Sıçanlarda sistemik inflamatuvar yanıt üzerine düşük moleküler ağırlıklı heparinlerin etkilerinin araştırılması
Investigating the effects of low molecular weight heparins' on systemic inflammation response in rats
- Tez No: 1021255
- Danışmanlar: PROF. DR. EYÜP SABRİ AKARSU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Eczacılık ve Farmakoloji, Pharmacy and Pharmacology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Sepsis, dünyada morbidite ve mortalitenin en önemli sebeplerindendir. Klinikte antikoagülan olarak unfraksiyone heparin ve düşük moleküler ağırlıklı heparinlerin (DMAH) sepsisteki hastalarda mortaliteyi azalttığı bildirilmiş olup, COVID-19 pandemisinde benzer bir etki gözlenmiştir. Bunun antikoagülan etkiden ziyade antiinflamatuvar bir mekanizma ile ortaya çıktığı düşünülmüş ve preklinik inflamasyon modellerinde DMAH'lerin antiinflamatuvar etkililiği gösterilmiştir. Ancak, etki mekanizmasına dair farklı görüşler mevcuttur. LPS ile oluşturduğumuz sistemik inflamasyon modelinde DMAH olan enoksaparin ve fondaparinuksun ateş parametresi üzerine etkilerini incelemek istedik ve fondaparinuks ile ortaya çıkan antipiretik etkinin CCL5 ve IL-6 mediyatörleri ile ilişkisini araştırmak amacıyla ELISA ile plazma CCL5 ve IL-6 düzeylerini ölçtük. Kullandığımız dozda fondaparinuksun antikoagülan etkisini protrombin zamanı üzerinden değerlendirdik. Gereç ve Yöntem: Erişkin, erkek veya dişi Wistar albino sıçanlarda vücut sıcaklığı ölçümü için telemetrik implantasyon cerrahisi yapıldı. Anestezi ketamin (80 mg/kg) ve ksilazin (10 mg/kg) intraperitoneal enjeksiyonu ile sağlandı. İmplantlar periton boşluğuna aseptik koşullarda yerleştirildi. Cerrahi öncesi ağırlığını yakalamış denekler postoperatif 7-10. gün deneye alındı. LPS (E. coli O127:B8, 250 ug/kg, sc) ile ateş modeli oluşturuldu. DHAH'lerin ticari preparatları kullanıldı. Enoksaparin (Oksapar, Koçak Farma) 10, 20 ve 40 IU/kg dozları LPS'den 30 dakika önce subkutan uygulandı. İkinci bir üretim serisinden enoksaparin 10 IU/kg dozunda uygulanarak, etkinin üretim serisine bağımlılığı incelendi. Fondaparinuks (Arixtra, Aspen Pharma; 5,375, 10,75, 21,5 μg/kg, sc) LPS'den 30 dakika önce uygulandı. İkinci bir üretim serisinden fondaparinuks ile 21,5, 43 ve 86 μg/kg dozlarında antipiretik etki değerlendirildi. Fondaparinuksla en belirgin antipiretik etkinin görüldüğü 43 μg/kg sc dozunda kan örneği toplama deneyleri yapıldı. İntrakardiyak yoldan toplanan kan örnekleri, santrifüj edilerek plazma ayrıldı ve -80 °C saklandı. Plazmada CCL5 ve IL-6 düzeyleri ELISA ile ölçüldü. Standart ELISA protokolü kullanılarak, fondaparinuksun assay performansı üzerine olan etkisi incelendi. Aynı plazma örneklerinde protrombin zamanı otomatik bir koagülasyon cihazıyla ölçüldü. Bulgular: Enoksaparin 10 ve 20 IU/kg, sc dozlarında antipiretik etki gösterdi İkinci seriden enoksaparin 10 IU/kg dozunda uygulandığında daha az etkiliydi. Bu değişkenliği giderebilmek amacıyla, sentetik DMAH olan fondaparinuksla deneylere sürdürüldü. Fondaparinuksla 10,75 ve 21,5 μg/kg dozlarında antipiretik etki gözlendi. İkinci bir seri fondaparinuksla 21,5 μg/kg dozunda daha düşük bir antipiretik etki oluştu. Bu nedenle aynı üretim serisinden fondaparinuksla deneyler sürdürüldü. Doz 43 μg/kg çıkıldığında daha belirgin ancak parsiyel bir inhibisyon görüldü. Dişi sıçanlarda fondaparinuks (43 μg/kg, sc) daha düşük bir antipiretik etki gösterdi. LPS ile plazma CCL5 düzeylerinin arttığı ancak fondaparinuksun bu artışı inhibe etmediği gözlendi. IL-6 düzeyleri ise değerlendirilemedi. Standart uygulanan ELISA protokolünde ortamda fondaparinuks varlığına bağlı olarak assay performansının olumsuz etkilendiği görüldü. Benzer etkileşim IL-6 için tespit edilmedi. Deney grupları arasında protrombin zamanı parametresi yönünde bir değişiklik olmadı. Tartışma: DMAH olan enoksaparin ve fondaparinuks sıçanlarda LPS ile oluşan ateş yanıtını bloke etmektedirler. Antipiretik etki doza bağımlı olmadığı gibi, kullanılan preparatın üretim serisine bağlı olarak da değişebilmektedir. Heparin bağlayan pirojenik bir kemokin olan CCL5'in bu etki için aracı bir rolü olmayabilir. IL-6 üzerinden bir değerlendirme yapılabilmesi mümkün olmamıştır. Antipiretik etkinin, antikogülan bir etki dolayımıyla olmaması olasılığı yüksektir. Bulgularımız DMAH'lerin antiinflamatuvar etkili olduğu yönündeki görüşleri desteklemektedir. Etki mekanizmalarına yönelik daha kapsamlı çalışmalar, DMAH'leri yeniden konumlandırma (repurposing) bağlamında önemli olacaktır.
