Psikolojik danışman/rehber öğretmenlerde mesleğe adanmışlığın yordayıcıları olarak şefkat yorgunluğu ve belirsizliğe tahammülsüzlük
Compassion fatigue and intolerance of uncertinty as predictors of professional commitment in counselor/guidance counselors
- Tez No: 1020514
- Danışmanlar: PROF. DR. NURTEN SARGIN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı psikolojik danışman/rehber öğretmenlerde mesleğe adanmışlığın yordayıcıları olarak şefkat yorgunluğunu ve belirsizliğe tahammülsüzlüğü incelemektir. Çalışmaya Türkiye'nin farklı bölgelerinde ve şehirlerde yaşayan 477 psikolojik danışman/rehber öğretmen katılmıştır. Veriler toplanırken Psikolojik Danışman ve Rehber Öğretmenlerde Mesleğe Adanmışlık Ölçeği, Psikolojik Danışmanlarda Şefkat Yorgunluğu Ölçeği ve Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada nicel araştırma desenlerinden ilişkisel tarama modeli ve nedensel karşılaştırma modeli kullanılmıştır. Çalışmada toplanan veriler analiz edilirken normal dağılım sağlanıp sağlanmadığına bakılmış ve verilerin normal dağılım gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Analizler IBM SPSS Statistics 27.0 paket programı aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Değişkenler arasındaki ilişkileri ortaya koymak amacıyla Pearson korelasyon katsayıları hesaplanmış, ayrıca belirsizliğe tahammülsüzlük ile şefkat yorgunluğunun mesleğe adanmışlığı yordama gücü çoklu doğrusal regresyon analizi ile test edilmiştir. Araştırmada aracılık etkilerinin incelenmesinde PROCESS makrosu kullanılmıştır. Elde edilen sonuçların güvenirliğini artırmak amacıyla bootstrap yöntemiyle elde edilen bulgular raporlanmıştır. Değişkenlerin gruplar arasında farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek için bağımsız örneklemler t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) uygulanmıştır. ANOVA analizlerinde anlamlı farklılık saptandığında, farklılığın hangi gruplar arasında ortaya çıktığını belirlemek üzere varyans homojenliğini varsayan Hochberg GT2 testi tercih edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda mesleğe adanmışlık ile şefkat yorgunluğu arasında orta düzeyde negatif ve anlamlı bir ilişki, mesleğe adanmışlık ile belirsizliğe tahammülsüzlük arasında orta sınır düzeyde negatif yönde anlamlı, belirsizliğe tahammülsüzlük ile şefkat yorgunluğu arasında pozitif yönde orta düzeyde anlamlı bir ilişki gözlemlenmiştir. Şefkat yorgunluğu ve belirsizliğe tahammülsüzlüğün mesleğe adanmışlıkta etkili olduğu, bu etkide şefkat yorgunluğunun belirsizliğe tahammülsüzlükten dört kat daha etkili olduğuna varılmıştır. Belirsizliğe tahammülsüzlüğün mesleğe adanmışlığa hem doğrudan hem de şefkat yorgunluğu aracılığıyla dolaylı bir etkisinin olduğu ve şefkat yorgunluğunun da mesleğe adanmışlığa hem doğrudan hem de belirsizliğe tahammülsüzlük aracılığıyla dolaylı bir etkisi olduğu sonucuna varılmıştır. Belirsizliğe tahammülsüzlük ile mesleğe adanmışlık arasında şefkat yorgunluğunun kısmi bir aracılık rolünün ve şefkat yorgunluğu ile mesleğe adanmışlık arasında belirsizliğe tahammülsüzlüğün kısmi bir aracı rolünün olduğu sonucuna varılmıştır. Şefkat yorgunluğunun kadınlarda erkeklere göre daha yüksek düzeyde olduğu; yaşı daha büyük ve kıdemce daha yüksek olanların yaşça daha küçük ve kıdemce daha düşük olanlara göre şefkat yorgunluğu düzeyleri anlamlı bir şekilde daha düşük bulunmuştur. Süpervizyonlu terapi eğitimi alanların almayanlara göre şefkat yorgunluğu düzeyleri anlamlı bir şekilde daha düşük çıkmıştır. Araştırma çeşitli değişkenler açısından da ele alınmış ve çalışma sonucunda önerilerde bulunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to examine compassion fatigue and intolerance of uncertainty as predictors of professional commitment among psychological counselors and school counselors. The study sample consisted of 477 psychological counselors/school counselors residing in various cities and regions across Türkiye. Data were collected utilizing the Professional Commitment Scale for Psychological Counselors and School Counselors, the Compassion Fatigue Scale for Psychological Counselors, and