Acil servis hasta yoğunluğunun analitik modelleme ile tahmini
Estimation of emergency department patient density using analytical modeling
- Tez No: 1021068
- Danışmanlar: PROF. DR. FEVZİYE ÇETİNKAYA
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Halk Sağlığı, Sağlık Yönetimi, Public Health, Healthcare Management
- Anahtar Kelimeler: Acil servis, analitik modelleme, başvuru tahmini, halk sağlığı, regresyon, sağlık hizmeti planlaması, zaman serisi, Regresyon analizi, Zaman serileri analizi, Analytical modeling, application estimation, emergency department, healthcare service planning, public health, regression, time series, Emergency service, Analytical modelling, Regression analysis, Time series analysis
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada, Erciyes Üniversitesi (ERÜ) Tıp Fakültesi Erişkin Acil Servisi'nde günlük toplam başvuru sayısının izleyen gün düzeyinde tahmini için, Hastane Bilgi Yönetim Sistemi (HBYS) kayıtlarından türetilen hasta başvuru ve kurum içi hizmet süreci göstergeleri ile takvimsel ve çevresel göstergelerin bütünleştirildiği analitik modelleme yaklaşımlarının karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Retrospektif, tek merkezli, analiz birimi“gün”olan çalışmada, 01.01.2023-30.12.2024 tarihleri arasındaki 730 güne ait veriler kullanılmıştır. HBYS kayıtlarından günlük toplam başvuru sayısı, demografik ve klinik-operasyonel göstergeler oluşturulmuş; takvimsel ve çevresel göstergeler tarih değişkeni üzerinden veri setiyle bütünleştirilmiştir. Eksik çevresel veriler Kalman smoothing ve MICE-PMM yöntemleriyle tamamlanmıştır. Modelleme veri seti t/t+1 yapısında düzenlenmiş, 729 analiz satırından oluşmuştur. Kronolojik sıra korunarak %80 eğitim ve %20 test ayrımı yapılmıştır. Regresyon modelleri ile ARIMA, SARIMA, ARIMAX ve SARIMAX aday modelleri değerlendirilmiştir. Test dönemi tahmin performansı MAE, RMSE ve MAPE ölçütleriyle karşılaştırılmıştır. Bulgular: Çalışma döneminde günlük toplam acil servis başvuru sayısı ortalama 337,21±37,81 olarak bulunmuştur. Regresyon modelleri içinde, bir önceki gün toplam başvuru sayısı ve hedef gün takvimsel değişkenlerini içeren Model 2, sade yapısı ve test dönemi performansı açısından temel regresyon modeli olarak değerlendirilmiştir. Model 2'de MAE 21,8, RMSE 27,8 ve MAPE %6,95 olarak bulunmuştur. Zaman serisi aday modelleri içinde ARIMA(1,1,1) modeli en düşük test hatalarını vermiştir. Bu modelde MAE 20,2, RMSE 26,1 ve MAPE %6,28 bulunmuştur. Sonuç: Bu çalışma, ERÜ Erişkin Acil Servisi'nde günlük toplam başvuru sayısının izleyen gün düzeyinde kısa dönemli olarak öngörülebileceğini göstermektedir. HBYS kaynaklı göstergeler ile takvimsel ve çevresel göstergelerin bütünleştirilmesi, yerel acil servis başvuru örüntüsünün analitik olarak değerlendirilmesine olanak sağlamıştır. Günlük başvuru tahminleri, acil servis yoğunluğunu tek başına ortadan kaldıran bir çözüm değil; sağlık hizmeti planlaması, personel düzenlenmesi ve kaynak kullanımını destekleyen analitik bir araç olarak değerlendirilmelidir.
Özet (Çeviri)
Aim: This study aimed to comparatively evaluate analytical modeling approaches integrating Hospital Information Management System (HIMS) derived patient application and internal service process indicators with calendar and environmental indicators for next-day estimation of daily total applications to Erciyes University (ERU) Faculty of Medicine Adult Emergency Department. Materials and Methods: In this retrospective, single-center study (analysis unit:“day”), data from 730 days (01.01.2023-30.12.2024) were used. From HIMS records, daily total applications, demographic, and clinical-operational indicators were generated; calendar and environmental indicators were integrated via the date variable. Missing environmental data were completed via Kalman smoothing and MICE-PMM. The t/t+1 structured dataset consisted of 729 analysis rows. Preserving chronological order, an 80% training, 20% test split was performed. Regression, ARIMA, SARIMA, ARIMAX, and SARIMAX candidate models were evaluated. Test period performance was compared via MAE, RMSE, and MAPE. Results: In the study period, daily total emergency department applications were found as an average of 337,21±37,81. Among regression models, Model 2 (with previous-day total applications and target-day calendar variables) was evaluated as the baseline model for its simple structure and test performance; MAE, RMSE, and MAPE were found as 21.8, 27.8, and 6.95%. Among time-series candidates, ARIMA(1,1,1) gave the lowest test errors; MAE, RMSE, and MAPE were found as 20.2, 26.1, and 6.28%. Conclusion: This study demonstrates the short-term predictability of daily total ERU Adult Emergency Department applications at the following-day level. Integrating HIMS-sourced indicators with calendar and environmental indicators enabled analytical evaluation of the local emergency department application pattern. Daily application estimations should be evaluated not as a solution eliminating emergency department crowding on its own, but as an analytical tool supporting healthcare service planning, personnel arrangement, and resource utilization.
Benzer Tezler
- Acil servise başvuran yatağa bağımlı (Bakıma muhtaç) hastaların sağlık ve sosyal gereksinimlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the medical and social needs of bedridden patients presenting to the emergency department
AYŞE ECE TAVAS
Tıpta Uzmanlık
İngilizce
2014
İlk ve Acil YardımEge ÜniversitesiDahili Tıp Bilimleri Bölümü
DOÇ. DR. GÜÇLÜ SELAHATTİN KIYAN
- Acil servisten poliklinik randevusuverilerek taburcu edilen hastalardatakip ve sonuçlar
Başlık çevirisi yok
MELİKE ÖNER
- Varfarin kullanan evde sağlık hastalarının ilaç kullanımı hakkındaki bilgi düzeyi, ilaca uyumu ve memnuniyetinin değerlendirilmesi
Evaluation of knowledge level, medication compliance and pleasure of home health patients using warfarin
İKBAL KARATAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN ÖZGE TUNCER
- Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi tıpta uzmanlık öğrencilerinin sağlıkta şiddet deneyimleri
Aydın Adnan Menderes University Faculty of Medicine specialty students' experiences of violence in health care
BAŞAK SEZGİ BEZGİNSOY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiAydın Adnan Menderes ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERPİL DEMİRAĞ
- Acil servise başvuran çocuk ve ergen hastaların idrar ve kan örneklerinde bağımlılık yapıcı maddelerin araştırılması
Determining of abused drugs in urine and blood samples of children and adolescents admitted to emergency service
MUKADDES GÜRLER
Doktora
Türkçe
2017
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara ÜniversitesiAdli Bilimler Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. ASLIHAN AVCI