Sistemik skleroz hastalarında akdeniz diyetine uyum ile klinik ve fonksiyonel parametrelerin değerlendirilmesi
Evaluation of clinical and functional parameters in relation tomediterranean diet adherence in patients with systemic sclerosis
- Tez No: 1021067
- Danışmanlar: DOÇ. DR. İPEK TÜRK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: İç Hastalıkları, Internal diseases
- Anahtar Kelimeler: Sistemik skleroz, Akdeniz diyeti, MEDAS, uyku kalitesi, yaşam kalitesi, fonksiyonel durum, kırılganlık, Systemic sclerosis, Mediterranean diet, MEDAS, sleep quality, quality of life, functional status, frailty
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Dahiliye Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Hastalıkları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Sistemik skleroz (SSk), mikrovasküler hasar, immün disregülasyon ve ilerleyici fibrozis ile karakterize kronik otoimmün bir bağ doku hastalığıdır. Son yıllarda antiinflamatuvar ve antioksidan özellikleri nedeniyle Akdeniz diyetinin kronik inflamatuvar hastalıklardaki olası etkileri giderek daha fazla ilgi çekmektedir. Bu çalışmada, sistemik skleroz hastalarında Akdeniz diyetine uyum düzeyinin klinik özellikler, organ tutulumları, laboratuvar parametreleri, fonksiyonel durum, yaşam kalitesi, fiziksel aktivite, kırılganlık ve uyku kalitesi ile ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel ve tek merkezli çalışmaya, Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Romatoloji Kliniği'nde takip edilen 101 sistemik skleroz hastası dahil edildi. Akdeniz diyetine uyum, Akdeniz Diyetine Uyum Ölçeği (MEDAS) kullanılarak değerlendirildi. Hastalar medyan MEDAS puanına göre düşük uyum (≤7, n=64) ve yüksek uyum (≥8, n=37) gruplarına ayrıldı. Katılımcıların demografik, klinik ve laboratuvar verileri kaydedildi. Fonksiyonel durum Sistemik Skleroz Sağlık Değerlendirme Anketi (SHAQ), yaşam Sistemik Skleroz Yaşam Kalitesi Ölçeği (SScQoL), fiziksel aktivite Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi Kısa Formu (IPAQ-SF), uyku kalitesi Jenkins Uyku Ölçeği, kırılganlık düzeyleri Fried Kırılganlık Ölçeği ve disfaji durumu EAT-10 ile değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya yaş ortalaması 55,84 olan, 94'ü kadın cinsiyette ve 7'si erkek cinsiyette olmak üzere toplam 101 sistemik sklerozlu hasta dahil edildi. Katılımcılar, örneklemin medyan MEDAS puanı olan 7.0 temel alınarak iki gruba ayrıldı. Buna göre 64 hasta düşük Akdeniz diyeti uyum grubunda (MEDAS ≤7) ve 37 hasta yüksek Akdeniz diyeti uyum grubunda (MEDAS ≥8) yer aldı. Yüksek Akdeniz diyeti uyumuna sahip hastalarda vücut kitle indeksi ve İloprost kullanım oranı anlamlı olarak daha yüksek bulundu (p<0,05). Hastalık süresi, hastalık alt tipi, organ tutulumları, inflamasyon belirteçleri, otoantikor profili ve kardiyopulmoner parametreler açısından gruplar arasında anlamlı farklılık saptanmadı (p>0,05). MEDAS puanı ile kadın cinsiyet, daha yüksek vücut kitle indeksi ve İloprost kullanımı arasında anlamlı ilişki bulundu. Çok değişkenli regresyon analizinde, daha yüksek MEDAS puanının daha iyi uyku kalitesinin bağımsız belirleyicisi olduğu gösterildi. Buna karşın Akdeniz diyeti uyumu ile yaşam kalitesi, fiziksel aktivite düzeyi, disfaji ve inflamatuvar parametreler arasında anlamlı ilişki saptanmadı. Sonuç: Sistemik skleroz hastalarında Akdeniz diyetine uyum düzeyi, organ tutulumları ve inflamatuvar göstergeler ile ilişkili bulunmamıştır. Bununla birlikte, Akdeniz diyetine daha yüksek uyumun daha iyi uyku kalitesi ile bağımsız olarak ilişkili olduğu gösterilmiştir. Bu bulgu, beslenme alışkanlıklarının sistemik sklerozlu hastalarda uyku ve genel iyilik hali üzerinde olumlu etkileri olabileceğini düşündürmektedir. Akdeniz diyetinin hastalık seyri üzerindeki olası etkilerinin ortaya konulabilmesi için daha geniş örneklemli ve prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.
