Geri Dön

Kadın tüketicilerin ultra işlenmiş besin tüketimi, sürdürülebilir beslenme durumu, stres düzeyi ve gastrointestinal semptomları arasındaki ilişki

The relationship between ultra-processed food consumption and sustainable nutrition patterns with obesity in women

  1. Tez No: 1020533
  2. Yazar: BEGÜM ONSUN
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜMEYRA SEVİM KARACİF
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ankara Medipol Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Son yıllarda gelişen endüstriyelleşme ile birlikte ultra işlenmiş besinlerin (UİB) tüketimine yönelik eğilim daha da belirginleşmiştir. Kadın tüketicilerin UİB tüketimi, stres düzeyi, Akdeniz diyetine uyum ve sürdürülebilir beslenme alışkanlıklarının gastrointestinal (Gİ) semptomlarla ilişkisini değerlendirmeyi amaçlayan bu araştırma, 19–65 yaş aralığında Ankara'da yaşayan 312 kadın katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Veriler Çok İşlenmiş Besin Tüketimi Kısa Tarama Anketi, Algılanan Stres Ölçeği, Akdeniz Diyetine Uyum ve Sürdürülebilir Beslenmenin Değerlendirilmesi Kısa Anketi ve Gastrointestinal Semptom Derecelendirme Ölçeği Testi ile toplanmıştır. Katılımcıların %59,0'ı yüksek düzeyde UİB tüketirken, %96,4'ü Akdeniz diyetine ve %80,4'ü sürdürülebilir beslenmeye düşük düzeyde uyum göstermektedir. Yüksek düzeyde UİB tüketen bireylerde stres ve alt boyutlarının ortalamaları yüksek bulunmasına rağmen fark istatiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0,05). Benzer şekilde, Akdeniz diyetine uyum ve sürdürülebilir beslenme düzeylerine göre stres ve toplam Gİ semptom puan ortalamaları arasında anlamlı bir farklılık saptanmamıştır (p>0,05). Yüksek düzeyde UİB tüketen bireylerin toplam Gİ semptom puanları (2,34±0,81) ile diyare (1,80±1,01), hazımsızlık (2,79±1,12), konstipasyon (2,53±1,38) ve abdominal ağrı (2,34±1,12) puanları, düşük tüketim grubuna göre anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Antropometrik ölçümlerde; sürdürülebilir beslenmeye düşük uyum gösterenlerde bel çevresi ve bel-boy oranı daha yüksek bulunurken, Akdeniz diyetine orta ve yüksek uyum gösterenlerde vücut ağırlığı ve BKİ ortalamaları anlamlı düzeyde daha düşük saptanmıştır (p<0,05). Korelasyon analizinde; UİB tüketimi ile stres (r=0,204) ve toplam Gİ semptomlar (r=0,257) arasında zayıf; stres ile Gİ semptomlar (r=0,373) arasında orta düzeyde pozitif yönlü anlamlı ilişkiler saptanmıştır (p<0,001). Çoklu regresyon analizinde, yüksek düzeyde UİB tüketimi (β =0,055; p=0,007) ve stres düzeyinin (β =0,038; p=0,001), Gİ semptom görülme sıklığını pozitif olarak yordadığı belirlenmiştir. Bulgular, kadınlarda yüksek düzeyde UİB tüketimi ve stresin Gİ semptomları arttırabileceğini göstermektedir. Toplumda UİB tüketiminin azaltılması; yeterli, dengeli ve sürdürülebilir beslenme alışkanlıklarının teşvik edilmesine yönelik stratejiler hem gastrointestinal sistem sağlığının korunması hem de çevresel sürdürülebilirlik açısından önemli bir müdahale alanı olacaktır.

