Demokrat Parti ve Anavatan Partisi iktidarlarında hegemonya mücadelesinin karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi
A comparative evaluation of the struggle for hegemony during the Democratic Party and Motherland Party governments
- Tez No: 1020221
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FUNDA KEMAHLI GARİPOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Siyasal Bilimler, Political Science
- Anahtar Kelimeler: Hegemonya, Gramsci, Althusser, Liberalizm, Neoliberalizm, Demokrat Parti, Anavatan Partisi, Rıza Üretimi, Neo-liberalizm, Hegemony, Gramsci, Althusser, Liberalism, Neoliberalism, Democrat Party, Motherland Party, Cultural Hegemony, Production of Consent, Neo-liberalism, Consent manufacturing
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Türkiye'de Demokrat Parti (1950–1960) ve Anavatan Partisi (1983–1991) iktidarlarını, temel olarak Antonio Gramsci'nin hegemonya kuramı çerçevesinde incelemeyi; Louis Althusser'in Devletin İdeolojik Aygıtları (DİA) yaklaşımından ise tamamlayıcı bir kuramsal perspektif olarak yararlanmayı amaçlamaktadır. Çalışmanın temel amacı, siyasi otoritenin hem iktisadi ve siyasi düzlemde hem de kültürel ve ideolojik zeminde rıza inşa ederken, eğitim, din, medya ve kültür gibi ideolojik aygıtlar aracılığıyla toplumsal rızayı nasıl ürettiği ve hegemonik düzeni nasıl oluştuğunu ortaya koymaktır Bu çerçevede Demokrat Parti dönemi, geleneksel norm ve değerler, millî irade ve demokratikleşme ekseninde oluşan liberal hegemonik yapı olarak yorumlanmıştır. Anavatan Partisi dönemi ise bireyselleşme, piyasa ekonomisi, tüketim toplumu ve medya odaklı söylemler üzerinden yapılandırılan neoliberal bir hegemonik sistem olarak değerlendirilmiştir. Karşılaştırmalı inceleme neticesinde, Demokrat Parti döneminde rızanın daha çok demokratik katılım, ortak kimlik ve kültürel kodlar üzerinden inşa edildiği; Anavatan Partisi döneminde ise piyasa ile bütünleşme, bireysel performans ve tüketim kültürü ekseninde yeniden oluşturulduğu saptanmıştır. Bu değişim, Türkiye'de liberal hegemonya yapısından neoliberal hegemonya yapısına dönüşümü ve Althusser'in yaklaşımı üzerinden devlet ideolojik aygıtlarının yeni hegemonik sistemi yeniden üretecek şekilde yapılandırıldığını göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This thesis aims to examine the Democrat Party (1950–1960) and the Motherland Party (1983–1991) governments in Türkiye primarily within the framework of Antonio Gramsci's theory of hegemony, while drawing on Louis Althusser's theory of Ideological State Apparatuses (ISAs) as a complementary theoretical perspective. The primary objective of the study is to analyze how political authority constructs hegemony not only through economic and political mechanisms but also by generating social consent through ideological apparatuses such as education, religion, the media, and culture. Within this framework, the Democratic Party period is interpreted as a liberal hegemonic order shaped by traditional norms and values, the principle of national will, and democratization. In contrast, the Motherland Party period is evaluated as a neoliberal hegemonic order structured around individualization, the market economy, consumer culture, and media-oriented discourses. The comparative analysis demonstrates that during the Democratic Party era, consent was predominantly constructed through democratic participation, a shared national identity, and cultural values, whereas during the Motherland Party period it was reconstructed through market integration, individual performance, and consumer culture. This transformation reflects the transition from a liberal hegemonic order to a neoliberal hegemonic order in Turkey.
Benzer Tezler
- Siyasi partiler ve kayırmacılık Türkiye örneği: 1923-2002
Political parties and clientelism: The case of Turkey 1923-
DOĞAN CAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Siyasal BilimlerAltınbaş ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DİĞDEM SOYALTIN COLLELLA
- Türkiye'de tek parti iktidarı dönemlerinde toplumsal kimliğin yeniden inşası çalışmaları (Ak Parti örneği)
The reconstruction of social identity during one party governments in Turkey (The Ak Parti case)
RAMAZAN SAİM DALBAY
Doktora
Türkçe
2018
Siyasal BilimlerSüleyman Demirel ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAZMİ AVCI
- 70'li yıllardan 28 Şubat'a Türkiye'de sağ muhafazakar siyasetin tarihsel süreci
The historical process of right conservative politics in Türkiye from the 70s to February 28
AHMET ALPASLAN ATMACA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Tarihİstanbul Topkapı ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ENVER EMRE ÖCAL
- Türk siyasal kültüründe devlet algısı ve Türkiye'de“liberal”siyasal partilerin devlete bakışı: Demokrat Parti ve Anavatan Partisi örneği
State perception in Turkish political culture and overview of the state of liberal political parties in Turkey: Demokrat Party and Anavatan Party examples
NESLİŞAH YAKUPÇEBİOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Kamu YönetimiKaradeniz Teknik ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜSEYİN BAL
- Türkiye'de muhafazakârlığın dönüşümü: Demokrat Parti (DP), Adalet Partisi (AP), Anavatan Partisi (ANAP) ve Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) örnekleri
The transformation of conservatism in Turkey: Examples of the Democratic Party (DP), the Justice Party (AP), the Motherland Party (ANAP) and the Justice and Development Party (AKP)
ZELİHA SEBİL SARIKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Kamu YönetimiNiğde Ömer Halisdemir ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLIHAN ÇOBAN BALCI