Öğretmen adaylarının yapay zekâ okuryazarlık düzeylerinin 21. yüzyıl becerilerini yordama düzeyi
Preservice teachers' artificial intelligence literacy levels as predictors of 21st century skills
- Tez No: 1020299
- Danışmanlar: PROF. DR. BİLGE ÇAM AKTAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: 21. yüzyıl, Beceri, Yapay zeka, Yapay zeka eğitimi, Yapay zeka okuryazarlığı, Yeterlik, Yeterlilik, Öğretmen adayları, Öğretmen yetiştirme, Öğretmen yetiştirme programları, 21. century, Skill, Artificial intelligence, Artificial intelligence training, Artificial intelligence literacy, Sufficiency, Teacher training, Teacher Training Programs
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Anadolu Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada öğretmen adaylarının yapay zekâ okuryazarlık düzeyleri ile 21. yüzyıl becerilerine sahip olma algılarını farklı değişkenler açısından incelemek ve bu iki değişken arasındaki yordamsal ilişkileri belirlemek amaçlanmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın birinci ve ikinci alt soruları için betimsel tarama deseni; üçüncü alt sorusu için nedensel karşılaştırma deseni; dördüncü ve beşinci alt soruları için korelasyonel araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmada oranlı örneklem yöntemi kullanılmış olup araştırmanın örneklemi 2024-2025 akademik yılında Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nde öğrenim görmekte olan 1164 öğretmen adayından oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak Yapay Zekâ Okuryazarlığı Ölçeği ve 21. Yüzyıl Becerilerine Sahip Olma Algılarını Belirleme Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma sonucunda öğretmen adaylarının yapay zekâ okuryazarlık düzeyleri ile 21. yüzyıl becerilerine sahip olma algılarının yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Öğretmen adaylarının yapay zekâ okuryazarlık becerileri ve 21. yüzyıl becerileri demografik değişkenlere göre incelendiğinde bazı alt boyutlarda anlamlı farklılıklar görülmüştür. Bununla birlikte, her iki beceri arasında anlamlı ve pozitif yönlü ilişkiler bulunmuş ve yapay zekâ okuryazarlığının 21. yüzyıl becerilerini anlamlı düzeyde yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu doğrultuda yapay zekâ okuryazarlığı becerisinin, 21. yüzyıl becerileri kapsamında ele alınması ve öğretmen adaylarının bu becerilerinin hizmet öncesi eğitim süreçlerinde geliştirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study was to examine pre-service teachers' artificial intelligence literacy levels and their perceptions of possessing 21st-century skills in terms of different variables, and to determine the predictive relationship between these two variables. The research was conducted using a quantitative research method. A descriptive survey design was used for the first and second sub-questions of the research; a causal-comparative design was used for third sub-question; and a correlational research design was used for the fourth and fifth sub-questions. The study employed a proportional sampling method and the sample of the study consisted of 1164 prospective teachers enrolled in the Faculty of Education at Anadolu University during the 2024-2025 academic year. The Artificial Intelligence Literacy Scale and The Scale for Identifying Perceptions of Having 21st Century Skills were used as data collection tools. As a result of the study, it was determined that pre-service teachers' AI literacy levels and perceptions of 21st century skills were high. When pre-service teachers' artificial intelligence literacy skills and 21st-century skills were examined according to demographic variables, significant differences were observed in some sub-dimensions. In addition, significant relationships were found between both skills and it was concluded that AI literacy significantly predicts 21st-century skills. Accordingly, it is recommended that AI literacy skills be considered within the scope of 21st-century skills and that these skills of pre-service teachers in both areas be developed during their pre-service education.
Benzer Tezler
- Fen bilgisi öğretmen adaylarında dijital okuryazarlık: Yapay zekâ destekli istasyon tekniğinin etkileri
Digital literacy in science teacher candidates: The effects of artificial intelligence-supported station technique
FATMANUR GÜR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KADRİYE KAYACAN
- Türk dili ve edebiyatı öğretmeni adaylarının 21. yüzyıl dijital okuryazarlık ve yapay zeka farkındalık düzeylerinin incelenmesi
Examination of the digital literacy and artificial intelligence awareness levels of Turkish language and literature teacher candidates
RABİA YAĞMUR ATAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Türk Dili ve EdebiyatıAtatürk ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİT DURSUNOĞLU
- Sınıf öğretmeni adaylarının yapay zekâ okuryazarlık düzeylerinin geliştirilmesine yönelik bir eylem araştırması
An action research study aimed at i̇mproving the articial i̇ntelligence literacy levels of primary school teacher candidates
CANSU AKSU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA YUNUS ERYAMAN
- Öğretmen adaylarının yapay zekâ okuryazarlık düzeyleri ile 21.yy öğreten becerilerinin ve aralarındaki ilişkinin incelenmesi
An investigation of preservice teachers' artificial intelligence literacy levels and 21st century teacher skills with the relationship between the variables
MURAT KAYABAŞI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NUH YAVUZALP
- Fen bilgisi öğretmen adaylarının yeni nesil çevre sorunlarıfarkındalığının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
An investigation of science teachers candidates' awareness of newgenerati̇on envi̇ronmental problems in terms of different variables
ELİF SİDA KARAİSMAİLOĞLU
Doktora
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SİNAN ERTEN