Futbolcuların Karbonhidrat Bilgisi Saptama Ölçeği'nin (FUEL-90) Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması
Validity and reliability study of the Turkish Carbohydrate Knowledge Assessment Scale for football players (FUEL-90)
- Tez No: 1020412
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BERİL YILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Başkent Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, futbolcuların karbonhidrat kılavuzlarına yönelik bilgi düzeylerini değerlendirmek için geliştirilmiş olan“Futbolcuların Karbonhidrat Bilgisi Saptama Ölçeği'nin (Fuel-90)”Türkçe dil ve kültürüne uyarlanarak, Türkiye'deki erkek futbolcu popülasyonunda geçerlik ve güvenirliğinin incelenmesidir. Metodolojik, kesitsel tipte tasarlanan araştırmanın örneklemini, Türkiye profesyonel futbol liglerinde aktif olarak forma giyen ve çalışmaya gönüllü olarak katılan 450 erkek futbolcu oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak“Demografik Sorular Formu”ile 5 alt boyut (Beslenme Temelleri, Maç Gününden Bir Gün Önce, Maç Öncesi Öğün, Maç Esnasında Beslenme, Maç Sonrası Toparlanma) ve 25 çoktan seçmeli sorudan oluşan“Fuel-90 Futbolcuların Karbonhidrat Bilgisi Saptama Ölçeği”kullanılmıştır. Ölçeğin dil ve kültür uyarlaması uluslararası kabul görmüş çeviri-geri çeviri protokolüne göre yapılmıştır. Araştırma bulgularına göre, Türkçe formun iç tutarlılık katsayısı (KR-20) 0,74 olarak hesaplanmış ve maddelerin ayırt edicilik düzeylerinin (düzeltilmiş madde-toplam korelasyonları 0,25 ile 0,51 arasında) kabul edilebilir düzeyde olduğu belirlenmiştir. Katılımcıların ölçekten aldıkları genel bilgi puanı ortalaması 25 üzerinden 9,69±2,98 olarak saptanmıştır. Sporcu beslenmesine yönelik düzenli eğitim alan futbolcuların genel bilgi puanlarının eğitim almayanlara kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, kulübünde diyetisyen bulunan ve beslenme kararlarını kulüp diyetisyeni eşliğinde alan sporcuların“Beslenme Temelleri”alt boyutunda daha başarılı oldukları görülmüştür. Sonuç olarak, Fuel-90 Karbonhidrat Bilgisi Saptama Ölçeği'nin Türkçe versiyonunun, kapsam geçerliği, madde ayırt ediciliği ve iç tutarlılık (KR-20) bulguları bakımından kabul edilebilir psikometrik nitelikler taşıdığı belirlenmiştir. Futbolcuların genel bilgi ortalamalarının düşük olması, sporcu beslenmesi alanında takımlarda düzenli eğitim programlarına ve diyetisyen desteğine ihtiyaç duyulduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study was to examine the validity and reliability of the Turkish version of the“Fuel-90 Carbohydrate Knowledge Assessment Scale for Football Players”(Fuel-90) by adapting it to the Turkish language and culture within a population of male football players in Turkey. The sample of this methodological, cross-sectional, and descriptive study consisted of 450 male football players who were actively playing in Turkish professional football leagues and participated on a voluntary basis. A“Demographic Questions Form”and the“Fuel-90 Footballers' Carbohydrate Knowledge Assessment Scale,”which consists of 25 multiple-choice questions across 5 sub-dimensions (Nutrition Fundamentals, Day Before Match Day, Pre-match Meal, Nutrition During Match, Post-match Recovery), were utilized as data collection tools. The linguistic and cultural adaptation of the scale was conducted in accordance with the internationally recognized translation-back translation protocol. The internal consistency coefficient (KR-20) of the Turkish form was calculated as 0.74, and the discrimination levels of the items (corrected item-total correlations between 0.25 and 0.51) were determined to be at an acceptable level. The mean general knowledge score obtained by the participants from the scale was determined as 9.69±2.98 out of 25. As a result of the statistical analyses, it was found that the general knowledge scores of the football players who received regular education on sports nutrition were statistically significantly higher compared to those who did not receive education. Furthermore, it was observed that the athletes who had a nutritionist in their club and made their nutritional decisions accompanied by the club nutritionist were more successful in the“Nutrition Fundamentals”sub-dimension. In conclusion, the Turkish version of the Fuel-90 Carbohydrate Knowledge Scale was found to possess acceptable psychometric properties in terms of content validity, item discrimination, and internal consistency (KR-20) findings. The low general knowledge averages of the football players reveal the need for regular education programs and dietitian support in the teams in the field of sports nutrition.
Benzer Tezler
- Profesyonel futbolcuların ve profesyonel voleybolcuların beslenme bilgi düzeyleri, kafein alımları ve vücut kompozisyonları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between nutrition knowledge levels, caffeine consumption and body composition of professional soccer and professional volleyball players
AYSU İLHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SELEN MÜFTÜOĞLU
- Farklı liglerde oynayan futbolcuların beslenme alışkanlıkları ve bilgi düzeylerinin incelenmesi
Research of nutrition habits and knowledge levels of soccer players in different leagues
KEMAL GÖRAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Beslenme ve DiyetetikMuğla ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ÖZCAN SAYGIN
- Kadın futbolcuların beslenme bilgi düzeyleri, beslenme durumu ve vücut kompozisyonlarının belirlenmesi
Dietary intake, body composition and nutrition knowledge of female soccer players
MELİSA ÜMİT
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Okan ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NİHAN YALDIZ
- Alt yapı futbolcularında beslenme alışkanlıkları ve beslenme bilgi düzeyinin ölçülmesi ve COVID-19 döneminde değişen beslenme alışkanlıklarının değerlendirilmesi
Measuring nutritional habits and nutritional knowledge level of infrastructure football players and evaluation of changing nutritional habits in the COVID-19 period
ASLICAN ATEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Beslenme ve DiyetetikBahçeşehir ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YONCA SEVİM
- Trabzon'da lisanslı futbolcuların müsabaka dönemi beslenme bilgi düzeyi ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the competition period nutrition knowledge level and behaviors of licensed soccer players in Trabzon
ESRA ZENGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Beslenme ve DiyetetikEge ÜniversitesiBeslenme Ana Bilim Dalı
DOÇ. İSABEL RAİKA DURUSOY ONMUŞ