Life kinetik tabanlı psikoeğitim programının bilişsel esneklik üzerine etkisi
The effect of life kinetik based psychoeducation program on cognitive flexibility
- Tez No: 1020516
- Danışmanlar: PROF. DR. ERDAL HAMARTA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Eğitim ve Öğretim, Psychology, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Bilişsel esneklik, Life kinetik, Cognitive flexibility, Life kinetic
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, üniversite öğrencilerinin bilişsel esneklik düzeylerini artırmaya yönelik geliştirilen üç farklı psikoeğitim programının etkililiğini incelemek amaçlanmıştır. Bu amaç için öncelikli olarak“Life Kinetik Temelli Bilişsel Esneklik Psikoeğitim Programı”,“Bilişsel Davranışçı Terapi Temelli Bilişsel Esneklik Psikoeğitim Programı”ve“Life Kinetik Tabanlı Bilişsel Davranışçı Terapi Temelli Bilişsel Esneklik Psikoeğitim Programı”geliştirilmiş olup daha sonra bu psikoeğitim programlarının bilişsel esneklik üzerindeki etkileri deneysel bir araştırma deseniyle test edilmiştir. Araştırma ön–test, son–test ve izleme ölçümlü eşleştirilmiş kontrol gruplu seçkisiz deneysel desenle yürütülmüştür. Çalışma grubunu üç deney ve bir kontrol grubu olmak üzere çalışmaya katılmaya gönüllü olan ve çalışmanın kriterlerine uyan 64 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Katılımcılar blok randomizasyon tekniğiyle gruplara atanmıştır. Deney gruplarına uygulanan müdahalelerden“Life Kinetik Temelli Bilişsel Esneklik Psikoeğitim Programı”12 hafta boyunca haftada 60 dakika;“Bilişsel Davranışçı Terapi Temelli Bilişsel Esneklik Psikoeğitim Programı”ve“Life Kinetik Tabanlı Bilişsel Davranışçı Terapi Temelli Bilişsel Esneklik Psikoeğitim Programı”ise 10 hafta boyunca haftada 60 dakika uygulanmıştır. Kontrol grubuna ise herhangi bir müdahale yapılmamıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Bilişsel Esneklik Ölçeği (BEÖ) kullanılmıştır. Araştırmanın analizleri SPSS 25.0 programı ile gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, üç deney grubunda da ön-test ve son-test puanları arasında anlamlı fark bulunmuştur. Life kinetik temelli bilişsel esneklik psikoeğitim programı, bilişsel davranışçı terapi temelli bilişsel esneklik psikoeğitim programı ve life kinetik tabanlı bilişsel davranışçı terapi temelli bilişsel esneklik psikoeğitim programının uygulandığı deney gruplarında etki büyüklükleri yüksek düzeyde bulunmuştur. Buna karşın kontrol grubunda ön–test ve son–test puanları arasında anlamlı farklılık bulunmamıştır. Karışık desenli ANOVA sonuçları zaman, yöntem ve zaman*yöntem etkileşiminin anlamlı olduğunu göstermiştir. Bu bulgular, geliştirilen psikoeğitim programlarının bilişsel esneklik üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Deney grupları ile kontrol grubu arasındaki karşılaştırmalar sonucunda üç deney grubunun da kontrol grubuna göre anlamlı biçimde daha yüksek son–test puanlarına ulaştığı belirlenmiş olup bununla birlikte, deney grupları arasında son-test puanları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Bu nedenle, farklı psikoeğitim programlarının bilişsel esneklik düzeylerindeki değişim miktarlarının birbirinden anlamlı şekilde farklı olduğunu öngören hipotez desteklenmemiştir. İzleme ölçümleri incelendiğinde ise deney gruplarında son-test ile izleme puanları arasında anlamlı fark bulunmadığı görülmüş olup bu durum psikoeğitim programlarının etkisinin müdahale sonrasında da devam ettiğini göstermektedir. Sonuç olarak, araştırmada geliştirilen üç psikoeğitim programının da üniversite öğrencilerinin bilişsel esneklik düzeylerini artırmada etkili olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, life kinetik temelli uygulamaların rehberlik ve psikolojik danışmanlık ve eğitim alanlarında bilişsel esnekliği geliştirmeye yönelik alternatif ve uygulamaya dayalı bir müdahale yöntemi olarak kullanılabileceği görülmektedir. Bu çalışma, Life Kinetik Eğitim Modeli yaklaşımının rehberlik ve psikolojik danışma ile eğitim alanlarında uygulanabilirliğini ortaya koyması bakımından literatüre önemli bir katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aimed to examine the effectiveness of three different psychoeducation programs developed to enhance the cognitive flexibility levels of university students. For this purpose, the“Life Kinetik–Based Cognitive Flexibility Psychoeducation Program,”the“Cognitive Behavioral Therapy–Based Cognitive Flexibility Psychoeducation Program,”and the“Life Kinetik–Integrated Cognitive Behavioral Therapy–Based Cognitive Flexibility Psychoeducation Program”were first developed, and subsequently their effects on cognitive flexibility were tested using an experimental research design. The study was conducted using a randomized experimental design with matched control groups, including