Romatoid artrit bilgi değerlendirme ölçeğinin türkçe geçerlilik ve güvenilirliliği
Turkish validity and reliability of the rheumatoid arthritis knowledge assessment scale
- Tez No: 1021264
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM ALTINBAŞ AKKAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Geçerlilik, Güvenilirlik, Hemşirelik, Romatoid artrit, Reliability, Nursing
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Düzce Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, Romatoid Artrit Bilgi Değerlendirme Ölçeği'nin (RAKAS) Türkçe formunun Türk toplumunda geçerlik ve güvenirlik çalışmasını yapmaktır. Tanımlayıcı ve metodolojik tipte yapılan bu araştırmanın örneklemini, bir üniversite hastanesinin İç Hastalıkları Romatoloji kliniklerine başvuran Romatoid artrit (RA) tanısı alan 200 hasta oluşturmuştur. Araştırma verileri; Kişisel Bilgi Formu, Romatoid Artrit Bilgi Değerlendirme Ölçeği (RAKAS) ve Sağlık Değerlendirme Anketi ile toplanmış; analizlerde JAMOVİ 2.3.28 ve JASP programları kullanılmıştır. Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) sonucunda ölçeğin, orijinal formuna paralel olarak öz değeri 1,00 sınırının üzerinde 3 faktörlü yapıya sahip olduğu ve toplam varyansın %42,6'sını açıkladığı görülmüştür. AFAD sırasında yapısal uyumu bozduğu tespit edilen R2 maddesi analiz dışı bırakılarak 12 madde ile Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yürütülmüştür. Modifikasyonlar sonrası modelin kabul edilebilir düzeyde uyum sağladığı belirlenmiştir (RMSEA=0,040, CFI=0,924, GFI=0,954). Ölçeğin iç tutarlılık katsayıları (Cronbach Alfa ve McDonald's Omega) 0,534, iki yarıya bölme güvenirlik katsayısı 0,626 olarak belirlenmiş; test-tekrar test analizinde zamana karşı kararlı ölçüm yaptığı belirlenmiştir (p=0,326). RAKAS ölçek toplam puanı ile Sağlık Değerlendirme Anketi puanları arasında pozitif yönlü, zayıf ancak anlamlı bir ilişki belirlenmiştir (r=0,191; p=0,002). 12 maddelik RAKAS Ölçeği Türkçe Formunun, Türk Romatoid Artrit hastalarının hastalık bilgi düzeylerini değerlendirmede geçerli ve klinik ortamlarda güvenle kullanılabilir bir ölçme aracı olduğu belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to perform the validity and reliability study of the Turkish version of the Rheumatoid Arthritis Knowledge Assessment Scale (RAKAS) in the Turkish population. The sample of this descriptive and methodological study consisted of 200 patients diagnosed with RA who applied to the İnternal Medicine Rheumatology clinics of a university hospital. Research data were collected using the Personal Information Form, the RAKAS Scale and the Health Assessment Questionnaire and analyzed using JAMOVI 2.3.28 and JASP software. Exploratory Factor Analysis (EFA) revealed that, parallel to the original form, has a 3-factor structure with an eigenvalue above the threshold of 1,00 and explained 42,6% of the total variance. Item R2, which was found to disrupt the structural fit during the AFA, was excluded from the scale prior to the analysis, and Confirmatory Factor Analysis (CFA) was conducted with the remaining 12 items. Following modifications, the model was determined to achieve an acceptable level of fit (RMSEA=0,040, CFI=0,924, GFI=0,954). The internal consistency coefficients (Cronbach's Alpha and McDonald's Omega) of the scale were determined as 0,534, and the split-half reliability coefficient was determined as 0.626; the test-retest analysis demonstrated that the scale provided stable measurements over time (p=0,326). A positive, weak, but significant correlation was found between the total RAKAS score and the Health Assessment Questionnaire scores (r=0,191; p=0,002). In conclusion, it has been demonstrated that the 12-item Turkish version of RAKAS is a valid and reliable measurement tool that can be used safely in clinical settings to assess the disease knowledge levels of Turkish patients with RA.
Benzer Tezler
- Romatoid Artrit Sabah Tutukluğu Değerlendirme Ölçeği'nin Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması
Validation and reliability study of the Morning Stiffness Assessment Scale in Turkish population
ZEYNEP TELLİOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
HemşirelikZonguldak Bülent Ecevit ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEYNEP ERDOĞAN
- Hasta aktiflik düzeyi ölçüm aracının (Patient activation measure) Türkçe'ye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması
Adaptation of patient activation measure into Turkish: Reliability and validity test
CANSU KOŞAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
HemşirelikDokuz Eylül Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. DİLEK BÜYÜKKAYA BESEN
- Romatoid artrit ve ankilozan spondilit tanısı almış bireylerde hastalık algısı, ilaca uyum davranışı ve sağlık sonuçları arasındaki ilişkiler: Öz düzenleyici model açısından bir inceleme
The relationship between the perception of illness and health outcomes in patients with rheumatoid arthritis and ankylosis spondylitis: A study on self-regulatory model
ESİN TEMELOĞLU ŞEN
Doktora
Türkçe
2019
Psikolojiİstanbul ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM SERTEL BERK
PROF. DR. DİLŞAD SİNDEL
- Romatoid artrit'li hastalarda öz-yeterlilik algısı ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of self-efficacy perception and quality of life in patients with rheumatoid arthritis
İLAYDA TÜRKOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Hemşirelikİstanbul ÜniversitesiHemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RENGİN ACAROĞLU