslenme durumlarının değerlendirilmesi
Situation assessment of the elderly in Cyprus, famagusta in terms of lifestyle, eating habits and nutritional status
MUSTAFA HOCA
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. PERİM FATMA TÜRKER