Gümrü garnizonunun inşası ve Osmanlı-Rus savaşlarındaki yeri (1828-1878)
The construction of Gyumri garrison and its place in the Turkish-Russo wars (1828-1878)
- Tez No: 1020485
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUSTAFA TANRIVERDİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çarlık Rusya ile Kaçar Hanedanlığı arasında yaşanan 1804-1813 savaşı itibarı ile Rus idaresi altına giren Gümrü şehri konumu sebebiyle ilerleyen süreçte Güney Kafkasya`da Rus ordusu için askeri ehemmiyet taşımaya başlamıştır. İlk başta bir kasaba büyüklüğünde olan bölge Rus idaresinin teşekkülü ile garnizon-şehir statüsünü almıştır. Rus ordusu bundan sonraki süreçte Gümrü şehrini Osmanlı Devleti'ne karşı harplerde merkez olarak kullanmıştır. 1828-1829 Osmanlı-Rus Harbi ile başlayan bu süreç Kırım Harbi ile devam etmiş, 1877-1878 Osmanlı-Rus Harbi`nde ise son bulmuştur. Yaşanan bu 3 harbin her birinde Gümrü, Kafkasya Cephesinde Rusya için önemli roller üstlenmiştir. 1828-1829 Osmanlı-Rus Harbi`nde General Paskeviç ilk defa Rus ordularını burada toplayıp Osmanlı sınırını aşmıştır. Kırım Harbi`nde artık bir garnizon şehre dönüşen Gümrü, bulunduğu konumun coğrafi şartlarından dolayı hem Rus ordusunun toplanma yeri hem de depo rolünü üstlenmiştir. 1877-1878 Osmanlı-Rus Harbi`nde ise Gümrü şehri Rus ordusunun ana kuvvetlerinin toplanma merkezi olup askeri hastane, erzak deposu ve birçok arka cephe rolünü üstlenmiştir. Stratejik ehemmiyete sahip Gümrü şehri, her 3 harpte Osmanlı ordusunun hedefi olsa da başarı sağlanamamıştır. Harplerin dışında, Gümrü`nün Osmanlı Devleti ile serhat şehir olması ve gümrük barındırması şehrin ekonomisini etkilemiştir. Bu ekonominin önemli parçası ise Osmanlı ile olan ticaretti. Bu çalışmada, Gümrü`nün Rusların eline geçtiği tarihten itibaren 1878 yılına kadar geçirdiği askeri ve ekonomik değişimi incelenmiştir.
Özet (Çeviri)
Following the war between Russia and the Qajar Empire (1804-1813), the city of Gyumri came under Russian rule and rapidly transformed from a small town into a crucial garrison city in the South Caucasus. Due to its strategic geographical position, the Russian army utilized Gyumri as a primary military base during three major wars against the Ottoman Empire. During the Russo-Turkish War of 1828–1829, General Paskevich consolidated his forces here before crossing the border. By the Crimean War, the city functioned as both a significant gathering point and a vital supply depot. Finally, during the Russo-Turkish War of 1877–1878, it served as a primary staging ground, rear base, military hospital, and logistics hub for the main Russian forces. Despite its strategic importance, Gyumri was targeted by the Ottoman in all three wars, yet the Ottomans were unable to capture it. Beyond its military significance, Gyumri's location as a border city and its establishment as a customs post heavily influenced its regional economy, with Ottoman trade forming a core component. This study attempts to examine the military and economic changes Gyumri underwent from the onset of Russian administration until 1878.
Benzer Tezler
- Erken Hristiyan ve ilk Bizans resim ve kabartma sanatında kaynak ve okullar (2 cilt)
Sources and school of painting and sculpture during the early Christian and first Byzantine period
AHMET MEHMET KİPMEN
- Gümrü, Moskova ve Kars Antlaşmaları`nda Iğdır ve Nahçıvan
Iğdır and Nahçıvan in Gümrü, Moskova and Kars pacts
REFİK TURAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
TarihAtatürk ÜniversitesiTarih Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUAMMER DEMİREL
- Gümrü antlaşması
Başlık çevirisi yok
İSKENDER YILMAZ
Doktora
Türkçe
1995
Türk İnkılap TarihiAtatürk ÜniversitesiAtatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YÜCEL ÖZKAYA
- Mondros'tan Gümrü'ye Türk basınında Ermeni sorunu Alemdar ve Hadis gazeteleri (1918-1920)
Questin of Armenian from Mondros to Gümrü in Turkish press Alemdar and Hadisat newspapers (1918-1920)
RESUL DEĞİRMENCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
TarihHacettepe ÜniversitesiAtatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA ACUN
- Milli mücadele döneminde Türk Ermeni ilişkileri ve Gümrü Antlaşması
Turkish-Armenian relationship during the Turkish national independence struggle and the Gumru Agreement
ÖMER SELVİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
TarihEskişehir Osmangazi ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. MEHMET KAYIRAN