Geri Dön

Sosyal medya bağımlılığının benlik algısı ve mükemmeliyetçilik ile ilişkisi

The relationship between social media addiction, self-perception, and perfectionism

  1. Tez No: 1020515
  2. Yazar: HASAN ŞİMŞEK
  3. Danışmanlar: PROF. DR. IŞIL ERGİN
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Psikoloji, Psychology
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ege Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Madde Bağımlılığı Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Madde Bağımlılığı Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Giriş ve Amaç: Günümüzde yaygınlığı giderek artan sosyal medya kullanımı, sosyal medya bağımlılığı sorununu da beraberinde getirmektedir. Somut çıktılarının görece sınırlı olması nedeniyle literatürde yeni bir araştırma alanı olan bu bağımlılık türü, mükemmeliyetçilik ve benlik algısı gibi farklı psikolojik değişkenlerden etkilenmektedir. Bu doğrultuda çalışmada, Ege Üniversitesi (EÜ) Atatürk Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu (ASHMYO) öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığı sıklığını belirlemek, mükemmeliyetçilik ve benlik algısı ile ilişkisini incelemek amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Araştırma, EÜ'nde ASMHYO'da 2025-2026 yılında öğrenim gören, 18-24 yaşları arasında, 267 kadın ve 131 erkek toplam 398 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmada veriler; sosyodemografik bilgiler, genel sağlık durumu ve alışkanlıklar, sosyal medya kullanımına ilişkin bilgiler, mükemmeliyetçilik ve kendilik algısı değerlendirmesi olmak üzere 5 bölümden oluşan anket formu üzerinden toplanmıştır. Anket formunda Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği, APS Mükemmeliyetçilik Ölçeği ve Benlik Algısı Ölçeği bulunmaktadır. Verilerin analizi için SPSS programı kullanılmıştır. Sosyal medya bağımlılığı; yok, az ve orta- üzeri düzey' olarak 3 grupta kategorize edilmiştir. Veri analizlerinde ikili karşılaştırmalarda kategorik değişkenler için Ki-kare Testi; yaş, ekran süresi, uyumlu mükemmeliyetçilik ve benlik algısı skorları için Kruskal-Wallis H Testi; normal dağılım gösteren uyumsuz mükemmeliyetçilik skorları için ANOVA Testi kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların %67.1'inin kadın olduğu, %60.3'ünün orta gelir seviyesinde olduğu, %59.5'inin romantik bir ilişkisinin olmadığı ve yaş ortalamasının 19.63 (±1.6) olduğu bulunmuştur. Katılımcıların ortalama günlük ekran sürelerinin 5 saat 47 dakika (±2.4) olduğu, %93.7'sinin Instagram, %80.2'sinin Youtube ve %59.3'ünün Tiktok kullandığı görülmektedir. Katılımcıların %26.5'sının sosyal medya bağımlılığına sahip olmadığı, %37.4'ünün az düzey sosyal medya bağımlılığına sahip olduğu ve %36.9'unun orta ve üzeri düzeylerde sosyal medya bağımlılığına sahip olduğu görülmektedir. İkili karşılaştırmalarda sosyal medya bağımlılığı; uyumsuz mükemmeliyetçilik ve benlik algısı ile ilişkili bulunmuştur (p < .05). Buna karşın uyumlu mükemmeliyetçilik ve sosyal medya bağımlılığı ilişkili bulunamamıştır (p > .05). Sosyal medya bağımlılığı ve ekonomik durum, farklı bir bağımlılığa sahip olma durumu, ailede psikiyatrik tanı durumu, genel iyilik hali, ekran süresi, Instagram kullanımı, Tiktok kullanımı, eğlence amaçlı kullanım, paylaşım yapma amaçlı kullanım, boş vakit değerlendirme amaçlı kullanım arasında anlamlı ilişkiler saptanırken (p < .05) cinsiyet, yaş, çalışma durumu, romantik ilişki durumu, ailede bağımlılık öyküsü, Facebook kullanımı, Twitter kullanımı, Youtube kullanımı, iletişim amaçlı kullanım, gündemden haberdar olma amaçlı kullanım, yeni bilgiler edinme amaçlı kullanım arasında anlamlı ilişki belirlenmemiştir (p > .05). Sonuç: Öğrencilerin önemli bir kısmının sosyal medya bağımlılığı göstermeleri (%74,4) ve günlük ortalama 5 saat 47 dakika (±2,4) ekran süresine sahip olmaları, dikkat çekici bir sorun alanına işaret etmektedir. Uyumsuz mükemmeliyetçilik ve düşük benlik algısının çeşitli psikolojik sorunlar ve yaşam doyumu üzerinde etkili olduğu bilinmektedir. Sosyal medya bağımlılığının bu özelliklerle ilişkili olması, kişilerin psikolojik iyi oluşu ve sosyal medya bağımlılığı bağlantısına işaret etmektedir. Bu doğrultuda, sosyal medya kullanımına yönelik farkındalık artırıcı çalışmaların yürütülmesi ve etkili müdahale stratejilerinin geliştirilmesi önem arz etmektedir.

