Uzun süreli iş arayanlarda umutsuzluğun yordayıcıları: Öğrenilmiş çaresizlik ve yaşamı anlamlandırma
Predictors of hopelessness in long-term job seekers: Learned helplessness and meaning in life
- Tez No: 1020632
- Danışmanlar: PROF. DR. FATMA ÖZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Psikiyatri, Nursing, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: İşsizlik, Unemployment
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Lokman Hekim Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, uzun süreli iş arayan bireylerde umutsuzluk, öğrenilmiş çaresizlik ve yaşamı anlamlandırma düzeylerini belirlemek ve öğrenilmiş çaresizlik ve yaşamı anlamlandırmanın umutsuzluğu ne ölçüde yordadığını belirlemektir. Araştırma tanımlayıcı ve ilişki arayıcı örneklemini, Ankara ili belediye sınırları içinde bir iş arama kurumuna başvuran; en az üç yıldır iş arayan, işsizlik maaşı almayan ve 18 yaşını doldurmuş 383 birey oluşturmuştur. Araştırmada veriler, Kişisel Bilgi Formu, Öğrenilmiş Çaresizlik Ölçeği (ÖÇÖ), Beck Umutsuzluk Ölçeği (BUÖ) ve Kişisel Anlam Profili Ölçeği (KAPÖ) ile toplanmıştır. Veri analizinde Bağımsız örneklemler t testi, ANOVA, ki-kare testi, Fisher exact testi ve Pearson korelasyon ve çoklu doğrusal regresyon testleri kullanılmıştır. Katılımcıların, ölçek toplam puan ortalamaları KAPÖ için 74.20±28.39, ÖÇÖ için 57.20±12.05 ve BUÖ için 13.06±5.31 olarak bulunmuştur. Öğrenilmiş çaresizlik, umutsuzluğu anlamlı ve pozitif yönde yordamıştır (β=0.607, t=13.318, p<.001). Kişisel anlam profili toplam puanı umutsuzluğu anlamlı ve negatif yönde yordamaktadır (β =-0.205, t=-4.495, p<.001). Yaşamı anlamlandırma düzeyi arttıkça umutsuzluk düzeyi azalmakta; öğrenilmiş çaresizlik düzeyi arttıkça umutsuzluk düzeyi de artmaktadır. Uzun süreli işsizlik sürecinde bireylerin yalnızca umutsuzluk yaşamadığı, aynı zamanda öğrenilmiş çaresizlik yaşadığı ve bu durum yaşamı anlamlandırma düzeyini olumsuz etkilediği belirlenmiştir. Bireyin yaşamına yüklediği anlam azaldıkça umutsuzluk düzeyi ve öğrenilmiş çaresizlik artmaktadır. Toplum ruh sağlığının korunması açısından, uzun süreli işsizlik yaşayan bireylere yönelik koruyucu ve destekleyici ruh sağlığı hizmetlerinin yaygınlaştırılması önemlidir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study was to determine the levels of hopelessness, learned helplessness, and meaning in life among long-term job seekers and to examine the extent to which learned helplessness and meaning in life predict hopelessness. The sample of this descriptive and correlational study consisted of 383 individuals who applied to an employment agency within the municipal boundaries of Ankara, had been seeking employment for at least three years, were not receiving unemployment benefits, and were 18 years of age or older. Data were collected using the Personal Information Form, the Learned Helplessness Scale (LHS), the Beck Hopelessness Scale (BHS), and the Personal Meaning Profile (PMP). In data analysis, independent samples t-test, ANOVA, chi-square test, Fisher's exact test, Pearson correlation analysis, and multiple linear regression analysis were used. The participants' mean total scale scores were found to be 74.20±28.39 for the PMP, 57.20±12.05 for the LHS, and 13.06±5.31 for the BHS. Learned helplessness significantly and positively predicted hopelessness (β=0.607, t=13.318, p<.001). The total score of the Personal Meaning Profile significantly and negatively predicted hopelessness (β=-0.205, t=-4.495, p<.001). As the level of meaning in life increased, the level of hopelessness decreased; as the level of learned helplessness increased, the level of hopelessness also increased. It was determined that individuals experiencing long-term unemployment not only experienced hopelessness but also learned helplessness, and that this situation negatively affected their level of meaning in life. As the meaning individuals attribute to their lives decreased, their levels of hopelessness and learned helplessness increased. In terms of protecting public mental health, it is important to expand preventive and supportive mental health services for individuals experiencing long-term unemployment.
Benzer Tezler
- Gençlerin meslek ve iş seçimleri yolunda İŞKUR'daki iş ve meslek danışmanlarının etkisi
Influence of job and vocational counselors at İŞKUR towards young people's choice of profession and job
KADİR KORKMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiAmme İdaresi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET AKİF ÖZER
- Çalışanlarda ve işsizlerde yaşam kalitesine etki eden etmenler ve yaşam kalitesi düzeylerinin karşılaştırılması
Comparison of quality of life in workers and unemployed
YÜCEL DEMİRAL
Doktora
Türkçe
2001
Halk SağlığıDokuz Eylül ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZUHAL OKUYAN
- Türkiye'de işsizlik ödeneğinin iş arama süresine ve girilen işler üzerine etkisi: Ödenek alanlar ve almayanlar arası karşılaştırma
The effect of unemployment benefits in Türkiye on job search duration and subsequent jobs: A comparison between benefit recipients and non-recipients
GÖKTAN GÖRMEZÖZ
Doktora
Türkçe
2025
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriPamukkale ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OĞUZ KARADENİZ
DOÇ. DR. HAKAN ULUCAN
- Assessment of urbanization history of Addis Ababa city, Ethiopia
Addıs Ababa cıty, Ethıopıa'nın kentleşme tarihinin değerlendirilmesi
ABDURAHMAN HUSSEN YIMER
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Şehircilik ve Bölge PlanlamaMersin ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ CENAP YOLOĞLU
- Emek tarihi dönüşümüne İstanbul amele pazarları üzerinden bakmak: İşçi-işveren ilişkileri üzerine nitel bir araştırma
Looking at labor history transformation through day labor hiring sites in Istanbul: A qualitative research on the laborer-employer relations
AHMET ERTAN ÇÖLGEÇEN