Moda filmlerinin deneyimsel pazarlama ve sosyokültürel göstergeler açısından ilişkisinin incelenmesi
An examination of the relationship between fashion films, experiential marketing and socio-cultural indicators
- Tez No: 1020228
- Danışmanlar: PROF. DR. BİRSEN ÇİLEROĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Giyim Endüstrisi, Clothing Industry
- Anahtar Kelimeler: Moda filmi, deneyimsel pazarlama, sosyokültürel göstergeler, marka deneyimi, kültürel temsil, Deneyim Piramidi Modeli, Fashion film, experiential marketing, socio-cultural indicators, brand experience, cultural representation, Experience Pyramid Model
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Moda Tasarımı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Moda Tasarımı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, moda filmlerinde yer alan deneyimsel pazarlama unsurları ile sosyokültürel göstergeler arasındaki ilişkiyi incelemektir. Dijitalleşme ile birlikte moda markalarının iletişim biçimleri dönüşmüş; moda filmleri, ürün tanıtımının ötesine geçen, estetik, anlatısal ve kültürel anlamlar üreten görsel-işitsel bir form hâline gelmiştir. Bu bağlamda çalışma, moda filmlerini yalnızca reklam ya da sanatsal görsel içerik olarak değil; marka deneyimi, kültürel temsil, kimlik inşası ve değer aktarımının kesişiminde yer alan çok katmanlı bir iletişim alanı olarak ele almaktadır. Araştırmada sıralı keşfedici karma yöntem tasarımı kullanılmıştır. İlk aşamada literatürden hareketle moda filminin kimlik bilgileri, deneyimsel pazarlama unsurları ve sosyokültürel göstergeler kategorilerinden oluşan bir ölçme aracı geliştirilmiştir. İkinci aşamada ise bu ölçme aracı aracılığıyla 2008-2022 yılları arasında moda film festivallerinde birincilik ödülü almış 202 moda filmi analiz edilmiştir. Araştırmanın örneklemini İstanbul, Milano, Berlin, Londra, Paris, Amerika/La Jolla ve Barselona'da düzenlenen moda film festivallerinde birincilik ödül almış filmler oluşturmaktadır. Elde edilen veriler SPSS programı ile frekans ve ki-kare analizlerine tabi tutulmuştur. Araştırma bulguları, moda filmlerinde en baskın deneyimsel pazarlama unsurunun duyusal deneyim olduğunu göstermiştir. Bununla birlikte moda filmlerinin yalnızca görsel ve işitsel haz üretmediği; duygusal, düşünsel, davranışsal ve ilişkisel deneyim boyutlarını da içerdiği belirlenmiştir. Kültürel kimlik ve hayat tarzı göstergelerinin deneyimsel pazarlama unsurlarıyla ilişkili olması, moda filmlerinin izleyiciye yalnızca ürün ya da koleksiyon sunmadığını; belirli bir kimlik, yaşam biçimi ve kültürel atmosfer önerdiğini ortaya koymuştur. Çalışmada evrensel değerler içinde özellikle aidiyet ve mutluluk değerlerinin deneyim boyutlarıyla ilişkili olduğu görülmüştür. Bu sonuç, moda filmlerinde marka ile izleyici arasındaki bağın yalnızca estetik beğeni üzerinden değil, duygusal yakınlık, sosyal aidiyet ve değer ortaklığı üzerinden kurulduğunu göstermektedir. Arketipsel yapı ve olay örgüsü bakımından elde edilen bulgular ise moda filmlerinin anlam üretiminde mitolojik, sembolik ve anlatısal kalıpların önemli bir işleve sahip olduğunu ortaya koymuştur. Buna karşılık güzellik unsurunun deneyim üretiminde tek başına belirleyici olmaması, moda filmlerinin yalnızca estetik yüzey ya da görsel çekicilik üzerinden açıklanamayacağını göstermektedir. Araştırma sonucunda moda filmlerinde deneyim üretiminin katmanlı bir yapı gösterdiği belirlenmiş ve bu doğrultuda Deneyim Piramidi Modeli geliştirilmiştir. Modele göre moda filmlerinde deneyim; sosyokültürel göstergeler üzerine kurulmakta, evrensel değerlerle duygusal olarak güçlenmekte ve arketip ile olay örgüsü aracılığıyla anlatısal bir sahnelemeye dönüşmektedir. Bu yapı, moda filmini yalnızca ürün vitrini olmaktan çıkararak kültürel anlam, kimlik ve deneyim üreten stratejik bir anlatı formu olarak konumlandırmaktadır. Sonuç olarak bu çalışma, moda filmlerinin çağdaş moda iletişiminde estetik içerikler değil, deneyim mimarileri olarak değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Moda filmi, markanın kültürel konumunu, değer dünyasını ve kimlik önerisini görünür kılan; izleyiciyle duygusal, sembolik ve ilişkisel bağ kuran disiplinler arası bir iletişim formudur. Bu yönüyle araştırma, moda filmi literatürüne deneyimsel pazarlama ve sosyokültürel göstergeler arasındaki ilişkiyi sistematik biçimde açıklayan kavramsal ve yöntemsel bir katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this research is to examine the relationship between experiential marketing elements and socio-cultural indicators in fashion films. With digitalization, the communication practices of fashion brands have transformed, and fashion films have become an audiovisual form that goes beyond product promotion by producing aesthetic, narrative, and cultural meanings. In this context, the study approaches fashion films not merely as advertisements or artistic visual content, but as a multilayered field of communication situated at the intersection of brand experience, cultural representation, identity construction, and value transmission. A sequential exploratory mixed-methods design was employed in the research. In the first