Gece ışığı uydu verileri kullanılarak yol aydınlatmakalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of road lighting quality using nighttime satellitedata
- Tez No: 1020269
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ KADİR ŞAHBAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Jeodezi ve Fotogrametri, Geodesy and Photogrammetry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Harita Mühendisliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, gece ışığı uydu verilerinin karayolu aydınlatma ortamının değerlendirilmesindeki olanaklarını ve sınırlarını Türkiye otoyol ağı örneğinde incelemektedir. Açık erişimli yol ve kavşak vektörleri ile NOAA/VIIRS Day/Night Band yıllık kompozitleri (2014–2024) Google Earth Engine'de birlikte işlenmiş; istatistiksel ve mekânsal çözümlemeler açık kaynaklı yazılımlarla gerçekleştirilmiştir. Çalışma alanı, açık erişimli (OpenStreetMap) otoyol ağı üzerindeki 193 otoyol kavşağıdır; kavşaklar poligon geometrisi ve 100, 250, 500 m tamponlarla temsil edilmiş, ana gösterge olarak yıllık ortalama radyans kullanılmıştır. Kavşak ortalama radyansı 2014'te 16.09 iken 2024'te 24.12 nW cm−2 sr−1 değerine yükselmiş ve Mann-Kendall testi ulusal ölçekte anlamlı bir artış eğilimi vermiştir (Theil-Sen eğimi 0.85 nW yıl−1; 𝑝 < 0.001). Yanlış keşif oranı düzeltmesinden sonra kavşakların 87'sinde anlamlı artış, 30'unda anlamlı azalış belirlenmiş, 76'sında anlamlı bir eğilim saptanmamış; Moran's 𝐼 anlamlı pozitif mekânsal kümelenme, Getis-Ord Gi* ise sıcak ve soğuk nokta öbekleri göstermiştir. Radyans en güçlü biçimde çevredeki yapılı alan oranıyla ilişkilidir (𝑟 = 0.79); bu, uydu radyansının kavşak aydınlatmasının niteliğinden çok kentsel arka plan parlaklığını yansıttığını gösterir. Çalışmanın temel katkısı, radyansı doğrudan bir aydınlatma kalitesi ölçütü olarak değil; göreli yoğunluk, zamansal değişim, mekânsal kümelenme ve çevresel bağlam göstergeleriyle yorumlayarak saha ölçümlerinin önceliklendirilmesine yön veren bir değerlendirme yaklaşımı ortaya koymasıdır.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the opportunities and limits of satellite nighttime light data for assessing the road lighting environment, using the Turkish motorway network as a case study. Open-access road and junction vectors and NOAA/VIIRS Day/Night Band annual composites (2014–2024) were processed jointly in Google Earth Engine, with statistical and spatial analyses carried out using open-source software. The study area comprises 193 motorway junctions on an open-access (OpenStreetMap) motorway network; junctions were represented by their polygon geometry and by 100, 250 and 500 m buffers, with annual mean radiance as the primary indicator. Mean junction radiance increased from 16.09 in 2014 to 24.12 nW cm−2 sr−1 in 2024, and the Mann-Kendall test indicates a significant national upward trend (Theil-Sen slope 0.85 nW yr−1; 𝑝 < 0.001). After false discovery rate correction, significant increases were identified at 87 junctions and significant decreases at 30, while no significant trend was detected at the remaining 76; Moran's 𝐼 reveals significant positive spatial clustering and Getis-Ord Gi* identifies hotand cold-spot clusters. Radiance is most strongly associated with surrounding built-up surface fraction (𝑟 = 0.79), indicating that it reflects urban background brightness more than the quality of junction lighting itself. The main contribution is an assessment approach that interprets radiance not as a direct measure of lighting quality but through indicators of relative intensity, temporal change, spatial clustering and environmental context, thereby guiding the prioritization of field measurements.
Benzer Tezler
- Effect of digital elevation model accuracy on the geolocation accuracy of orthorectified sentinel-1 imagery
Ortorektifiye edilmiş sentinel-1 görüntülerinin konumsal doğruluğuna dijital yükseklik modeli doğruluğunun etkisi
SENA OĞUZHANOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE FİLİZ SUNAR
- Yer tabanlı uzaktan algılama sistemleri kullanılarak Akdeniz bölgesinde hortum hadiselerinin sinoptik analizi ve modellenmesi
Synoptic analysis and modeling of tornadoes events by using ground-based remote sensing systems in the Mediterranean region
RAMAZAN ÖZGENÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Meteorolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiMeteoroloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ DENİZ
- Çok boyutlu uzaktan algılama verileri kullanılarak ege ve akdeniz kıyı alanları değişiminin sentezlenmesi
Synthesizing changes in the aegean and mediterranean coastal areas using multidimensional remote sensing data
CEREN İPOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Şehircilik ve Bölge PlanlamaÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiCoğrafi Bilgi Teknolojileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LEVENT GENÇ
- Estimating regional GDP per capita in Türkiye: Insights from nighttime lights and landuse dynamics
Türkiye'de bölgesel kişi başına GSYİH tahmini: Gece ışıkları ve arazi kullanımı dinamiklerinden çıkarımlar
BERAT YÜCEL
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
EkonomiOrta Doğu Teknik Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EROL TAYMAZ
- Uzaktan algılama tabanlı nüfus analizi: kuzey kıbrıs türk cumhuriyeti örneği
Remote sensing based population analysis:a case study of the turkish republic of northern cyprus
İREM TEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Jeodezi ve FotogrametriYıldız Teknik ÜniversitesiHarita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FUSUN BALIK ŞANLI
DOÇ. DR. DİLEK EREN AKYÜZ