Özet (Çeviri)

Introduction and Objective: The increasing prevalence of social media use has brought not only various benefits but also new-generation problems such as social media addiction. As a relatively recent area of research with limited empirical findings, social media addiction is associated with several psychological variables, including perfectionism and self-perception. In this context, the study aimed to determine the prevalence of social media addiction among students at the Atatürk School of Health Services Vocational Education of Ege University and to examine its relationship with perfectionism and self-perception. Materials and Methods: This cross-sectional study was conducted with 398 students aged 18–24 years who were enrolled in the Atatürk School of Health Services Vocational Education during the 2025–2026 academic year. The sample consisted of 267 female and 131 male participants. The questionnaire included the Social Media Addiction Scale, the APS Perfectionism Scale, and the Self-Perception Scale. Statistical analyses were performed using SPSS software. Social media addiction levels were categorized into three groups: none, low, and moderate-high level addiction. In data analyses, the Chi-square Test was used for categorical variables, the Kruskal–Wallis H Test was used for age, screen time, adaptive perfectionism, and self-perception scores, and One-Way Analysis of Variance (ANOVA) was used for maladaptive perfectionism scores that showed normal distribution. Results: Among the participants, 67.1% were female, 60.3% reported a moderate income level, and 59.5% were not in a romantic relationship. The mean age was 19.63 years (±1.6). Participants' average daily screen time was 5 hours and 47 minutes (±2.4). In terms of social media platform usage, 93.7% used Instagram, 80.2% used YouTube, and 59.3% used TikTok. It was found that 26.5% of the participants did not exhibit social media addiction, while 37.4% had low-level addiction and 36.9% had moderate or higher levels of addiction. Statistically significant relationships were found between social media addiction and maladaptive perfectionism as well as self-perception (p < .05). However, no significant relationship was identified between social media addiction and adaptive perfectionism (p > .05). Significant associations were also found between social media addiction and economic status, having another type of addiction, psychiatric diagnosis within the family, general well-being, screen time, Instagram and TikTok use, and using social media for entertainment, sharing content, and spending free time (p < .05). No significant relationships were found with gender, age, employment status, romantic relationship status, family history of addiction, Facebook, Twitter/X, or YouTube use, communication purposes, following current events, or obtaining new information (p > .05). Conclusion: The high prevalence of social media addiction among students and their long daily screen time indicate an important problem area. Since maladaptive perfectionism and low self-perception negatively affect psychological well-being, the significant relationship between these variables and social media addiction suggests potential adverse effects on individuals' mental health. Therefore, increasing awareness regarding social media use and developing effective intervention strategies are considered important.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    964585

    Lise öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığının sınır kişilik özellikleri ile sahte benlik algısı açısından incelenmesi

    An examination of social media addiction among high school students in terms of borderline personality traits and false self-perception

    ONUR ÇAKIR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    PsikolojiEge Üniversitesi

    Madde Bağımlılığı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HÜR HASSOY

    DOÇ. DR. OYA MORTAN SEVİ

  2. Tez No

    981850

    Lise öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığının yeme bozukluğu davranışı, sosyal görünüş anksiyetesi ve benlik saygısı ile ilişkisinin incelenmesi

    An investigation of the relationship between social media addiction and eating disorder behaviors, social appearance anxiety, and self-esteem among high school students

    HİCRAN ALTIN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara Üniversitesi

    Sosyal Pediatri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. FİLİZ ORHON

  3. Tez No

    875710

    Lise öğrencilerinin sosyal medya bağımlılık düzeyleri ile benlik saygıları ve beden algısı arasındaki ilişkinin incelenmesi

    Study of the relationship between high school students' social media addiction levels and their self-esteem and body perception

    AYTÜL YERİŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Psikolojiİstanbul Topkapı Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ SAİT KAHRAMAN

  4. Tez No

    887739

    Ergenlik dönemindeki gençlerde sosyal medya bağımlılığı, benlik algısı ve dini yönelim: Polatlı örneği

    Social media addiction, self-percept and religious orientation in adolescence: Polatli case

    RÜMEYSA NUR DAYAN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    FelsefeAnkara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi

    Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. BEHLÜL TOKUR

  5. Tez No

    671304

    Genç yetişkinlerin sosyal medya bağımlılıkları, benlik saygısı ve beden algısı arasındaki ilişki

    The relationship between social media addiction, self-esteem and body perception of young adults

    FEYZA SARIKOÇ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    PsikolojiBiruni Üniversitesi

    Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. EBRU KUŞCU

Geri Dön