Özet (Çeviri)
Objective: Systemic sclerosis (SSc) is a chronic autoimmune connective tissue disease characterized by microvascular damage, immune dysregulation, and progressive fibrosis. In recent years, the Mediterranean diet has attracted increasing interest because of its anti-inflammatory and antioxidant properties and its potential beneficial effects in chronic inflammatory diseases. This study aimed to evaluate the association between adherence to the Mediterranean diet and clinical characteristics, organ involvement, laboratory parameters, functional status, quality of life, physical activity, frailty, and sleep quality in patients with systemic sclerosis. Materials and Methods: This cross-sectional, single-center study included 101 patients with systemic sclerosis who were followed at the Rheumatology Clinic of Çukurova University Faculty of Medicine Hospital. Adherence to the Mediterranean diet was assessed using the Mediterranean Diet Adherence Screener (MEDAS). Patients were divided into two groups according to the median MEDAS score: low adherence (≤7, n=64) and high adherence (≥8, n=37). Demographic, clinical, and laboratory data were recorded. Functional status was evaluated using the Scleroderma Health Assessment Questionnaire (SHAQ), quality of life using the Systemic Sclerosis Quality of Life Questionnaire (SScQoL), physical activity using the International Physical Activity Questionnaire–Short Form (IPAQ-SF), sleep quality using the Jenkins Sleep Scale, frailty using the Fried Frailty Scale, and dysphagia using the Eating Assessment Tool-10 (EAT-10). Results: A total of 101 patients with systemic sclerosis were included in the study, comprising 94 females and 7 males, with a mean age of 55.84 years. Participants were categorized into two groups based on the median MEDAS score of the study population (7.0): 64 patients were classified into the low Mediterranean diet adherence group (MEDAS ≤7), and 37 patients into the high adherence group (MEDAS ≥8). Patients with higher adherence to the Mediterranean diet had significantly higher body mass index and a higher rate of iloprost use (p<0.05). No significant differences were observed between the groups regarding disease duration, disease subtype, organ involvement, inflammatory markers, autoantibody profile, or cardiopulmonary parameters (p>0.05). MEDAS scores were significantly associated with female sex, higher body mass index, and iloprost use. Multivariate regression analysis demonstrated that a higher MEDAS score was an independent predictor of better sleep quality. However, no significant associations were found between Mediterranean diet adherence and quality of life, physical activity level, dysphagia, or inflammatory parameters. Conclusion: Adherence to the Mediterranean diet was not associated with organ involvement or inflammatory markers in patients with systemic sclerosis. Nevertheless, higher adherence to the Mediterranean diet was independently associated with better sleep quality. This finding suggests that dietary habits may have beneficial effects on sleep and overall well-being in patients with systemic sclerosis. Further large-scale prospective studies are needed to clarify the potential impact of the Mediterranean diet on disease outcomes in systemic sclerosis.
Benzer Tezler
- Ailesel Akdeniz Ateşi hastalarında serum tweak proteindüzeyinin hastalık klinik özellikleri ile korelasyonunun araştırılması
Investigation of the correlation between serum tweak proteinlevels and clinical features of the disease in patients with Familial Mediterranean Fever
AYŞE BERNA CENGİZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
RomatolojiSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YÜKSEL MARAŞ
- Ailesel Akdeniz ateşi hastalarında“sımple measure of ımpact of ıllness ın youngsters”(smıly©-illness) ölçeğinin geçerlilik ve güvenilirlik çalışması
The validity and reliabi̇li̇ty of“simple measure of impact of illness in youngsters”(smily©-illness) measurement in familian mediterranian patients
BUKET UYSAL ALADAĞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
RomatolojiSelçuk ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HARUN PERU
- Sklerodermalı hastalarda periferik vasküler tutuluma bağlı cilt bulguları ve kapilleroskopik değerlendirmenin, sklerodermaya bağlı akciğer hastalığı arasındaki ilişkinin belirlenmesi
The relationship between skin findings and capillaroscopic evaluation due to peripheral vascular involvement and lung disease in patient with scleroderma
NEHİR FİDAN ŞİŞMAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
RomatolojiAkdeniz Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA ENDER TERZİOĞLU
- Ailesel Akdeniz Ateşi fizyopatolojisınde tenascin C nın rolü
The role of tenascin C in physiopathology of the familial Mediterranian Fever
EMIN GULUZADE
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
RomatolojiOndokuz Mayıs Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. METİN ÖZGEN
- Sjögren sendromlu hastalarda serum semaporin 3a ile semaporin 7A düzeylerinin klinik ve laboratuar parametrelerle ilişkisinin araştırılması
The investigation of the association between serum semaphorin 3a and 7A values with clinic and laboratory parametres of sjögren syndrome
MUHAMMED EMRE URHAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
RomatolojiCumhuriyet Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. FÜSUN GÜLTEKİN