20. ve 21. yüzyıl caz gitaristliğinde türler arası doğaçlama yaklaşımlarının transkripsiyonlar üzerinden incelenmesi
An examination of cross-genre improvisational approaches in 20th and 21st-century jazz guitar performance through transcriptions
- Tez No: 1021225
- Danışmanlar: DOÇ. DR. CEM ÇELİKSIRT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Müzik, Music
- Anahtar Kelimeler: Analiz, Analiz yöntemleri, Caz, Doğaçlama, Gitar, Gitarist, Müzisyenler, Müzisyenlik, Analysis, Analysis methods, Jazz, Improvisation, Guitar, Guitarist, Musicians, Musicianship
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Başkent Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Müzik Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Performans Sanat Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, modern gitar icrasında Caz ve R&B/Soul müzikleri arasındaki stilistik, teknik ve mikro-ritmik sınırları transkripsiyonlar üzerinden incelemeyi amaçlayan karşılaştırmalı ve nitel bir araştırmadır. Dönemlerinin öncü figürleri olan Charlie Christian, Wes Montgomery, Gilad Hekselman, Charlie Allen ve Isaiah Sharkey'nin solo icraları kulaktan dinlenerek standart Batı müziği notasyonuna dökülmüş ve birincil veri haline getirilmiştir. Bu tez, cazın armonik akışkanlığı ile R&B/Soul müziğinin groove temelli doğası arasındaki etkileşimini anlamayı ve türler arası geçişkenliği sağlayan ortak doğaçlama dilini deşifre etmeyi amaçlamaktadır. Literatür taraması ve transkripsiyon analizleri yoluyla; dikey ve yatay yapılar (voice leading, chord-scale), mikro-ritmik zamanlama stratejileri (laid-back, pocket), motifik gelişim süreçleri ile vokal/nefesli çalgı benzeri artikülasyon tercihleri detaylı bir şekilde incelenmiştir. Araştırma, teorik ve pratik bir yaklaşımla, çağdaş hibrit gitarist profilinin yapı taşlarını ortaya koymakta; sanatçılara ve elektro gitar öğrencileri için türler arası soloculuk konusunu görünür kılmaktadır. Bu çalışma, akademik literatürde elektro gitar pedagojisine yönelik çoklu tür yaklaşımı bağlamındaki bilgi boşluğunu doldurmayı ve çağdaş enstrüman eğitimi süreçlerine katkı sağlamayı hedeflemektedir.
Özet (Çeviri)
This study is a comparative and qualitative research aiming to examine the stylistic, technical, and micro-rhythmic boundaries between Jazz and R&B/Soul music in modern guitar performance through transcriptions. The solo performances of pioneering figures Charlie Christian, Wes Montgomery, Gilad Hekselman, Charlie Allen, and Isaiah Sharkey were transcribed by ear into standard Western music notation, forming the primary data of the study. This thesis seeks to understand the interaction between the harmonic fluidity of jazz and the groove-based nature of R&B/Soul music, aiming to decode the common improvisational language that enables cross-genre permeability. Through a comprehensive literature review and transcription analyses, vertical and linear structures (voice leading, chord-scale), micro-rhythmic timing strategies (laid-back, pocket), motivic development processes, and vocal/horn-like articulation preferences were investigated in detail. Adopting both a theoretical and practical approach, the research highlights the foundational elements of the contemporary hybrid guitarist profile and makes the concept of cross-genre soloing visible for artists and electric guitar students. This study aims to fill a gap in the academic literature regarding electric guitar pedagogy within the context of a multi-genre approach and to contribute to contemporary instrumental training processes.
Benzer Tezler
- 21. yüzyıl başında dönüşen caz pratikleri çerçevesinde kontrbas icrasında benimsenen yaklaşımlar: Topluluk içinde kontrbasa yüklenen işlevselliği eşlikçilik-solistlik dikotomisinde genişleten temel öğeler ve yeni icra dinamikleri
The adopted approaches in the double bass performance in the contextof the jazzpractises which has been transformed since the beginning of the 21st Century. The basic elements and thw new performance dynamics which has enlarged the functionality of the double bass in the ensemble within the ensemble-soloist dichotomy
EKİN BİLGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
MüzikBahçeşehir ÜniversitesiSes Teknolojileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAKKI ALPER MARAL
- Caz orkestraları için yazılan müziklerde dönüşen doku, yapı ve tını ideali: Tarihsel süreç içinde şekillenen kompozisyon anlayışı
Evolution of a sound-ideal: challenging compositionunderstanding by means of texture, form and timbre in the music of jazz orchestras.
BİLGE GÜNAYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
MüzikBahçeşehir ÜniversitesiSes Teknolojileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAKKI ALPER MARAL
- Türk müziğinde meşk geleneği: Kemençe örneği
Meşk tradition in turkish music: The case of kemençe
EZGİ COŞKUNPINAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiMüzikoloji ve Müzik Teorisi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. GÖZDE ÇOLAKOĞLU SARI
- Ecological modalities as tools at play in collaborative comprovisational works
İşbirlikçi comprovisational eserlerde ekolojik modalitelerin işleyişi
AMY TERESE SALSGIVER
Doktora
İngilizce
2025
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiMüzik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. EMMANOUIL EKMEKTSOGLOU
- 20. yüzyılda klasik Türk müziği enstrümanları ve icracıları hakkında genel bir değerlendirme
A General analysis of twentieth century classical Turkish music, instruments and performens
NEVA ÖZGEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiTemel Bilimler Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ. İHSAN ÖZGEN