stage, based on the literature, a measurement instrument was developed consisting of categories related to the identifying information of fashion films, experiential marketing elements, and socio-cultural indicators. In the second stage, 202 fashion films that received first-place awards at fashion film festivals between 2008 and 2022 were analyzed through this measurement instrument. The sample of the research consists of first-place award-winning films from fashion film festivals held in Istanbul, Milan, Berlin, London, Paris, America/La Jolla, and Barcelona. The data obtained were analyzed using frequency and chi-square analyses through the SPSS program. The research findings indicate that the most dominant experiential marketing element in fashion films is sensory experience. However, it was also determined that fashion films do not merely produce visual and auditory pleasure; they also include emotional, cognitive, behavioral, and relational dimensions of experience. The relationship between cultural identity and lifestyle indicators and experiential marketing elements reveals that fashion films do not simply present a product or collection to the viewer, but also propose a particular identity, lifestyle, and cultural atmosphere. The study found that among universal values, especially belonging and happiness are associated with the dimensions of experience. This result shows that the bond between the brand and the viewer in fashion films is established not only through aesthetic appreciation, but also through emotional closeness, social belonging, and shared values. The findings regarding archetypal structure and plot indicate that mythological, symbolic, and narrative patterns have an important function in the production of meaning in fashion films. In contrast, the fact that the element of beauty is not solely decisive in experience production demonstrates that fashion films cannot be explained only through aesthetic surface or visual appeal. As a result of the research, it was determined that experience production in fashion films displays a layered structure, and accordingly, the Experience Pyramid Model was developed. According to this model, experience in fashion films is built upon socio-cultural indicators, emotionally strengthened through universal values, and transformed into narrative staging through archetypes and plot. This structure positions the fashion film not merely as a product showcase, but as a strategic narrative form that produces cultural meaning, identity, and experience. In conclusion, this study reveals that fashion films should be considered not as aesthetic content in contemporary fashion communication, but as experience architectures. Fashion film is an interdisciplinary form of communication that makes visible the cultural positioning, value world, and identity proposition of the brand, while establishing emotional, symbolic, and relational bonds with the viewer. In this respect, the research offers a conceptual and methodological contribution to the fashion film literature by systematically explaining the relationship between experiential marketing and socio-cultural indicators.
Benzer Tezler
- Magnetooptical materials and device architectures for ultrafast light modulation
Ultra hızlı ışık modülasyonu için manyetooptik malzemeler ve cihaz mimarileri
SOHEILA KHARRATIAN
Doktora
İngilizce
2020
Mühendislik BilimleriKoç ÜniversitesiMalzeme Bilimi ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAKAN ÜREY
- Designing corrosion‐resistant HEAs using machine learning and fabricating corrosion‐resistant hea thin films through controlled coating conditions for biomedical applications.
Makine öğrenmesi yöntemleriyle korozyona dayanikli yüksek entropili alaşimlarin (HEA) tasarlanmasi ve kaplama koşullari optimize edilmiş korozyona dayanikli HEA ince filmlerinin biyomedikal uygulamalara yönelik üretilmesi
AZIZEH HOSSEINJANY
Doktora
İngilizce
2025
Makine MühendisliğiKoç ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DEMİRCAN CANADİNÇ
- Fotovoltaik uygulamalar için CZTS (Cu2SnZnS4) ince filmlerin sentezi ve karakterizasyonu
Synthesis and characterization of CZTS (Cu2SnZnS4) thin films for photovoltaic applications
ALİ RIZA YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
EnerjiHacettepe ÜniversitesiNanoteknoloji ve Nanotıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULLAH CEYLAN
- Crystallization kinetics of polycaprolactone (PCL)-clay composite films with oleic acid/and glycerol mono oleate additives and product properties
Oleik asit/ ve gliserol mono oleat katkılı polikaprolakton (PCL)-kil kompozit filmlerin kristalizasyon kinetiği ve ürün özellikleri
TANSEL KAHRAMAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2013
Kimya MühendisliğiEge ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERAP CESUR
PROF. DR. DEVRİM BALKÖSE
- Fractal morphology of water on chromium-oxide thin films
Suyun krom-oksit ince filmi üzerindeki fraktal morfolojisi
KIVANÇ ESAT
Yüksek Lisans
İngilizce
2013
Fizik ve Fizik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiFizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. OĞUZHAN GÜRLÜ