Özet (Çeviri)

In recent years, with the increasing industrialization, the trend towards the consumption of ultra-processed foods (UPFs) has become even more pronounced. This research, which aims to evaluate the relationship between UPF consumption, stress levels, adherence to the Mediterranean diet, and sustainable eating habits with gastrointestinal (GI) symptoms among female consumers, was conducted with 312 female participants aged 19–65 living in Ankara. Data were collected using the Ultra-Processed Food Consumption Short Questionnaire, the Perceived Stress Scale, the Mediterranean Diet Adherence and Sustainable Nutrition Assessment Short Questionnaire, and the Gastrointestinal Symptom Rating Scale Test. While 59.0% of the participants consumed high levels of UPFs, 96.4% showed low adherence to the Mediterranean diet and 80.4% showed low adherence to sustainable eating habits. Although stress and its sub-dimensions were found to be higher averages in individuals who consumed high levels of UPFs, the difference was not statistically significant (p>0.05). Similarly, no significant difference was found between the mean stress and total GI symptom scores according to adherence to the Mediterranean diet and sustainable nutrition levels (p>0.05). Individuals consuming high levels of UPFs had significantly higher total GI symptom scores (2.34±0.81), diarrhea (1.80±1.01), indigestion (2.79±1.12), constipation (2.53±1.38), and abdominal pain (2.34±1.12) compared to the low consumption group (p<0.05). In anthropometric measurements, waist circumference and waist-to-height ratio were higher in those with low adherence to sustainable nutrition, while body weight and BMI averages were significantly lower in those with moderate and high adherence to the Mediterranean diet (p<0.05). Correlation analysis revealed weak positive correlations between UPF consumption and stress (r=0.204) and total GI symptoms (r=0.257); and moderate positive correlations between stress and GI symptoms (r=0.373) (p<0.001). Multiple regression analysis showed that high levels of UPF consumption (β =0.055; p=0.007) and stress levels (β =0.038; p=0.001) positively predicted the frequency of GI symptoms. The findings suggest that high levels of UPF consumption and stress may increase GI symptoms in women. Strategies aimed at reducing UPF consumption in the community and promoting adequate, balanced, and sustainable nutritional habits will be an important area of intervention for both protecting gastrointestinal health and environmental sustainability.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    867931

    Markaların duyulara seslenmesi: Örnek çalışma olarak hijyenik ped ürünleri bazında doku duyusunun tüketiciler nezdinde incelenmesi

    Brands call the sense: Examination of tissue sense based on hygienic pad products by consumers as a case study

    VESİLE DEMİR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Halkla İlişkilerGümüşhane Üniversitesi

    Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ KAAN GEZ

  2. Tez No

    113211

    Kadın tüketicilerin bazı dayanıklı tüketim mallarını satın alma ve kullanma davranışlarının incelenmesi

    Women consumer's attitudes towards purchasing and using some durable goods of revealing

    ATEŞ BAYAZIT

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2002

    Ev EkonomisiGazi Üniversitesi

    Çocuk Gelişimi ve Ev Yönetimi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HACER TOR

  3. Tez No

    428199

    Kadın tüketicilerin pazarlama karmasına ilişkin marka değer algıları

    The brand value perceptions of women consumers regarding marketing mix

    HATİCE NUR YILDIZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    İşletmeAtatürk Üniversitesi

    Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MEHMET SERDAR ERCİŞ

  4. Tez No

    481820

    Kadın tüketicilerin kozmetik ürünlere yönelik akılcı, hazcı, plansız ve içgüdüsel satın alma davranışları arasındaki ilişkilerin incelenmesi

    Investi̇gati̇on of the realati̇on between women consumers reasonable, hedoni̇c, impulsive and compulsive behavior while buying cosmeti̇c products

    ÖZÜM ÖZLER HAZIR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    İşletmeMersin Üniversitesi

    İşletme Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYŞE ŞAHİN

  5. Tez No

    532785

    Kadın tüketicilerin tüketim davranışları üzerine amprik bir araştırma

    An empirical study on consumer behavior of female consumers

    ELİF ÜLER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    İşletmeÜsküdar Üniversitesi

    Nöropazarlama Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NAZİFE GÜNGÖR

Geri Dön