BİST Sürdürülebilirlik Endeksi ile yeşil finans göstergeleri arasındaki ilişkilerin analizi
Analysis of the relationships between the BIST Sustainability Index and green finance indicators
- Tez No: 1020268
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA AY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilir Finans, BIST Sürdürülebilirlik Endeksi, Karbon Fiyatları, Temiz Enerji Endeksi, VAR Modeli, Granger Nedensellik Analizi, Sustainable Finance, BIST Sustainability Index, Carbon Prices, Clean Energy Index, VAR Model, Granger Causality Analysis
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Muhasebe Finansman Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sürdürülebilirlik ve yeşil finans uygulamaları, son yıllarda finansal piyasaların gelişiminde önemli bir rol oynamaktadır. Özellikle karbon piyasaları, sürdürülebilirlik endeksleri ve temiz enerji yatırımları arasındaki ilişkilerin incelenmesi sürdürülebilir finans literatüründe giderek önem kazanmaktadır. Bu çalışmanın amacı, BIST Sürdürülebilirlik Endeksi (XUSRD), BIST 100 Endeksi (XU100), USD/TRY döviz kuru, karbon fiyatları (CARBON) ve S&P Global Clean Energy Endeksi (SPGTCLEN) arasındaki ilişkileri incelemektir. Çalışmada, 2015M1–2025M12 dönemine ait aylık veriler kullanılmış; değişkenler arasındaki ilişkiler Johansen eşbütünleşme testi, VAR modeli, Granger nedensellik analizi, etki-tepki analizi ve varyans ayrıştırması (FEVD) yöntemleriyle analiz edilmiştir. Johansen eşbütünleşme testi sonuçları, değişkenler arasında uzun dönemli bir eşbütünleşme ilişkisinin varlığına ilişkin güçlü ve tutarlı istatistiksel kanıt sunmamıştır. Granger nedensellik analizi, USD/TRY döviz kurundan BIST Sürdürülebilirlik Endeksi ve BIST 100 Endeksi'ne doğru anlamlı nedensellik ilişkileri bulunduğunu göstermektedir. Ayrıca karbon fiyatlarından sürdürülebilirlik göstergelerine yönelik sınırlı düzeyde nedensellik ilişkileri belirlenmiştir. Etki-tepki analizi ve varyans ayrıştırması sonuçları, şok etkilerinin zamanla azaldığını ve değişkenlerin öngörü hata varyanslarının büyük ölçüde kendi şokları tarafından açıklandığını ortaya koymuştur. Ayrıca USD/TRY modelde en bağımsız değişken, S&P Global Clean Energy Endeksi ise diğer değişkenlerden görece daha fazla etkilenen değişken olarak belirlenmiştir. Sonuç olarak, analiz döneminde yeşil finans göstergeleri ile finansal piyasalar arasındaki ilişkilerin ağırlıklı olarak kısa dönemli dinamikler çerçevesinde şekillendiği belirlenmiştir. Çalışma, Türkiye örneğinde sürdürülebilirlik endeksleri, karbon piyasaları ve temiz enerji göstergelerini bütüncül bir yaklaşımla birlikte ele alarak literatüre katkı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
Sustainability and green finance have played an increasingly important role in the development of financial markets in recent years. In particular, examining the relationships among carbon markets, sustainability indices, and clean energy investments has become a growing area of interest in the sustainable finance literature. This study aims to investigate the relationships among the BIST Sustainability Index (XUSRD), the BIST 100 Index (XU100), the USD/TRY exchange rate, carbon prices (CARBON), and the S&P Global Clean Energy Index (SPGTCLEN). Monthly data covering the period from January 2015 to December 2025 were analyzed using the Johansen cointegration test, vector autoregression (VAR), Granger causality analysis, impulse-response analysis, and forecast error variance decomposition (FEVD). The Johansen cointegration test did not provide strong statistical evidence of a long-run cointegration relationship among the variables. The Granger causality results revealed significant causal relationships running from the USD/TRY exchange rate to both the BIST Sustainability Index and the BIST 100 Index. In addition, limited causal relationships were identified from carbon prices to sustainability-related indicators. The impulse-response and FEVD analyses showed that the effects of shocks gradually diminished over time and that the forecast error variances of the variables were explained largely by their own shocks. Furthermore, the USD/TRY exchange rate was identified as the most exogenous variable in the model, whereas the S&P Global Clean Energy Index was found to be the variable most affected by the others. Overall, the findings indicate that the relationships between green finance indicators and financial markets during the sample period were driven primarily by short-term dynamics. The study contributes to the sustainable finance literature by examining sustainability indices, carbon markets, and clean energy indicators within a holistic framework, using Türkiye as a case study.
Benzer Tezler
- Türkiye'de yeşil tahvil ihracının sürdürülebilir kalkınmaya etkisi
The effect of green bond issues on sustainable development in Turkey
HİLAL ZEHRA FURUNCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
BankacılıkKastamonu ÜniversitesiBankacılık ve Finans Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TOLGA ULUSOY
- BIST 25 Sürdürülebilirlik Endeksinde yer alan işletmelerin iklim değişikliği açıklamalarının yeşil yıkama riski (greenwashıng) kapsamında incelenmesi
An analysis of the climate change disclosures of companies included in the BIST 25 Sustainability Index in the context of greenwashing risk
SAMET ÇERİBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İşletmeBilecik Şeyh Edebali ÜniversitesiMuhasebe-Denetim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÜMMÜHAN ASLAN
- Pazarlamada yeşil boyama: BIST30 şirketlerinde bir araştırma
Greenwashing in marketing: A research on BIST30 companies
BEYZA ETİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
İşletmeSivas Cumhuriyet Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞEBNEM ÖZDEMİR
- Yeşil insan kaynakları yönetimi uygulamalarının iş tatmini üzerine etkisinde kurumsal sosyal sorumluluğun aracılık rolü
The mediating role of corporate social responsibility in the impact of green human resource management practices on job satisfaction
AWOKE TESFU AYALEW
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
İşletmeİstanbul Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÖNEN İLKAR DÜNDAR
- Measuring supply chain greenwashing in corporate sustainability reports: an aı assisted discourse–disclosure gap analysis of bıst 100 firms (2019–2023)
Sürdürülebilirlik raporlarında tedarik zinciri greenwashing ölçümü: bıst 100 firmalarının yapay zeka destekli söylem–açıklama farkı analizi (2019–2023)
BEYZA ARSLAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
İşletmeKoç ÜniversitesiHesaplamalı Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MERİH ANGIN