Kıraat ve tecvid ilminde tenvin ve sakin nûn
The kira'at and tajwid sciences: Tanween and sakin noon
- Tez No: 1020497
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HİDAYET AYAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kur’ân-I Kerîm Okuma ve Kırâat İlmi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, kıraat ve tecvid ilminde tenvin ve sakin nûn konusunun ilmî konumunu, kıraat ve tecvid ilimlerinin otorite isimleri üzerinden hususen klasik kaynaklar bağlamında kronolojik ve mukayeseli olarak inceler. Tezin problematiği tenvin ile sakin nûn'un hükümleri ve bunları doğuran terkîb durumlarının kıraat farklılıklarına ve tecvid tahlillerine hangi şekillerde yansıdığını tespit etmektir. Yapılan taramalar neticesinde akademik çalışmalarda tenvin ve sakin nûn hükümlerinin yalnızca tecvid açısından ele alındığı, kırâat-i seb'a ile kırâat-i 'aşera bağlamında tetkik edilmediği tespit edilmiştir. Çalışmanın amacı tenvin ve sakin nûn'un ahkâmı ile alakalı kavramsal çerçeveyi net bir şekilde ortaya koymak ve konuyu kırâat-i seb'a ile kırâat-i 'aşera bağlamında ele almaktır. Tezde öncelikle konuyla alakalı ana kaynakların muhtevâsı incelenmiş, mezkûr kaynakların metin çözümlemesi yapılmış, elde edilen bulgular kronolojik tertibe riayet edilerek analiz ve senteze tabi tutulmuştur. Tetkik edilen eserler muhtasar bir şekilde tanıtılmış; bunların müelliflerinin hayatlarına kısaca yer verilmiştir. Araştırmanın bulguları şunlardır: (i) Tenvin ve sakin nûn'dan kaynaklanan hükümler yalnızca tecvid ilminin konusu olmayıp aynı zamanda rivayet farklılıklarını inceleyen kıraat ilminin de mevzuudur. (ii) Tenvin ve sakin nûn'dan kaynaklı hükümlerin rivayet temelleri mevcut olup bunlar ulemâ tarafından dirayetle muhkem hale getirilmiştir. Sonuç olarak tenvin ve sakin nûn hükümleri yalnızca pratik uygulamalar olmayıp; bunlar, lügat ve rivayet açısından temelleri bulunan ve gelenekte ayrıntılarıyla ele alınmış konulardandır.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the scholarly position of the subject of tanween and sakin noon within the sciences of qira'at (Quranic recitations) and tajwid (rules of recitation) from a chronological and comparative perspective, focusing on the authoritative figures of these fields. The problematic of the thesis is to determine how the rules governing tanween and sakin noon, as well as the structural combinations (tarkib) that produce these rules, manifest in variations of recitation (qira'at) and tajwid analyses. Literature reviews reveal that existing academic studies handle the rules of tanween and sakin noon solely from the perspective of tajwid, leaving them unexamined within the contexts of the seven (qira'at al-sab'ah) and ten recitations (qira'at al-asharah). The primary objective of this study is to clearly establish the conceptual framework regarding the rulings of tanween and sakin noon and to analyze the subject within the scope of the seven and ten recitations. Methodologically, the content of the primary source texts related to the subject was first examined, followed by a textual analysis of these sources. The findings obtained were then subjected to analysis and synthesis in compliance with chronological order. The analyzed works are introduced concisely, along with brief biographical overviews of their authors. The findings of the research are as follows: (i) The rulings arising from tanween and sakin noon are not exclusively the subject matter of the science of tajwid; they are simultaneously within the domain of the science of qira'at, which investigates foundational transmission (riwayah) variations. (ii) The transmission-based foundations of the rulings originating from tanween and sakin noon are well-established, and these foundations have been soundly reinforced by scholars through intellectual scrutiny (dirayah). In conclusion, the rulings of tanween and sakin noon are not merely practical applications; they are subjects with deep-rooted foundations in both linguistics and transmission, which have been addressed in meticulous detail within the tradition.
Benzer Tezler
- Mustafa b. Ali ve“Risâle-i Tecvîd”isimli eserinin tanıtım ve edisyon kritiği
Introduction and editional critique of Mustafa b. Ali, and his work“Risale-i Tecvid”
MEHMET ALATAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Dinİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET GÖKDEMİR
- Sakin nûn ve tenvin hükümlerinden ihfa ve Meratibu'l-İhfa kavramı ve tecvit pratiğindeki yansımaları
The concept of Meratibul İhfa in the science of recitation and its reflections in the practice of tajwid
ÖMER FARUK AYVAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
DinYalova ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA ATİLLA AKDEMİR
- Mehmet Efendi'nin el-Hediyye fi Şerhi'l-Cezeriyye adlı eserinin tahkik ve neşri
Investigation and publication of Mehmed Efendi's work al-Hadiyyah fi Sharh al-Jazariyyah
MUSTAFA HUSSEIN HAMAD ALALLO
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
DinBursa Uludağ ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET EFE
- Şeyhü'l-Kurrâ Şaban Bin Mustafa'nın“Risâletün fî ilmi't-Tecvîd”i ile Sıtkı Gülle'nin Tecvid dersleri isimli eserinin karşılaştırılması
Comparison of Şeyhü'l-Kurrâ Şaban Bin Mustafa's“Risâletün fî ilmi't-Tajwîd”with Sıtkı Gülle's Tajwid lessons
MURAT TEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Dinİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET GÖKDEMİR
- Diyanet İşleri Başkanlığı Kütüphanesi'ndeki kırâat ve tecvîd ilmine dair yazma eserler
Manuscript works on the science of qira'at and tajwid in the Directorate of Religious Affairs Library
YAKUP BULUTLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
DinYalova ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET GÖKDEMİR