Orta oyunundan günümüz Türk komedı̇ sı̇nemasına: Geleneksel tı̇plerı̇n modern temsı̇llerı̇
From orta oyunu to contemporary Turkish comedy cinema: Modern representations of traditional characters
- Tez No: 1020298
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÖZGÜR ÇALIŞKAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İletişim Bilimleri, Radyo-Televizyon, Sahne ve Görüntü Sanatları, Communication Sciences, Radio and Television, Performing and Visual Arts
- Anahtar Kelimeler: Karakter, Komedi, Ortaoyunu, Tipler, Tiyatro, Türk sineması, Character, Comedy, Light comedy, Characters, Theatre, Turkish cinema
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Anadolu Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sinema ve Televizyon Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sinema ve Televizyon Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Geleneksel Türk halk tiyatrosunun bir türü olan Orta Oyunu, tipleme temelli yapısı, mizah üretme özellikleri ve gündelik hayatla kurduğu ilişkisi sayesinde, Türk komedi kültürünün önemli kaynaklarından biri olarak görülmektedir. Bu tipleme temelli güldürü düzeninin güncel popüler komedi filmlerinde farklı temsil biçimleriyle devam etmesi, bu tiplemelerin sinema anlatısında nasıl dönüştüğünü incelemeyi gerekli kılmaktadır. Bu bağlamda, bu çalışmanın amacı, 2005 sonrası popüler Türk komedi filmlerinde Orta Oyununda yer alan beş temel tiplemenin modern yansımalarını tespit etmek, film anlatısı içerisindeki karşılıklarını çözümlemek ve elde edilen bulguları yorumlamaktır. Çalışmada film karakterleri analiz edildiği için nitel araştırma yöntemi benimsenmiş ve nitel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Filmler, ölçütlü örneklem ile seçilmiştir. Ölçütler; 2005 ve sonrası yapım tarihli olma, IMDB puanının 6.5 ve üzeri olması, en az 1 milyon izleyiciye ulaşması ve senarist farklılığı gözetilerek en çok izlenen ilk beş film arasından seçilmesi şeklinde belirlenmiştir. Elde edilen bulguların açıklanması yorumlayıcı yaklaşım çerçevesinde gerçekleştirilmiştir. Çözümlemelerde tip, tipleme özellikleri, dramatik işlevi ve mizah kaynağı başlıklarından oluşan analitik çerçeveden yararlanılmıştır. Çalışma sonucunda orta oyunu tiplemelerinin sinemada birebir aktarılmadığı, daha çok işlevsel yönleri korunarak güncel anlatı ihtiyaçlarına göre dönüştürüldüğü ortaya konulmuştur.
Özet (Çeviri)
Orta Oyunu (traditional Turkish improvised folk theatre) due to the typecasting based structure, humor generating abilities and connection to daily life, considered as substantial source of the Turkish comedy culture. This typecasting based comedy structure as enduring with different type of representation on current popular comedy films, necessitate to study on how these character types transformed in cinematic narratives. In this regard, the purpose of this study is to determine the modern reflections of five main character types in Orta Oyunu in Turkish Comedy films and to analyze and and interpret these relationships. In this study since the film characters were analyzed, the descriptive survey model was used among qualitative research methods. The films were selected using the criterion sampling method, the measaure were determined as: produced in 2005 or later, having an IMDB rating 6.5 or higher, reached one million viewers at least and selected among the top five most watched films by considering difference in scenarists. The findings were explained in the frame of interpretive approach. In the analyzes analytical framework used considering of the type, typological characteristics, dramatic function, and humor source. As a result of the study, it has been released that the character types from traditional Orta Oyunu (Turkish folk theatre) were not directly reflected to cinema; rather, their functional aspects were preserved while being reflected to meet contemporary narrative needs.
Benzer Tezler
- Geleneksel Türk tiyatrosu orta oyunu tiplerinin Ferhan Şensoy oyunlarına yansıması
Traditional Turkish theatre, the reflection of the types of ?Orta oyunu? to Ferhan Şensoy?s plays
MEHMET YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Sahne ve Görüntü SanatlarıAtatürk ÜniversitesiSahne Sanatları Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. A. PINAR ARAS
- L'entrée de la Turquie en Afrique sub-Saharienne face à l'influence Française et la présence Chinoise
Fransız etkisi ve Çin varlığına karşı Türkiye'nin Sahara altı Afrika ülkelerine girişi
KOUE PİERRE FRANCİS BOLOU
Yüksek Lisans
Fransızca
2011
Uluslararası İlişkilerGalatasaray ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. F. SELCAN SERDAROĞLU
- Köçeklik geleneği
Başlık çevirisi yok
UFUK TUNCEL NASMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Halk Bilimi (Folklor)İstanbul Teknik ÜniversitesiTürk Halk Oyunları Ana Bilim Dalı
SÜLEYMAN ŞENEL
- Köroğlu Destanı'nda“seyislik, sınçılık, sayapkerlik”ve günümüz Kırgızistan'ındaki uygulamaları
Көрoглу дастанындагы“сынчылык, саяпкерлик”жана азыркы кыргызстанда практикада колдонулушу
ATİLLA ARABACI
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Türk Dili ve EdebiyatıKırgızistan-Türkiye Manas ÜniversitesiTürkoloji Ana Bilim Dalı
DR. ULANBEK ALİMOV