the Intolerance of Uncertainty Scale. Correlational survey and causal-comparative models, which are quantitative research designs, were employed in this study. Prior to data analysis, normality assumptions were checked, and the data were found to be normally distributed. All analyses were conducted using the IBM SPSS Statistics 27.0 software package. Pearson correlation coefficients were calculated to reveal the relationships between the variables. Additionally, the predictive power of intolerance of uncertainty and compassion fatigue on professional commitment was tested using multiple linear regression analysis. The PROCESS macro was utilized to examine the mediating effects, and findings obtained via the bootstrapping method were reported to enhance the reliability of the results. To determine whether the variables differed across groups, independent samples t-tests and one-way analysis of variance (ANOVA) were applied. When a significant difference was detected in the ANOVA, the Hochberg GT2 test, which assumes equal variances, was preferred to identify the specific groups causing the difference. The results indicated a moderately negative and significant relationship between professional commitment and compassion fatigue; a borderlinemoderate, negative, and significant relationship between professional commitment and intolerance of uncertainty; and a moderately positive and significant relationship between intolerance of uncertainty and compassion fatigue. It was concluded that both compassion fatigue and intolerance of uncertainty significantly predict professional commitment, with compassion fatigue being four times more influential in this effect. Furthermore, intolerance of uncertainty had both a direct effect and an indirect effect on professional commitment via compassion fatigue; similarly, compassion fatigue had both a direct effect and an indirect effect on professional commitment via intolerance of uncertainty. Therefore, compassion fatigue played a partial mediating role between intolerance of uncertainty and professional commitment, while intolerance of uncertainty played a partial mediating role between compassion fatigue and professional commitment. Demographic analyses revealed that compassion fatigue levels were significantly higher in female counselors compared to males. Additionally, older counselors and those with greater professional seniority exhibited significantly lower levels of compassion fatigue compared to their younger and less experienced counterparts. Counselors who received supervised therapy training also had significantly lower compassion fatigue levels than those who did not. The study further examined other variables and provided recommendations based on the findings.
Benzer Tezler
- Ders geçme ve kredi düzeninin sorunları ve yönetimi
Administration and issues of credit system
ORHAN ERKAN
- Rehber öğretmenlerde tükenmişlik düzeyi, nedenleri ve çeşitli değişkenlere göre incelenmesi
The Investigation of counselors career burnout: Causes, sources and levels
RECEP ÖZER
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Eğitim ve ÖğretimKaradeniz Teknik ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZAFER GÖKÇAKAN
- Okul psikolojik danışmanlarının ve öğretim elemanlarının mesleğe ilişkin bazı konulardaki algılarının incelenmesi
Examınatıon of the perceptıons of the counselors and the supervısors about the professıon who study ın the counseling field
ZURİYE GÜNGÖR
- Çeşitli değişkenlere göre rehber öğretmenlerin meslek doyumlarının karşılaştırılması
JOB satisfaction of the school counseler that shows difference for various variable is been compared
ERCAN KOCAYÖRÜK
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiEğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı
PROF.DR. YILDIZ KUZGUN
- Psikolojik danışmanların (Rehber öğretmenlerin) mesleki doyum ile kendine saygıları arasındaki ilişkinin incelenmesi
The investigation of the relationship between psychological counselors' job satisfaction and self-esteem
FAHRİYE KADIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET ŞİRİN