Opiyat kullanım bozukluğu olan bireylerde mindfulness temelli bilişsel terapi programının (MBCT) öz şefkat, öfke kontrolü ve intihar düşüncesine etkisi
The effect of a mindfulness-based cognitive therapy (MBCT) program on self-compassion, anger management, and suicidal thoughts in individuals with opioid use disorder
- Tez No: 1020229
- Danışmanlar: PROF. DR. FUNDA KAVAK BUDAK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: İntihar düşüncesi, MBCT, Opiyat kullanım bozukluğu, Öfke kontrolü, Öz şefkat, Psikiyatri hemşireliği, Analjezikler-opioid, Bilinçli farkındalık, Opiyatlar, Psikiyatrik hemşirelik, Anger control, MBCT, Opioid use disorder, Psychiatric nursing, Self-compassion, Suicidal ideation, Analgesics-opioid, Mindfulness
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İnönü Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırma, mindfulness temelli bilişsel terapi programının opiyat kullanım bozukluğu olan bireylerde öz şefkat, öfke kontrolü ve intihar düşüncesi üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metot: Araştırma, ön test-son test kontrol gruplu randomize kontrollü deneysel tasarımda yürütülmüş olup, Turgut Özal Tıp Merkezi Psikiyatri Polikliniği'nde Ekim 2024–Ocak 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini opiyat kullanım bozukluğu tanısı alan toplam 60 birey oluşturmuş, katılımcılar randomizasyon yöntemiyle deney (n=30) ve kontrol (n=30) gruplarına atanmıştır. Veriler Tanıtıcı Özellikler Formu, Kontrol Altına Alınmış Öfke Ölçeği, Öz Şefkat Ölçeği Kısa Formu ve İntihar Düşüncesi Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Deney grubuna rutin tedaviye ek olarak dört hafta boyunca haftada iki oturum şeklinde toplam sekiz oturumdan oluşan MBCT programı uygulanmış, kontrol grubuna yalnızca rutin tedavi sürdürülmüştür. Verilerin analizinde SPSS 25.0 programı kullanılmış; tanımlayıcı istatistikler, ki-kare testi, bağımlı gruplarda t testi ve ANCOVA analizleri yapılmıştır. Bulgular: Araştırma sonucunda, deney grubunda Öz Şefkat Ölçeği puanlarının anlamlı düzeyde arttığı, Kontrol Altına Alınmış Öfke Ölçeği puanlarının yükseldiği ve İntihar Düşüncesi Ölçeği puanlarının anlamlı düzeyde azaldığı belirlenmiştir (p<0,05). Kontrol grubunda ise Kontrol Altına Alınmış Öfke Ölçeği, Öz Şefkat Ölçeği ve İntihar Düşüncesi Ölçeği ön test ve son test puanları arasında anlamlı fark saptanmamıştır (p>0,05). Sonuç: MBCT'nin opiyat kullanım bozukluğu olan bireylerde öz şefkati artırdığı, öfke kontrolünü geliştirdiği ve intihar düşüncesini azalttığı belirlenmiştir. Bu doğrultuda, opiyat kullanım bozukluğu tedavisinde farmakolojik yaklaşımlara ek olarak psikososyal müdahalelerin uygulanmasının yararlı olabileceği sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
Aim: This study was conducted to determine the effect of Mindfulness-Based Cognitive Therapy on self-compassion, anger control, and suicidal ideation in individuals with Opioid Use Disorder. Materials and Method: The study was conducted using a single-blind, pre-test-post-test control group randomized controlled experimental design and took place at the Turgut Özal Medical Center Psychiatry Outpatient Clinic between October 2024 and January 2026. The sample of the study consisted of a total of 60 individuals diagnosed with opioid use disorder, and participants were assigned to the experimental (n=30) and control (n=30) groups using the randomization method. Data were collected using the Descriptive Characteristics Form, Controlled Anger Scale, Self-Compassion Scale Short Form, and Suicidal Ideation Scale. In addition to routine treatment, the experimental group received the MBCT program consisting of a total of eight sessions, two sessions per week for four weeks, while only routine treatment was maintained in the control group. SPSS 25.0 program was used in the analysis of the data; descriptive statistics, chi-square test, dependent groups t-test, and ANCOVA analyses were performed. Results: The results of the study demonstrated that, in the experimental group, scores on the Self-Compassion Scale increased significantly, scores on the Controlled Anger Scale increased, and scores on the Suicidal Ideation Scale decreased significantly (p < 0.05). In the control group, no statistically significant differences were found between pre-test and post-test scores on the Controlled Anger Scale, Self-Compassion Scale, or Suicidal Ideation Scale (p > 0.05). Conclusion: It was determined that MBCT increased self-compassion, improved anger control, and reduced suicidal ideation in individuals with opioid use disorder. Accordingly, it was concluded that implementing psychosocial interventions in addition to pharmacological approaches may be beneficial in the treatment of opioid use disorder.
Benzer Tezler
- Opiyat kullanım bozukluğu olan bireylerde kişilerarası iletişim yetkinlikleri ve başa çıkma tutumları arasındaki ilişki
Interpersonal communication competencies and coping attitudes inindividuals with opioid use disorder
ESRA TUSUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiPsikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BELGİN VAROL
- Madde kullanım bozukluğu olan/olmayan bireylerde kardeş ilişkisi, psikolojik dayanıklılık ve ilişkilerle ilgili bilişsel çarpıtmalar
Relationships between sibling relationships, psychological endurance and cognitive distortions related to relationships in individuals with and without substance use disorder
KÜBRA ÇATALBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
PsikolojiHasan Kalyoncu ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET DİNÇ
- Remisyonda opiyat kullanım bozukluğu olan hastalarda bağımlılık profili ve lipit parametreleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between addiction profile and lipid parameters in patients with opioid use disorder in remission
MUHAMMED YUSUF KELEŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriSağlık BakanlığıRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MELTEM DERYA ŞAHİN
UZMAN GÜNEŞ DEVRİM KICALI
- Opiat kullanım bozukluğu tanısı olan hastalarda içselleştirilmiş damgalanma ile özkıyım riski arasındaki ilişkide anksiyete, depresyon ve somatizasyonun aracılığı
The relationship between internalized stigmatization and suicide risk in opiate use disorder patients and the modulation of somatization, depression and anxiety
ÖZGÜR AYCAN AKDUR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜSEYİN GÜLEÇ
DR. ERKAL ERZİNCAN
- Opioid kullanım bozukluğu tanılı hastalardadamgalanma, benlik saygısı ve cinsel işlevbozukluğu arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between stigma, self-esteem, and sexual dysfunction in patients with opioid use disorder
SHUKRULLAH NIAZI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriSakarya ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET BÜLENT YAZICI