Green growth performance across countries: An MCDM-based assessment with policy implications for sustainable finance
Ülkeler arasında yeşil büyüme performansı: Sürdürülebilir finans için politika çıkarımları ile MCDM temelli bir değerlendire
- Tez No: 1020227
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÖKHAN ÖZKAYA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Yeşil Büyüme, Sürdürülebilir Finans, Çok Kriterli Karar Verme (MCDM), Green Growth, Sustainable Finance, Multi-Criteria Decision Making (MCDM)
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İşletme Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Son yıllarda, çevresel kısıtlamalara uyum sağlarken ekonomik büyümeyi hedefleyen yeşil büyüme, Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerine ulaşmak için temel politika çerçevelerin-den biri haline gelmiştir. Yeşil performansı değerlendirmek amacıyla çeşitli göstergelerin kullanımı artmış olsa da, özellikle ülkeler ve kıtalar arasında yapısal benzerliklerin ve farklılıkların çok boyutlu olarak değerlendirilmesine yönelik karşılaştırmalı çalışmalar sınırlı kalmaktadır. Bu çalışmanın amacı, ülkelerin ve kıtaların yeşil büyüme alanındaki performansını incelemek ve karşılaştırmaktır. Bu çalışma, Yeşil Büyüme Endeksi Raporu'ndan elde edilen verilere dayanmaktadır ve İnsan Gelişme Endeksi'ne (İGE 2025) göre seçilen Asya, Avrupa, Afrika ve Amerika kıtalarından toplam40 ülkeyi kapsamaktadır. İGE'nin çalışmada analitik bir değişken olarak dahil edilmediği ve yalnızca örneklem seçimi için bir kriter olarak kullanıldığı be-lirtilmelidir. Metodolojik olarak, Çok Kriterli Karar Verme (MCDM) çerçevesi ben-imsenmiştir. Yeşil Büyüme Endeksi kriterlerinin objektif ağırlıklarını belirlemek amacıyla CRITIC (Kriterler Arasındaki Korelasyon Yoluyla Kriter Önemi) yöntemi kullanılmıştır. Ardından, ülkeleri ve kıtaları Yeşil Büyüme Endeksi performanslarına göre sıralamak için PROMETHEE yöntemi uygulanmıştır. Ayrıca, ülkeleri homojen gruplara ayırmak ve sınıflandırmak için kümeleme analizi kullanılmıştır. Genel olarak, sonuçlar ülkeler ve kıtalar arasında yeşil büyüme performansında açısından önemli bir heterojenlik olduğunu göstermektedir. Aslında, benzer gelişmişlik düzeylerine sahıp ülkelerin, yeşil büyüme sonuçlarında mutlaka benzer performans göstermemektedir. Ayrıca, kıtasal kalıplar kıta içindeki önemli farklılıkları yeterince yansıtmamaktadır. Son olarak, bu çalışma, yeşil büyüme literatürünü geliştirmek için gelişmiş MCDM teknikle-rini ülke ve kıtalar arası analizlerle bütünleştirmektedir. Bulgular, yeşil büyüme perfor-mansının ulusal ve bölgesel düzeylerde sürdürülebilir finans stratejilerini nasıl bilg-ilendirebileceğine dair politika açısından ilgili analitik çıkarımlar sunmakta ve politika yapıcılar için bölgesel koşullara uygun, yeşil büyüme ile uyumlu bir strateji geliştirmek için değerli bir rehber sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
In recent years, green growth- aimed at achieving economic growth while adapting to environmental constraints- has become one of the key policy frameworks for attaining the Sustainable Development Goals. Although the use of various indicators to assess green performance has increased, comparative studies remain limited, particularly in the field of multidimensional assessments of structural similarities and differences across countries and continents. The aim of this study is to examine and compare the performance of coun-tries and continents in the field of green growth. This study is based on data from the Green Growth Index Report and includes 40 countries from each continent- Asia, Europe, Africa, and the Americas- were selected based on the Human Development Index (HDI 2025). It should be noted that HDI was not included as an analytical variable in the study and was used solely as a criterion for sample selection. Methodologically, a Multi-Criteria Decision-Making (MCDM) framework was adopted. The CRITIC (Criteria Importance through Correlation Between Criteria) method was employed to determine the objective weights of the Green Growth Index criteria. The PROMETHEE method was then used to rank countries and continents based on their Green Growth Index performance. In addition, cluster analysis was used to group and classify countries into homogeneous groups. Overall, the results indicate significant heterogeneity in green growth performance across countries and continents. In fact, countries at similar levels of development do not necessarily perform similarly in green growth outcomes. Furthermore, continental pat-terns do not capture significant intra-continental differences. Finally, this study integrates advanced MCDM techniques with cross-country and cross-continental analyses to ad-vance the green growth literature. The findings provide policy-relevant analytical insights into how green growth performance can inform sustainable finance strategies at the na-tional and regional scales, offering valuable guidance for policymakers to develop a green growth-aligned strategy tailored to the region's circumstances.
Benzer Tezler
- Deniz taşımacılığında liman performansı ve yeşil lojistik
Port performance and green logistics in maritime transportation
KEREM ÖZGER
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
UlaşımMilli Savunma ÜniversitesiSavunma Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ARZU UĞURLU KARA
- An empirical analysis of green technology diffusion and climate change adaptation on green growth
Yeşil teknoloji yayılımı ve iklim değişimi adaptasyonunun yeşil büyüme üzerine ampirik bir analizi
BÜŞRA AĞAN
Doktora
İngilizce
2023
EkonomiDokuz Eylül Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YEŞİM ÜÇDOĞRUK GÜREL
- Yeşil lojistik uygulamalarının sürdürülebilirlik performansına etkilerinin incelenmesi: Lojistik sektörü uygulaması
Examining the effects of green logistics practices on sustainability performance: Logistics industry application
İMGE BENAY SİVUK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYBERK SOYER
- Sürdürülebilir satınalma ve yeşil lojistiğin sürdürülebilir tedarik zincirine katkıları; Panel veri analizi
The contributions of sustainable procurement and green logistics to the sustainable supply chain; Panel data analysis
ÇAĞLAR YAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
İşletmeAydın Adnan Menderes Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN ŞENKAYAS
- Techno-economic analysis of onshore and offshore wind farms in Türkiye
Türkiye'deki karasal ve denizüstü rüzgar santrallerinin tekno-ekonomik analizi
SAMET ERGİŞİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Enerjiİstanbul Teknik ÜniversitesiEnerji Bilimi ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖNDER GÜLER