Instagram kullanımının beyin çürümesi üzerindeki etkisi ve dijital minimalizmin bir çözüm önerisi olarak değerlendirilmesi
The impact of instagram use on brain rot and the evaluation of digital minimalism as a proposed solution
- Tez No: 1020174
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GONCA UNCU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İletişim Bilimleri, Communication Sciences
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Radyo, Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Görsel İletişim ve Dijital Medya Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, yoğun İnstagram kullanımının beyin çürümesi üzerindeki etkilerini inceleyerek“beyin çürümesi”kavramını detaylıca değerlendirmeyi ve dijital minimalizmin bu olumsuzlukları azaltmada bir çözüm önerisi olup olmadığını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Günümüzde tüm sosyal medya mecraları, özellikle İnstagram, kullanıcılara sunduğu kesintisiz içerik akışı ve bunun getirdiği hızlı tüketim yapısı ile bireylerin dikkat, odaklanma ve bilgi işleme süreçlerini doğrudan etkileyen önemli bir dijital ortam olmuştur. Bu bağlamda araştırma, sosyal medya kullanımının bireylerin zihinsel süreçleri üzerindeki etkilerini anlamak ve çözüm önerilerini değerlendirmek açısından önem taşımaktadır. Araştırmanın temel problemi, yoğun İnstagram kullanımının bireylerde“beyin çürümesi”olarak tanımlanan olumsuzluklara yol açıp açmadığı ve dijital minimalizmin bu süreçte bir çözüm olup olmadığıdır. Bu doğrultuda araştırmanın temel sorusu, ''dijital minimalizm pratikleri yoğun İnstagram kullanımının neden olduğu beyin çürümesini azaltır mı? şeklinde belirlenmiştir. Araştırma, nitel araştırma yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Veri toplama sürecinde ise derinlemesine mülakat tekniği kullanılmıştır. Araştırma evrenini farklı yaş gruplarından bireyler oluşturmakta olup, örneklem maksimum çeşitlilik ilkesine dayanarak toplam 12 katılımcıdan meydana gelmektedir. Katılımcılara yarı yapılandırılmış sorular yöneltilmiştir. Katılımcılarla yapılan görüşmeler sonucunda elde edilen veriler tematik analiz yöntemi ile çözümlenmiştir. Katılımcıların benzer ifadeleri kodlanarak betimsel bir yaklaşımla yorumlanmış; belirli temalar altında toplanmıştır. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı kapsamında en güçlü yöntemlerden biri olan fenomenoloji (olgubilim) deseniyle yürütülmüştür. Fenomenoloji, bireylerin belirli bir olguya ilişkin deneyimlerini ve bu deneyimlere yükledikleri anlamları ortaya çıkarmayı amaçlayan bir araştırma desenidir. (Yıldırım ve Şimşek, 2021). Elde edilen bulgular, İnstagram kullanımının özellikle yoğun kullanım durumunda zaman algısında bozulma, dikkat süresinde kısalma ve odaklanma güçlüğü gibi etkiler yarattığını ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, bu etkilerin tüm bireylerde aynı seviyede görülmediği, kullanım süresi ve bireysel kontrol gibi farklı etkenlere göre değiştiği belirlenmiştir. Ayrıca katılımcıların bir kısmı dijital minimalizmi, sosyal medya kullanımını azaltma veya kullanım alışkanlıklarını daha bilinçli hale getirme açısından potansiyel bir çözüm olarak değerlendirmiştir. Toparlayacak olursak; bu çalışma, İnstagram kullanımının beyin çürümesi üzerindeki etkilerine dair eleştirel bir bakış açısı sunarken, dijital minimalizmin bu etkileri azaltmada önemli bir yaklaşım olabileceğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the effects of intensive Instagram use on brain rot, to provide a comprehensive evaluation of the concept of“brain rot,”and to determine whether digital minimalism can serve as a solution for reducing these negative effects.Today, social media platforms, particularly Instagram, have become significant digital environments that directly influence individuals' attention, concentration, and information-processing processes through their continuous flow of content and rapid consumption structure. In this context, the study is important in terms of understanding the effects of social media use on individuals' cognitive processes and evaluating possible solutions. The main problem of this study is whether intensive Instagram use leads to negative effects in individuals that can be described as“brain rot”and whether digital minimalism can serve as a solution to this issue. Accordingly, the primary research question of the study was formulated as follows:“Can digital minimalism practices reduce the brain rot caused by intensive Instagram use?”. The research was conducted using a qualitative research approach. Data were collected through the in-depth interview technique. The study population consisted of individuals from different age groups, and the sample was composed of 12 participants selected according to the principle of maximum variation. Semi-structured questions were directed to the participants. The data obtained from the interviews were analyzed using thematic analysis. Similar participant statements were coded and interpreted through a descriptive approach, and the findings were grouped under specific themes. The study was designed within the framework of the phenomenological research design, which is considered one of the most effective approaches in qualitative research. Phenomenology aims to explore individuals' experiences regarding a particular phenomenon and the meanings they attribute to those experiences (Yıldırım & Şimşek, 2021). The findings reveal that Instagram use, particularly when intensive, may lead to effects such as distortion in time perception, shortened attention span, and difficulties in maintaining focus. However, these effects were not observed at the same level among all participants and were found to vary depending on factors such as duration of use and individual self-control. In addition, some participants evaluated digital minimalism as a potential solution for reducing social media use and promoting more conscious usage habits. In conclusion, this study provides a critical perspective on the effects of Instagram use on brain rot and suggests that digital minimalism may represent an important approach for mitigating these effects.
Benzer Tezler
- Dijital halkla ilişkiler kapsamında sağlıkta şiddet başlıklı Instagram paylaşımlarının analizi
Violence in health within the scope of digital public relations analysis of Instagram hashtags
SERRA KOÇAK ALGÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Halkla İlişkilerİstanbul Aydın ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYTEN ÖVÜR
- Sosyal medyadaki beslenme ile ilgili haber ve paylaşımların yetişkin bireylerin yeme tutum ve davranışlarına etkisi
The effect of the news and the contents about nutrition on social media on adults' eating attitudes and behaviors
SİMGE SİPAHİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Bilgi ÜniversitesiDR. ÖĞR. ÜYESİ BİRSEN DEMİREL
- Adölesanlarda instagram bağımlılığı ve yeme tutumu arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between instagram addiction and eating attitudes in adolescents
YASİN BAĞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiAtatürk ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YASEMİN ÇAYIR
- Sosyal medya ve yönlendirici iletişim: Manipülasyon ve dezenformasyon bağlamında Instagram'da mülteciler ve göçmenlerle ilgili paylaşımların analizi
Social media and influencing opinion: An analysis of posts about refugees and migrants on Instagram in the context of manipulation and disinformation
EMİRHAN ÇELİKEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
İletişim BilimleriFırat Üniversitesiİletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YUNUS NAMAZ
- Ulusal ve uluslararası çevreci sivil toplum kuruluşlarının diyalogsal halkla ilişkiler bağlamında sosyal medya kullanımına ilişkin karşılaştırmalı bir inceleme
A comparative analysis on the usage of social media in the context of dialogical public relations of national and international environmentalist ngos
OYA ALTAR YAVUZ
Doktora
Türkçe
2022
Halkla İlişkilerEge ÜniversitesiHalkla İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FÜSUN TOPSÜMER