Özet (Çeviri)
Aim: Sepsis is a leading cause of global mortality. Clinical and preclinical studies suggest that low molecular weight heparins (LMWHs) reduce sepsis-induced mortality via anti-inflammatory activity of those compounds independent of their anticoagulant mechanisms of actions. We investigated the effects of enoxaparin and fondaparinux on LPS-induced fever as a hallmark of systemic inflammatory response and LPS-induced changes on plasma levels of heparin-binding pyrogenic chemokines or cytokines such as CCL5 and IL-6 levels as mediators in association with fever in rats. Materials and Methods: Telemetric implants were placed in adult male or female Wistar albino rats under ketamine (80 mg/kg) and xylazine (10 mg/kg) anesthesia. Following a 7-10 days recovery, fever was induced using subcutaneous LPS (E. coli O127:B8, 250 μg/kg). Enoxaparin (10, 20, 40 IU/kg) or fondaparinux (Batch 1: 5.375, 10.75, 21.5 μg/kg; Batch 2: 21.5, 43, 86 μg/kg) were administered 30 minutes before LPS. Plasma CCL5, IL-6, and prothrombin times were measured at the optimal 43 μg/kg fondaparinux dose. Results: Enoxaparin (10 and 20 IU/kg) and fondaparinux (10.75 and 21.5 μg/kg) demonstrated antipyretic effects in male rats. However, efficacy varied between production batches at 10 IU/kg (enoxaparin) and 21.5 μg/kg (fondaparinux). Female rats exhibited reduced antipyretic response with fondaparinux (43 μg/kg, sc). The most prominent partial fever inhibition occurred at 43 μg/kg fondaparinux, while higher doses did not produce significant effect. At 43 μg/kg, fondaparinux failed to inhibit the LPS-induced CCL5 increase. Meanwhile, it seems that fondaparinux may affect the assay performance for CCL5 in terms of the intraassay variability. Such interaction was not prominent for IL-6 assay. Unchanged prothrombin time values confirmed the lack of systemic anticoagulant effect of fondaparinux. Discussion: Enoxaparin and fondaparinux provide non dose-dependent antipyretic effects without altering coagulation. This action does not seem to be mediated by CCL5. Understanding the mechanisms of antiflammatory action could provide new approaches to optimally managing inflammation. Given that various infections and resulting organ damage pose an increasingly significant global threat, LMWHs may represent a promising pharmacological option for repurposing.
Benzer Tezler
- Lipopolisakkarit uygulanana sıçanların karaciğerinde tempol'ün rolü
The role of tempol in the liver of rats treated with lipopolysaccharide
PERİHAN SİNEM ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Zoolojiİstanbul ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CİHAN DEMİRCİ TANSEL
- Glioblastoma tedavisinde kombin ilaç yüklü katmanlı nanolif yüzeylerin tasarımı ve kullanılabilirliğinin analizi
Design and analysis of usability of combined drug loaded layered nanofiber surfaces in glioblastoma treatment
MELİS ERÇELİK
Doktora
Türkçe
2024
GenetikBursa Uludağ ÜniversitesiTıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BERRİN TUNCA
- Deneysel sepsis modeli oluşturulan yavru ratlarda, kuarsetin ve askorbik asit kullanımının enflamatuar sitokinler ve antioksidan belirteçler üzerine etkilerinin karşılaştırılması
Comparison of the effects of quarcetin and ascorbic acid on inflammatory cytokins and antioxidant markers in rats with experimental sepsis model
EMİNE UFUK BOZKURT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MELTEM EROL
- Sıçanlarda deneysel sistemik inflamasyonda all-trans retinoik asit (ATRA)'in hipokampustaki etkilerinin EphA4 ve EphB2 ekspresyonu ile araştırılması
Investigation of the effects of all-trans retinoic acid (ATRA) on the hippocampus in experimental systemic inflammation in rats by EphA4 and EphB2 expression
SENEM ESİN YAVAŞ
Doktora
Türkçe
2024
Histoloji ve EmbriyolojiBursa Uludağ ÜniversitesiHistoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMİHA ERSOY
- Propolis ekstresinin deneysel inflamasyon ve antioksidan sistem üzerine etkisi
The effects of propolis extract on experimental inflammation and antioxidant system
BERAT YANGI
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Tıbbi BiyolojiEskişehir Osmangazi ÜniversitesiTıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. M. CENGİZ ÜSTÜNER