Adrenal adenom nedeniyle ılımlı otonom kortizol sekresyonu mevcut olan hastalarda osteoporoz sıklığı: Biyokimyasal, görüntüleme ve KMD bulgularının kesitsel analizi
Frequency of osteoporosis in patients with mild autonomous cortisol secretion due to adrenal adenoma: Cross-sectional analysis of biochemical, imaging, and BMD findings
- Tez No: 1021289
- Danışmanlar: DOÇ. DR. İLKNUR ÖZTÜRK ÜNSAL
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: İç Hastalıkları, Internal diseases
- Anahtar Kelimeler: Adrenal İnsidentaloma, Ilımlı Otonom Kortizol Sekresyonu, MACS, Osteoporoz, Vertebra Fraktürü, DEXA, Adrenal Incidentaloma, Mild Autonomous Cortisol Secretion, MACS, Osteoporosis, Vertebral Fracture, DEXA
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Etlik Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Adrenal adenom tanılı ve ılımlı otonom kortizol sekresyonu (MACS) bulunan hastalarda osteoporoz ve vertebra fraktürü sıklığını belirlemek ve bu klinik sonuçların kemik mineral yoğunluğu (KMY), radyolojik bulgular ve biyokimyasal parametreler ile arasındaki ilişkiyi non-fonksiyone adrenal tümör (NFAT) hastalarıyla karşılaştırmalı olarak değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Etlik Şehir Hastanesi Endokrinoloji Kliniğinde Eylül 2022 - Kasım 2025 tarihleri arasında takip edilen 209 adrenal adenom hastası retrospektif olarak incelendi. Hastalar 1 mg deksametazon supresyon testi (DST) sonucuna göre MACS (1.8-5 µg/dL) (n=125) ve NFAT (≤1.8 µg/dL) (n=84) olarak iki gruba ayrıldı. Hastaların demografik ölçütleri, laboratuvar değerleri, kemik mineral yoğunluğu (DEXA) ve vertebra fraktürüne yönelik radyolojik görüntüleri analiz edildi. Alt grup analizlerinde menopoz ve cinsiyetin kemik metabolizması üzerindeki etkileri incelendi. Bulgular: Lomber DEXA KMY değerlerinde ve FRAX kırık risklerinde MACS ve NFAT grupları arasında anlamlı fark saptanmamasına rağmen, vertebra fraktürü sıklığı MACS grubunda (%47.2), NFAT grubuna (%21.4) kıyasla anlamlı derecede yüksek bulundu (p<0.001). MACS grubunda kalça KMY ölçümü NFAT grubuna göre daha yüksek bulundu (p=0.04). MACS grubunda D vitamini düzeyleri (19.17 vs 25.72 ng/mL, p<0.001), bazal ACTH ve DHEA-S seviyeleri daha düşük saptandı (p<0.001). Vertebra fraktürü sıklığı, erkek MACS hastalarında %48.0 (NFAT %10.0), postmenopozal MACS kadınlarında ise %51.9 (NFAT %26.2) olarak bulundu ve östrojen eksikliği ile kortizol otonomisinin kemik üzerinde sinerjik bir yıkım yarattığı görüldü. Sonuç: MACS, kemik mineral yoğunluğu değerlerinden ve FRAX skorundan bağımsız olarak vertebra kırığı riskini belirgin şekilde artıran bir durumdur. MACS hastalarının rutin yönetiminde asemptomatik vertebra kırıklarının radyolojik taranması ve D vitamini replasmanı büyük önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
Objective: To determine the frequency of osteoporosis and vertebral fractures in patients with adrenal adenomas and mild autonomous cortisol secretion (MACS), and to evaluate the relationship of these clinical outcomes with bone mineral density (BMD), radiological findings, and biochemical parameters in comparison to non-functioning adrenal tumor (NFAT) patients. Materials and Methods: A total of 209 adrenal adenoma patients followed at the Etlik City Hospital Endocrinology Clinic between September 2022 and November 2025 were retrospectively analyzed. Patients were divided into two groups based on the 1-mg dexamethasone suppression test (DST) results: MACS (1.8-5 µg/dL) (n=125) and NFAT (≤1.8 µg/dL) (n=84). Patients demographic criteria, laboratory values, bone mineral density (DEXA), and radiological images for vertebral fractures were analyzed. In subgroup analyses, the effects of menopause and gender on bone metabolism were examined. Results: Although no significant difference was found between the MACS and NFAT groups in lumbar DEXA BMD values and FRAX fracture risks, the frequency of vertebral fractures was significantly higher in the MACS group (47.2%) compared to the NFAT group (21.4%) (p<0.001). Hip BMD measurement was higher in the MACS group compared to the NFAT group (p=0.04). In the MACS group, vitamin D levels (19.17 vs 25.72 ng/mL, p<0.001), basal ACTH, and DHEA-S levels were found to be lower (p<0.001). The frequency of vertebral fractures was 48.0% in male MACS patients (NFAT 10.0%) and 51.9% in postmenopausal MACS women (NFAT 26.2%), demonstrating that estrogen deficiency and cortisol autonomy create a synergistic destruction on bone. Conclusion: MACS is a condition that significantly increases the risk of vertebral fractures independently of bone mineral density values and FRAX score. Radiological screening for asymptomatic vertebral fractures and vitamin D replacement are of great importance in the routine management of MACS patients.
Benzer Tezler
- Subklinik cushing sendromu ve fonksiyon göstermeyen adrenal kitleli hastalarda kortikosteroid bağlayan globulin düzeyi ve glukokortikoid reseptör polimorfizm sıklığının değerlendirilmesi
Evaluation of glucocorticoid binding globulin levels and glucocorticoid reseptor polimorfizm fraquency in patients with adrenal masses and subclinical cushing syndrome
HASİBE AYTAÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıDokuz Eylül Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDULLAH SERKAN YENER
- Adrenal insidentalomalı hastalarda subklinik hiperkortizoleminin öngörülebilmesi için adenom boyutlarının kullanılması
İn patients with adrenal incidentaloma using adenoma dimensions to prediction of subclinic hypercortisolemia
GÜLSÜM CEREN TERZİOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
İç HastalıklarıDokuz Eylül Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULLAH SERKAN YENER
- Cushing sendromu, hafif otonom kortizol sekresyonu ve nonfonksiyone sürrenal adenom hastalarında sigara kullanımı, maruziyet miktarı ve nikotin bağımlılık derecesi ile hastalık aktivitesi ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between smoking, exposure amount, and degree of nicotine dependence, and disease activity in patients with Cushing syndrome, mild autonomous cortisol secretion, and non-functional adrenal adenoma
ELİF HANDE KIZILTUNÇ AKSOY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEMA HEPŞEN
DOÇ. DR. SANEM KAYHAN
- Adrenal kitle nedeni ile takip edilen hastalarda radyolojik takip sıklığı, sonuçları ve güncel takip kılavuzlarına uyumu
Radiological follow-up frequency, results and compliance with current follow-up guidelines in patients followed up due to adrenal mass
MERVE CAN BAYRAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıDokuz Eylül Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDURRAHMAN ÇÖMLEKÇİ
- Böbrek üstü bezinde adenom-metastaz ayırıcı tanısında Difüzyon Tensor Görüntülemenin etkinliği
Valueof DTI in differentation ofadrenal gland lesions
YÜKSEL IŞIK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2010
Radyoloji ve Nükleer TıpYeditepe ÜniversitesiRadyoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BENGİ GÜRSES