pre–test, post–test, and follow–up measurements. The study group consisted of 64 university students who volunteered to participate and met the inclusion criteria, comprising three experimental groups and one control group. Participants were assigned to groups using the block randomization technique. Among the interventions applied to the experimental groups, the“Life Kinetik–Based Cognitive Flexibility Psychoeducation Program”was implemented for 60 minutes per week over 12 weeks, whereas the“Cognitive Behavioral Therapy–Based Cognitive Flexibility Psychoeducation Program”and the“Life Kinetik–Integrated Cognitive Behavioral Therapy–Based Cognitive Flexibility Psychoeducation Program”were implemented for 60 minutes per week over 10 weeks. No intervention was applied to the control group. Data were collected using the Cognitive Flexibility Scale (CFS), and analyses were conducted using SPSS 25.0. The findings revealed significant differences between pre-test and post-test scores in all three experimental groups. The effect sizes were found to be high across all experimental groups subjected to the Life Kinetik-Based Cognitive Flexibility Psychoeducation Program, the Cognitive Behavioral Therapy-Based Cognitive Flexibility Psychoeducation Program, and the Life Kinetik–Integrated Cognitive Behavioral Therapy-Based Cognitive Flexibility Psychoeducation Program. In contrast, no significant difference was found between the pre–test and post–test scores of the control group. Mixed–design ANOVA results indicated significant effects of time, intervention type, and the time*intervention interaction. These findings demonstrate that the developed psychoeducation programs had significant effects on cognitive flexibility. Comparisons between the experimental and control groups showed that all three experimental groups achieved significantly higher post–test scores than the control group. However, no statistically significant differences were found among the experimental groups in terms of post–test scores. Therefore, the hypothesis predicting that the magnitude of change in cognitive flexibility would differ significantly among the psychoeducation programs was not supported. Follow-up measurements revealed no significant differences between post–test and follow-up scores in the experimental groups, indicating that the effects of the psychoeducation programs were maintained after the intervention. In conclusion, all three psychoeducation programs developed in this study were found to be effective in enhancing university students' cognitive flexibility. Furthermore, Life Kinetik–based applications may serve as an alternative and practice-oriented intervention method for improving cognitive flexibility in the fields of guidance, psychological counseling, and education. This study makes an important contribution to the literature by demonstrating the applicability of the Life Kinetik Training Model approach in guidance, psychological counseling, and educational settings.
Benzer Tezler
- Dejeneratif menisküs patolojisinde web tabanlı rehabilitasyon programının fonksiyon, ağrı ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
The effect of web-based rehabilitation program on function, pain and quality of life in degenerative meniscus pathology
ŞENAY GAZİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Fizyoterapi ve Rehabilitasyonİstanbul Aydın ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HANİFEGÜL TAŞKIRAN
DOÇ. DR. EBRU KAYA MUTLU
- Kinetik beyin egzersizi programının yaşlı bireylerin motor becerileri ve bilişsel fonksiyonlar üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of kinetic brain exercise program on motor skills and cognitive functions of elderly individuals
VEDAT ÇETİNKAYA
Doktora
Türkçe
2023
SporAkdeniz ÜniversitesiHareket ve Antrenman Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDURRAHMAN AKTOP
- Anroşman tabanlı kanallarda çözünmüş oksijen artırımının deneysel olarak incelenmesi
Experimental investigation of dissolved oxygen enhancement by paved with boulders
AYŞEGÜL ÜÇÜNCÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞEVKET ÇOKGÖR
- A refined methodology tor model-based FPGA hardware design: An example of quadrotor dynamical model implementation
Model tabanlı FPGA donanımı tasarımında iyileştirilmiş bir yöntem sistemi: Bir dört rotorlu için dinamik model gerçekleme örneği
SEZER MEMİŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiSavunma Teknolojileri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ RAMAZAN YENİÇERİ
- Rotor dynamics analysis overhung rotor-bearing configuration
Konsol rotor-rulman konfigürasyonun rotordinamik analizi
KAYHAN KURUL
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Makine Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OSMAN TAHA ŞEN